Yargıda çift başlılığın kalkması yolunda iyi bir örnek

“Şemdinli dosyası” dönüp dolaşıp tekrar Van 3. Ağır Ceza Mahkemesi''ne ulaştı. Bu “dosya”nın başına gelenleri hatırlamayan var mıdır acaba? Hikayenin ana fikrinin yargının saygınlığına kendi elleriyle son vermesi olduğunu söylesek yanlış olmaz herhalde. Dosyanın 3 Mart 2006''da -nihayet tekrar görevi başına dönebilen- dönemin Van Cumhuriyet Savcısı Ferhat Sarıkaya tarafından hazırlanan iddianamenin Van 3. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilmesinden sonra başına gelenler tek başına nasıl bir karşı-hukuk devletinde yaşadığımızın ispatıydı sanki.

Dosyanın başından geçenleri kısaca hatırlayacak olursak: 3 Mart 2006''da iddianamenin mahkeme tarafından kabulü; 20 Nisan 2006''da kabul edilen iddianamenin sahibi savcı Sarıkaya''nın “mesleğin şeref ve onurunu bozacak nitelikte” davrandığı gerekçesiyle HSYK tarafından meslekten ihracı; 19 Haziran 2006''da sahibi meslekten ihraç edilmiş iddianame üzerinden görülen davada üç sanığın 39 yıl 5 ay 10 gün hapis cezasına çarptırılması; 16 Mayıs 2007''de Yargıtay 9. Ceza Dairesi''nin davanın askeri mahkemede görülmesi gerektiğine hükmetmesi; 14 Eylül 2007''de Van 3. Ağır Ceza Mahkemesi''nin elindeki dosyayı Van''da bulunan Askeri Mahkeme''ye göndermesi; 14 Aralık 2007''de Van''daki Askeri Mahkeme''nin tutuklu iki astsubay ve bir PKK itirafçısının tahliyesine kadar vermesi.

Görüyorsunuz, dosyanın başından geçenler tatsız bir “şaka”yı andırmıyor mu?… Özellikle de hikayenin savcı Sarıkaya''nın kaleme aldığı iddianameden dolayı meslekten ihraç edilmesine rağmen söz konusu iddianamenin mahkemece kabul edilerek davanın bu iddianameden hareketle görülmesi ve karara bağlanmış olması ile bir ağır ceza mahkemesinin 39 yıl 5 ay 10 gün hapis cezası kestiği bir dosyanın hükümlülerinin askeri mahkeme tarafından tahliye edilmesi fasılları…

İşte size “çok hukukluluk” kavramının Yargıtay ve askeri yargı işbirliği ile gerçekleştirilmiş hali!

Bu “çok” değil ama “çift hukukluluk”a son veren gelişmeyi de biliyorsunuz. 12 Eylül referandumunda Anayasa''nın 145. maddesinde yapılan değişikliklerin bir gereği olarak dosyanın ulaştığı Uyuşmazlık Mahkemesi, davanın yeniden Van 3. Ağır Ceza Mahkemesi''nde görülmesine karar vermiş bulunuyor. Anayası''nın “Askeri Yargı”ya ilişkin 145. maddesine eklenen şu cümle sayesinde davanın sanıkları tekrar Van 3. Ağır Ceza Mahkemesi''nin huzuruna çıkacaklardır: “Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde görülür.”

Uyuşmazlık Mahkemesi''nden çıkan kararı öğrenince Kasım 2005''de Şemdinli''de bir kitapevine yapılan bombalı saldırı sonrasında yaşanan gelişmelerin dönemin siyaset ve medya dünyası tarafından nasıl -yani ne tür bir halet-i ruhiye içinde- karşılandığını da hatırlamaya çalıştım. Özellikle “iddianame” -şu meşhur “tanırım iyi çocuktur” açıklamasından dolayı- daha çok dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı Yaşar Büyükanıt''ın Genelkurmay Başkanlığı''na vereceği zarar açısından tartışılmıştı. Deniz Baykal''ın iddianameyi “Askere karşı darbe” olarak nitelediğini mutlaka siz de hatırlıyorsunuzdur. Bugünden bakınca Şemdinli olayına medyanın da yeterli ilgiyi göstermediğini hatırlıyorum. Bunun nedeninin de “Ordu ile hükümeti karşı karşıya getirmemek” yolunda sergilenen özen-hassasiyet olduğunu sanıyorum. Dolayısıyla dosyanın o günden çok daha fazla ilgi çeken bir hal alması sözünü ettiğim “özen-hassasiyet”e altı yıl önceki kadar gerek kalmadığının bir işareti olarak değerlendirilebilir.

Peki, savcı Sarıkaya''nın iddianamesi hakkında –zamanında- ben neler yazmıştım?

Arayıp onu da buldum. İddianameye ilişkin (açıklandığı günlerde) şu notu düşmüşüm:

Ama söylediğim gibi, “iddianame”yi çok şaşırtıcı buldum. Van''da görev yapan genç savcının iddianamesi “devlet”, “devlet aygıtları”, “merkez-çevre ilişkisi”, “cumhuriyetin modernlik projesi”, “siyasi olarak bilinçlenmiş toplum”, “siyasal İslam”, “bürokratik aygıta sızmalar”, “bürokrasi-hükümet gerginliği”, “ülkemizin tecrit edilmesi” gibi bugüne kadar herhangi bir iddianamede karşılaşmadığımız sosyolojik-politik kavramlarla dolu. Ve de tabii bunun yanı sıra “derin devlet”in faaliyetine ilişkin -ama ne hikmet ise- bugüne kadar ciddiye alınmamış bir takım iddialar...

Dolayısıyla iddianameye ilişkin iki farklı yorumum var: Birincisi, bu genç savcının “Bağımsız Yargı” ilkesini çok ciddiye aldığı. İkincisi ise, fotoğraflarından hiç de asabi biri olmadığı, tam tersine halim-selim bir kişi olduğu anlaşılan bu genç savcının Yücel Aşkın davasında olduğu gibi bu sefer de epeyce aceleci davrandığı... Bakalım, işi biraz da zaman''a bırakalım...