Söz biterse şiddet başlar

Yaşanan son acı gelişmeler neticesinde terörle mücadeleye muhtemelen yine (maalesef) genişletilmiş askeri tedbirlerle çare aranacak. 22 Temmuz seçimleri öncesinde aniden hız kazan(dırıl)an PKK terörü, Anayasa değişiklik taslağı gündeme geldiği şu dönemde ülkenin kalbine ateş gibi düştü.

Başbakan'ın başkanlığında toplanan Terörle Mücadele Yüksek Kurulu'nun aldığı prensip kararları bu yönde yeşil ışık yakmıştır. Önümüzdeki günlerde PKK bölücü terör örgütüne karşı sınır ötesi askeri harekât konusunda TBMM'ne tezkere sunulma noktasına gelinmiştir.

Beşağaç Köyünde PKK tarafından Kürt kökenli 12 vatandaşın katledilmesi olayında bu denli yoğun gündem oluşturmamasına rağmen hız kesmeyen terör, bu kez askere karşı yaptığı haince saldırıda kamuoyu gündeminin zirvesine oturmayı başardı. PKK Kürt kökenli sivil vatandaşların katledilmesinde yeterince infial uyanmayınca olayı üslenmedi. Askerlerin pusuya düşürülüp, şehit edilmesinin neredeyse ertesi gününe kalmadan eylemi kendilerinin yaptığını açıkladı.

CHP lideri Baykal seçimlerden sonra AK Parti hükümetine yüklenme fırsatını bulmuş bir edayla peş peşe açıklamalarda bulunuyor; seçimlerden önce nemalanmaya çalıştığı “cumhuriyet mitingleri”nde olduğu gibi toplumun bu hassas döneminde yine minder dışında güreşmeye devam ederek AK Partinin iktidarda olma avantajıyla Doğu ve Güneydoğudaki halka ayni ve nakdi yardımlarda bulunarak oy satın aldığının altını çizerek AK Partinin “Hamas Siyaseti” güttüğünü irdeliyor ve halkın verdiği oylardan dolayı pişman olduğunu ifade ederek biran önce askere sınır ötesi operasyon yetkisinin verilmesini istiyordu. Görünen o ki, CHP bir süredir takındığı militarist tavrı sürdürmeye kararlı. Üstelik askeri operasyondan çıkacak sonuçların olumsuzluklarını “biz söylediğimizde yapmadılar” mantığıyla hem iç siyasette, hem uluslararası siyasette iktidarın sırtına sarma planları içinde.

Kuzey Irak'a yönelik sınır ötesi askeri operasyonun askeri ve siyasi açıdan birçok riskler taşıdığı bilinmelidir. Siyasi açıdan uluslararası anlaşmalar ve haklar çerçevesinde böyle bir operasyona hukuksal bir zemin bulunsa da askeri strateji ve taktik açıdan birçok handikabı beraberinde getirecektir. Her şeyden önce karşıdaki düşman düzenli ordu değildir. Söz konusu olan cephe savaşı değil, gayri nizami harptir. Kuzey Irak, Saddam dönemi Irak değildir; sınır ötesine geçildiğinde inisiyatif her zaman askerin elinde olamayabilir. Tehdit algılaması her ne kadar operasyon öncesi istihbarat güvenlik faaliyetleriyle tespit ve tayin edilse de tehdidin ne zaman ve kimler tarafından geleceği netlik kazanmamış olacaktır. Çünkü bölgede birçok kontrolsüz gruplar söz konusudur. Kuzey Irak bölgesine bundan önce yapılan sınır ötesi operasyonlarda bölge halkının çoğunluğunu oluşturan Peşmergelerin desteğini alan Türk askeri bugün aynı desteği alamayacaktır. Böyle bir durumda ülkeye gelecek olan asker cenazelerinin oluşturacağı infial,ümitsizlik, öfke ve toplumsal depresyonun nasıl ve ne şekilde önüne geçilecektir? Toplumu bu tür duygu sağanaklarıyla etnik çatışmalara sürükleme ihtimali gözden kaçırılmamalıdır.

Hükümetin “sözün bittiği yerdeyiz” açıklaması, evet çarelerin tükendiği noktasında yapılan bir açıklamadır fakat yine de talihsiz bir açıklamadır. “Sözün bittiği yerde” tezkere kaçınılmazdır, teröre karşı demokratik mücadele yollarının imkansız hale gelmesidir, “sözün bittiği yerde” silahlar konuşur. Terörizmin de istediği bu değil midir? Gelinen bu noktada TÜSİAD Başkanının “sınır ötesi operasyonun faydalı olup, olmayacağının iyi tespit edilmesi gerekir” sözünden derin kaygılar olduğunun anlamı çıkmaktadır. STK'lar, siyasi partiler, iktidar; çözümün tamamen askeri operasyonlara endeksli sağlanamayacağını önce kendilerine sonra topluma inandırmalıdırlar.

DTP bu dönemde kritik ve hassas bir misyon üslenmesi gerekir; marjinallikten ve radikalizmden uzak, toplumsal demokrasiden ve uzlaşıdan yana olduklarını, terörün her şeklini ve ismini lanetleyerek gösterebilirler. Örneğin bunu Beşağaç köyünde katledilen masum sivil vatandaşların ailelerine ve şehit edilen asker ailelerine “mahalle baskılarından” çekinmeden başsağlığı dileyerek, hatta bir ilki gerçekleştirip, ziyaret ederek yapabilirler. Tıpkı Musa Anter' in dediği gibi: “...Ama samimi olarak söylüyorum ben Türk-Kürt beraberliğinden yanayım. Eğer Kürt ve Türk de birbirine düşman olursa ikisi için de felaket olur.” (Kürd Soruşturması-sf.365 Sor Yayıncılık-1992-Ankara)

* Araştırmacı Yazar