Başkan adaylığının kesinleştiği gün yaptığı konuşmada değişime vurgu yapan Barack Hüseyin Obama, 4 Kasım'da yapılacak olan genel seçimleri de kazanırsa nasıl bir vizyon ortaya koyacak? İki dönemdir Cumhuriyetçi George W. Bush yönetimindeki Washington ile sıkıntılı yıllar yaşayan Ankara, Obama iktidarı ile yeni bir bahara girebilir mi?
Cumhuriyetçilerin tek yönlü politikalarının aksine Demokratlar diplomasiyi öne çıkaran bir yaklaşıma sahipti. Ancak, 11 Eylül saldırıları sonrasında Pakistan, Afganistan ve nihayetinde Irak'ın işgali her iki partiyi de neredeyse aynı çizgi üzerinde birleştirdi. Dış tehdit tanımı üzerinden yükselen "ABD'nin ulusal güvenliği" konusunda iki parti arasında farklı bir yaklaşımdan söz etmek neredeyse imkansız hale geldi. İsrail-Filistin sorunu, İran, Suriye, Lübnan, Hizbullah ve Hamas üzerindeki temel yaklaşım "ulusal güvenlik" konusuna endekslendiğinden iki parti arasındaki nüanslar da ortadan kalktı. Her iki partinin İsrail söz konusu olunca aynı politik duruşu sergilemesi bunun en somut örneğidir. ABD'nin İsrail konusunda Clinton yönetimi ile şimdiki Bush yönetimi arasında fark yok denilecek kadar azdır.
Ancak Amerika'nın "önce vur sonra dinle" şeklinde tanımlanacak dış politik yaklaşımı Obama'nın değişim sloganıyla şimdiden bozulmaya başlamıştır. Konuşmalarında, diplomasinin geçtiğimiz birkaç yıl içinde tamamen değersizleştirildiğini söyleyen Obama'nın, "Amerika dostlarıyla konuştuğu gibi düşmanlarıyla da konuşmaktan korkmamalıdır" diyerek, diyalog kapılarını sonuna kadar açması, Amerikan ezberini bozan ilk hamle olmuştur.
İlk bakışta basit gibi gözüken ancak Obama'nın başkan seçilmesi durumunda bu üç temel üzerinde yükselecek olan 'değişim' merkezli yeni dış politik vizyonun yansıması tüm dünyada domino etkisi yapacaktır. Bu başlıkları biraz daha açacak olursak;
Gerek Clinton gerekse Obama'nın danışman kadrosuna bakıldığında her iki liderin de çevresinde oldukça önemli isimlerin yer aldığı görülüyor. Deneyimli danışman kadrosunun yeni dönemde hangi görevlere geleceği ve siyasi kadronun hangi noktalarında yer alacakları önemli olacaktır. Hillary Clinton'ın ekibinde başta eşi ve ABD eski Başkanı Bill Clinton olmak üzere Clinton'ın başkanlığı sırasında önemli görevlerde bulunan isimlerin yer aldığı görülüyor. Clinton döneminde BM Büyükelçisi ve Dışişleri Bakanı olarak görev yapan Madeleine Albright, eski BM Büyükelçisi ve Bosna savaşını sonlandıran Dayton Barış Anlaşması'nın baş müzakerecisi Richard Holbrooke ve yine bu dönemde İsrail'e ilk kez büyükelçi olarak atanan Musevi asıllı Martin S. Indiky Türkiye'nin çok yakından tanıdığı isimler. Bunların yanısıra Lee Feinstein, Kurt M. Campell, Mara Rudman, Rudy de Leon ve Robert J. Einhorn gibi bazıları Bill Clinton ile çalışmış olan deneyimli isimler de Hillary Clinton'ın ekibinde yer alıyordu.
Obama'nın danışman kadrosu da oldukça parlak bir özgeçmişe sahip ve bildik isimlerden oluşuyor. Bir kısmı Bill Clinton ile çalışmış deneyimli isimler. Obama'nın dış politika takımının koordinatörlüğünü, Bill Clinton'ın Beyaz Saray'daki yardımcısı ve Madeleine Albright'ın altında siyaset planlayıcısı olarak çalışan Gregory B. Craig yürütüyor. Craig ile birlikte Clinton'ın eski Ulusal Güvenlik Danışmanı Anthony Lake yine Clinton döneminde Afrika konularına bakan ve Obama gibi siyahî olan Susan E. Rice, bir süre önce AK Parti'ye açılan dava için "askeri darbeden farksız" dediği için Türkiye'de herkesin adını duyduğu Brookings Enstitüsü'nün deneyimli ismi Phil Gordon, Ivo Daalder, Denis McDonough, Richard Danzing, Jonathan Scatt Gration ve Sarah Sewall gibi önemli isimler de Obama'nın beyin takımını oluşturuyor. Obama'nın dış politikasında bu isimlerden kimlerin yer alacağı kadar nerede yer alacakları da önemli olacak.
Bu sorunun cevabı kuşkusuz şu sıralar derin siyasi krizden geçmekte olan Türkiye'nin neye karar vereceğiyle ilgili olacaktır. Ancak, neye karar verirsen versin Obama'nın 4 Kasım'dan zaferle çıkması durumunda Türkiye, kendisini değişimin merkezinde bulacaktır. Amerika'nın en sorunlu olduğu bölge Ortadoğu'dur; Türkiye, Ortadoğu için de Amerika için de Avrupa için de uç ülkedir, yani Holbrooke'un deyimiyle cephe ülkesi konumundadır. Obama'nın başkan seçilmesi durumunda Türkiye'nin karşısında iki alternatif vardır. Demokrasi rayında kalmayı tercih etmiş Ankara için Obama tarihi bir fırsat olacaktır. Demokrasi rayından çıkmış bir Türkiye ile ilişkileri öngörmek ise bugün itibariyle mümkün değildir. Demokrasinin kazandığı varsayımından hareketle, bu dönemde;
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
TR
EN
AR
FR
RU
UR
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.