MHP nasıl CHP'lileşti

CHP'nin kaset kaynaklı krizi bir sonuca bağlanmadan MHP'nin krizi patlak verdi. Derinlemesine bakıldığında aslında iki partinin de aynı iki sorunla muzdarip olduğunu görüyoruz: 1. yönetim sorunu, 2. söylem sorunu. İki parti de iyi yönetilmiyor; iki partide de liderlik krizi var. İki partinin de söylemi bu çağın ve bu ülkenin ruhuna uymuyor.

Ben MHP'nin içine düştüğü durumu kısaca “MHP'nin CHP'leşmesi” diye özetliyorum. Hatta MHP, CHP'nin bile gerisine düştü, diyebilirim. Çünkü az da olsa CHP'de, -vitrin malzemesi kabilinden yer verilmiş olsa da- âkil adamlar var. MHP'de durum daha vahim; son âkil adam Prof. Vedat Bilgin de, referandum sürecinde statükocu cephede yer alan MHP'den ayrıldı. Anlaşılan o ki Bilgin, MHP'deki durumun “kötüden betere” doğru gittiğini fark etti ve gemiyi zamanında terk etti. Bilgin'den sonra MHP, ihtirası aklının ötesinde olan yöneticilerin eline kaldı; kasetle malul isimler genel başkan yardımcılığı koltuklarına oturdular.

Bahçeli 1997'de genel başkanlık koltuğuna, Türkeş'ten miras kalan ağır topların/âkil adamların tasvibiyle oturmuştu. (Hiçbir aday çoğunluğu sağlayamayınca diğer adaylar Bahçeli'nin lehine çekilmişlerdi.) Fakat zaman içinde Bahçeli, bu âkil adamları peyderpey yönetimden uzaklaştırdı. Perakende kopuşlardan sonra ilk büyük kopuş, başarısız DSP-MHP-ANAP koalisyonundan sonra oldu. İkinci büyük kopuş MHP'nin meclis dışına düştüğü dönemde (2002-2007) oldu. Son kopuş da referandum sürecinde oldu.

Aslında MHP'deki yönetim krizinin oluşum süreci derindir. Kaset hadisesi, bu krizin cümle âleme ilanı anlamına geliyor. Son 13 yıllık dönemde başta lider olmak üzere tüm yönetim yıprandı. Yıpranmaktan da öte; partinin tavanı tamamen çöktü.

MHP bu duruma nasıl düştü? Bahçeli, genel başkanlığının daha ilk adımında ilk hatasını yapmıştı. 99 seçimlerinden sonra FP ve DYP kendisine başbakanlık teklif ettiği halde, derin devletin telkinlerine uyarak Ecevit-Yılmaz ikilisine kaldıraç oldu. Statüko partilerine râm oldu. Üstelik bu süreçte Rahşan Ecevit MHP'lileri açıkça katillikle suçlamıştı… Bu statükocu ittifaka payanda olmak MHP'ye (ve ülkeye) ağır bedeller ödetti. Büyük bir kriz üç partiyi de barajın altına indirdi…

Bahçeli ikinci büyük hatayı 2002 seçimlerinde yaptı. Partisini barajın altına düşürdü ve istifa edeceğini söyledi. Ama sözünde durmadı. Hem karizmasını çizdirdi hem de kendisine güveni bitirdi. Bu andan itibaren Bahçeli mesaisini koltuğunu korumaya hasretti. Partisi sürekli gerilerken kendisi tek adamlığını sağlama almanın yollarını aradı.

Son kurultayda, tüzük gereği bir kez daha genel başkan adayı olamıyordu ama el çabukluğuyla tüzüğü değiştirip, koltuğunu korumayı bildi. Yani hem fiilen hem hukuken genel başkanlıktan çekilmesi gerekiyorken realiteye direndi. Doğal ve normal yollardan koltuğunu terk etmeyince birileri anormal yollara tevessül etmeye başladı… (Doğal yollardan ayrılmayan Baykal için de aynı süreç işletilmişti…)

Koltuğunu koruma telaşı Bahçeli'ye peşi peşine hatalar yaptırdı. Zamanla etrafına, ahlaken düşük olduklarını bile bile, her dediğine evet diyen adamları topladı… Bu süreçte, şimdilerde peş peşe istifa eden adamlar başkanlık divanını işgal ettiler; -kötü paranın iyi parayı kovmasına benzer bir şekilde- partideki kötü adamlar iyi adamları kovdu. İyice yalnızlaştığını fark eden Bahçeli, küskünlere “geri dön” çağrısı yaptı ama bu çağrıya sadece yolsuzluktan yargılanmış Koray Aydın icabet etti.MHP'nin CHP'leşmesi kararlı bir hal alıp da tavan tabandan kopunca tabandaki milliyetçi-muhafazakâr unsurlar partiyi terk etti. MHP, tıpkı CHP gibi bir kıyı partisi oldu; kıyılara sıkışıp kaldı. Bu durum, partinin iyi yönetilmediğini savunan, farklı düşünen ülkücüleri hareketlendirdi…

MHP'nin ikinci sorunu söylem krizidir. Bahçeli döneminde MHP, ideolojik olarak hızla CHP'leşti ve dozu gittikçe artan devletçi-statükocu bir söylem tutturdu. İnanılır gibi değil ama Bahçeli tek parti döneminin CHP'sini bile savunur oldu. Başbakan'ın, İsmet Paşa'nın 40'lı yıllardaki baskı politikasını kınadığı Hakkâri konuşmasına Bahçeli Isparta'dan cevap verdi. İnönü ve Demirel'i savunan ateşli bir konuşma yaptı… (Bahçeli'nin babasının İnönü'ye oy verdiğine dair rivayetler belki de doğrudur…)

Bahçeli'nin, İnönü dönemi de dâhil CHP'yi savunan söylemi, selefi Türkeş'in söyleminin tam tersidir. Bahçeli'nin İnönü'yü savunan nutku üzerine, siyasi çıkışını İnönü karşıtlığı üzerine bina etmiş Türkeş herhalde mezarında ters dönmüştür… Ateşli bir İnönü karşıtı olan Türkeş anılarında, 40'lı yıllarda, İnönü'ye karşı darbe hazırlığı yaptıklarını bile anlatır…

MHP'nin CHP ile ideolojik yakınlaşması bir süre sonra fiilî yakınlaşmaya da dönüştü. Yerel seçimlerde bazı bölgelerde CHP ile MHP ittifak yaptı… Bu sürecin son halkası olarak referandumda MHP, CHP ile aynı cephede, statüko cephesinde yer aldı. Son seçim sürecinde de Ergenekon'un yönlendirdiği adaylara, tıpkı CHP gibi ön sıralarda yer verdi. Seçim kampanyalarında bile bu yakınlaşma görülüyor. Örneğin, MHP binasının önünden geçen Kılıçdaroğlu'na binadaki MHP'liler el sallıyor, vs.

MHP, parti içi demokrasi konusunda da CHP'nin izinden gitti. Tıpkı Baykal gibi Bahçeli de parti içindeki tüm muhalif unsurları bertaraf etti; “küçük olsun benim olsun” dedi. Baykal gibi tüm demokratik kanalları tıkayarak rakiplerini adeta “kaset siyaseti”ne mecbur etti. (Engin Alan'ın aday gösterilmesini protesto edip adaylıktan çekilen Mensur Yavaş ayrılış manifestosunda, MKYK'da görüşlerini serbestçe söyleyemediğini ifade etmişti…)

Sonuçta uzun yıllar CHP karşıtlığından beslenmiş ve büyümüş MHP, CHP ile aynı ideolojik yörüngeye oturdu. Bu ülkeye bir CHP fazlaydı; şimdi iki oldu. İnönü dönemini savunan iki parti bu ülke için kâbustur. Otoriterliği ima eden İnönizm ve Kemalizm iki partinin resmi ideolojisi oldu. Türk demokrasisi bunu kaldıramaz.

Demokrasimizin karşılaştığı bir diğer kriz de BDP cenahında ortaya çıktı. O tarafta da durum kötüden betere gidiyor. Ali Bayramoğlu'nun ifadesiyle BDP'liler bölgede bir “Kürt Kemalizmi” inşa ediyorlar. Denklemin son şekli Türk demokrasisinin içine düştüğü vahim durumu özetliyor: Bir tarafta Türk Kemalizmini savunan CHP ve MHP; öteki tarafta Kürt Kemalizmini savunan BDP.

Doğrusu, demokrasimiz açısından hiç de iç açıcı olmayan bir döneme giriyoruz. Ama ümitsizliğe düşmemek lazım: Nice badireler atlatmış Türk demokrasisi, zor ve zaman alıcı da olsa, bu badireyi de atlatacaktır.

Demokrasimizin rahatlaması için öncelikle CHP ve MHP'deki liderlik krizinin sona ermesi gerekiyor. Öyle görülüyor ki, 12 Haziran'dan sonra CHP ve MHP'de yoğun bir liderlik tartışması başlayacak. Değişim önce MHP'de olacak. Çünkü tavanı çökmüş bir partinin lideri yerinde oturamaz. Seçim sonrasında, CHP'nin oy oranını makul derecede artıramayan Kılıçdaroğlu'nun koltuğu da sallanacak…

Sonuç olarak, CHP ve MHP'deki kriz kısa sürede biteceğe benzemiyor. Kriz, seçimlerin yapılmasından sonra daha da derinleşecek. Anlaşılan o ki -çok sıkıcı da olsa- daha uzun süre CHP ve MHP'yi konuşmaya devam edeceğiz.