Astık netekim

"Savunmanızı müdafi eşliğinde mi yapacaksınız?"

"''Ben bir beyanda bulunmayacağım"''

"Siz savunma yapmayacak mısınız? Avukatınız mı yapacak?"

"Bizim işkenceyle ilgimiz yok."

Salonda gülüşmeler…

Bu diyalog Kenan Evren ile mahkeme Başkanı arasında yaşandı.

Bir an 12 Eylül sabahına gittim. O günü yaşayanlar, darbenin kudretli generalinin bu duruma düşebileceğini düşünebilir miydi acaba?

Bırakın düşünmeyi, rüyasında görse, başıma bir iş gelir diye o rüyaya lanet ederdi.

Ama oldu.

Tahsin Şahinkaya savunmasında dedi ki:

-Kurucu iktidarız bizi yargılayamazsınız.

-Yetkisini 82 Anayasası"ndan alan bu mahkeme bizi yargılayamaz.

-Tarihi ancak tarih yargılar.

Daha sonra sorulara geçildi. Şahinkaya"ya mal varlığından, ABD ile ilişkilerine, mal varlığından, uçak alımındaki iddialara kadar her şey soruldu, hiçbirine yanıt vermedi. Hatta eşinin adı bile soruldu, ona dahi cevap vermedi.

Ketumdu.

Kenan Evren de savunmasında aynı şeyleri söyledi.

-İhtilal yapmayı suç sayan bir kanun yoktur.

-Biz ihtilal yaptık, ihtilale teşebbüs etmedik.

-Bugün de olsa aynı şekilde ihtilal yapardık.

İlk duruşma da Evren ve Şahinkaya"nın Avukatı Bülent Acar, "Kurucu iktidarı yargılayamazsınız. İhtilal suç değil, ihtilale teşebbüs suçtur" demişti. Mahkemenin yetkisini tartışmaya açmıştı. O gün mahkeme ara vermiş ve daha sonra yargılamaya yetkili olduklarına dair kararı açıklayıp, yargılamayı başlatmıştı.

Yassıada duruşmaları sırasında mahkemenin Menderes"in çıkıp, "Biz meşru bir hükümetiz. Sizin bizi yargılama yapma yetkiniz yoktur" demesinden korktukları söylenir. Menderes bunu yapmayıp, gayet saygılı bir ses tonuyla savunmasına başlayınca, "Sizi buraya tıkan kuvvet bunu istiyor" diyen Salim Başol rahat bir nefes almıştı.

Ama o vücudunda sigara söndürülen, tekme tokat dövülen, insan haysiyet ve şerefinin kaldıramayacağı muamelelere maruz kalan bir Başbakan"dı.

Şehit Menderes"in Yassıada"daki şartlarıyla, GATA"nın general katındaki özel odadaki Evren ve Şahinkaya nasıl bir tutulabilir?

Evren savunmasını tamamlayınca, sorulara geçildi. Mahkeme başkanı birbirinden önemli sorular yöneltti ama ben Evren"in cevap verdiklerini aktarmak istiyorum.

-Adaletli olsun diye bir sağdan bir soldan astık diye bir söz söylediniz mi?

12 Eylül adaletini en iyi şekilde ortaya koyan bu sözü Kenan Evren, şimdi RTÜK Başkanı olan Ahmet Davut Dursun"un hazırladığı, "Ertesi gün" belgeselinde, "Ben sağ ve sola katiyen bir şey ayrım yapmadım. Hatta o kadar yapmadım ki, idam cezası alanlar var. Mesela evvela sağdan almış birisi… Onu bekletirdim. Soldan da olsun. Onu verirlerdi, ikisi beraber, bir tane sağdan bir tane soldan astım. Ona bile dikkat ettim denge olsun diye…" itirafıyla ortaya koymuştu.

Kenan Evren adaleti sağlansın diye dosyalar tamamlanmadan alelacele verilen idam kararları infaz edilmişti.

Kenan Evren bu soruya yanıt verdi.

"Söyledim" dedi ve devam etti: "Sağda olanlar var, solda olanlar var. Yalnız sağda olanları asmasınlar diye, bir sağdan bir soldan bir sağdan bir soldan… Ondan sonra bitaraf bir şekilde… Taraf tuttuğumuz söylenmesin diye söyledim."

Evren"in sözleri bitmeden dinleyici sıralarından, "İnsanım diye yaşıyorsunuz" diye bir ses duyuldu.

Belli ki 12 Eylül"de canı yananlardandı. Evren"in orada olup duymasını çok isterdim.

Evren duymadı zaten o sözü söylerken de o kadar sıradan bir şey anlatıyordu ki, bir sağdan astık, bir soldan…

Sanki tavuk boğazlıyor.

Tarihi bir itiraf.

Ama Sivas meydanında söylediği, "Asmayıp da besleyecek miydik" sözleri sorulmadı Evren"e. Sorulsa mutlaka söyleyeceği bir şey vardı. Mahkeme 12 Eylül"ü yargılıyor ama duruşma sırasında ortaya çıktı ki. Mahkemenin elinde 12 Eylül"ün Bayrak harekât Planının aslı yok. Mahkeme Başkanı Necdet Üruğ imzalı belgeyi sordu. Ama Evren işin gerçeğini anlattı.

Genelkurmay 2. Başkanı Orgeneral Haydar Saltık"ın, kendi talimatı üzerine, "Bayrak harekât Planı"nı hazırladığını açıkladı.

Bir itirafı daha oldu "Netekim Paşa"nın. 27 Aralık 1979 tarihinde Cumhurbaşkanı Korutürk"e verilen ünlü mektup.

"Bizim cumhurbaşkanına verdiğimiz muhtıra" dedi Kenan Evren.

Tarihe kayıt düşme adına çok önemli bir itiraf bu.

Kenan Paşa"ya sorular yöneltilmeye bugün devam edilecek. Eğer bu gece Paşa uyarılmazsa, tarihi itiraflara tanık olabiliriz.