Öğrenci protestolarında sendikaların rolü var mı?

Öğrenci eylemlerinin farklı cephelerden analiz edildi. Özellikle bir grup medyanın eylemleri ve eyleme katılanları haberleştirme biçimleri dikkat çekiciydi. Ancak aynı medya gruplarının sormadığı bazı soruları sorup eylemleri bir de bu sorular çerçevesinde analiz faydalı olacaktır. Öncelikle bir eylemde ilk sorulması gereken şey eylemin neden yapıldığıdır.

Bu öğrenciler neden eylem yaptıklarını yeterince açıklayamıyorlar. Öğrenci harçları mı düşürüldü? Devrimci parkeleri giymeleri nedeniyle üniversite kapısından içeri mi sokulmuyorlar? Protesto yapanların ellerindeki dövizlere bakılırsa “özgürlük istiyoruz” diyorlar. Merhum Başbakan Adnan Menderes'in yakasına yapışıp “özgürlük istiyoruz” diyen öğrencilere, Menderes “Başbakan'ın yakasına yapışmışsın bundan ala özgürlük olur mu?” diye cevap vermişti. Benzer paradoksu bugünde yaşıyoruz. Şiddet kullanmak dahil her türlü eylemi yapanların özgürlük talepleri sizi de düşündürmüyor mu?

İngiltere'de öğrenciler üniversite harçlarına yapılmak istenen zamlar ve eğitime ayrılan bütçeden yapılacak kesintiler nedeniyle son bir aydır eylem yaptılar. İngiltere'de üniversite harcı olan yaklaşık olarak 2700 Sterlinin (7000 TL), üç kata kadar artırılacak olması öğrencilerin tepkilerine neden oldu. İngiltere'de öğrenci eylemleri ile bizim ülkemizde yapılanı karşılaştırmak “eylemlerin nedenleri” açısından dayanaksız.

Öğrenci eylemlerinin nedenlerini araştırırken, eylemlerin öznesi olan grupların bildirileri, yayınları ve internet siteleri bize gruplar hakkında bilgi veriyor. Kullandıkları dil şiddet, kin ve nefret içeriyor. Özgürlük talep ettiklerini söyleyen bu gruplar “başörtülüleri üniversitelerde istemiyoruz” diyorlar. Jargonlarına hakim olan baskıcı, dayatmacı ve otoriter dil, yumurta atma, insanları konuşturmama ve sopalarla şiddet uygulama biçiminde davranışlarına da yansımış görünüyor. Farklı grupların ortak bir noktası da AK Parti karşıtlığı. Mesele AK Parti olunca kullandıkları dil daha da keskinleşiyor.

Öğrenci gruplarından birisi kendini “AKP'ye karşı ülkesini ve üniversitesini savunan tüm üniversitelilerin kendini ifade edebileceği bir örgüt” olarak tanımlıyor. Hal böyle olunca öğrencilerin bilimsel sorunları, barınma ve geçinme problemleri, ayakkabısız ve paltosuz okula gelen öğrencilerin ihtiyaçları ise bu grupları ilgilendirmiyor. Bu tür grupların elbette siyaseten karşıt olacağı partiler olmalıdır. Ancak buradaki sorun, öğrenci sorunlarını çözmek amacıyla kurulduğu iddia edilen grupların, öğrenci sorunlarından hiç söz etmeyerek bir siyasi parti karşıtlığında tüm öğrencileri davet etmesidir. Grupların sloganları, eylemlerde kullandıkları dövizler ve yayınlarında kullandıkları ifadeler şunlar: “AKP'ye meydan okumaya 6 Kasım'da Ankara'ya”, “Üniversiteler bizimdir, AKP Defol”, “AKP'yi Yeneceğiz”, “AKP Yıkılacak”. Gruplar iyi niyetle kurulmuş olsalar bile, gruplara destek veren öğrenciler iyi niyetli olsalar bile, gelinen durum mutlaka sorgulanmalıdır.

Öğrenci eylemlerinin anlamaya çalışırken dikkatime çeken önemli bir nokta öğrencilerin sendikalarla ilişkileri oldu. Öğrenci gruplarından birinin sitesinde faydalı linkler olarak KESK, Eğitim-Sen, Halkevleri, İşçi Partisi ve DİSK gibi örgütler gösteriliyor. Protestocu öğrencilerin DİSK ve KESK ile olan ilişkileri dikkat çekici. Dolmabahçe'de rektörlerle görüşmeyi protesto eden öğrenciler arasında Genç-Sen flamaları gördük. Genç-Sen öğrencilere DİSK tarafından kurdurulan bir sendika. DİSK'in üniversitelerde örgütlediği öğrencilerin sitelerindeki adres ve telefonları ile DİSK'in adres ve telefonları aynı. Aynı çatı altında faaliyet gösteriyorlar, toplantılarını DİSK binasında yapıyorlar ve muhtemelen eylem kararlarını da burada alıyorlar. Örgütlenen öğrencilerin diğer fraksiyonlarla tek ortak yanları “AKP karşıtlığı”.

Acaba DİSK bu öğrencileri neden örgütledi? Son zamanlarda toplumsal ve tabansal destek kaybına uğrayan DİSK, alanlara gençleri mi sürüyor? Öğrencilerin aldığı eylem kararlarında sendikacıların etkisi var mı? Öğrenci gruplarının sitelerinden öğrendiğimiz bilgilerden biri öğrenciler faaliyetlerini ve toplantılarını genellikle DİSK'e ve KESK'e üye sendikalar ile bu sendikaların hemen her şehirde bulunan şubeleri yapıyorlar. DİSK'in ve KESK'in, sendikal politikalarını “hükümet karşıtlığı” indirgeyen bir tutum içindeler. Acaba bu öğrenci gruplarının zamanla değişen tutumlarında bu iki sendikanın etkisi var mıdır? Öğrenciler bilinçli olarak KESKinleştiriliyor ya da Dİ(S)Klileştiriliyor mu?