Yurtdışı hizmet borçlanması belgeleri

Annem, merhum babamın yurtdışı borçlanmasıyla dul aylığı alabilir mi?

Vedat DALKIRAN Tahsin bey, babam, 1972-1976 yıları arasında Almanya'da çalıştı ve 1976 yılında dönüş yaptı. 2004 yılında rahmetli oldu. Türkiye'de 1967 yılında SSK kaydı bulunmakta. Anneme dul maaşı bağlanması için yurtdışı hizmet borçlanması yapmak istiyorum. Ama elimde sadece sigorta numarası var. Hangi evraklar gereklidir ve nereye başvurmam gerekli?

C: Okuyucumun babasının öncelikle Türkiye'deki sigortalılığından yatırılmış priminin olup olmadığı araştırılmalıdır. Bu takdirde SSK'lı merhum sigortalının hak sahibi olarak yurtdışı borçlanması girişiminde bulunulabilecektir. Okuyucumuzun annesinin ölüm aylığı talebinde bulunabilmesi için; 12.07.2007 tarih ve 2007/59 sayılı SGK genelgesi ekinde yer alan ve eşinin "yurtdışındaki çalışmasının sona erdiğini, çalışmaya bağlı sosyal sigorta ödenekleri olan işsizlik ve hastalık ödeneği ile ikamete bağlı sosyal yardım almadığını, aylık bağlandıktan sonra her takvim yılı içerisinde 6 aydan daha uzun süre yurtdışında bulunduğu takdirde güncel tarihli hizmet belgesini aylık aldığı devredilen sosyal güvenlik kuruluşuna vereceğini, yurt dışında çalışmaya başladığı veya çalışmaya bağlı sosyal sigorta ödeneği olan işsizlik ve hastalık ödeneği ile ikamete bağlı sosyal yardım almaya başladığında durumu derhal aylık aldığı sosyal güvenlik kuruluşuna bildireceğini, yurtdışında ikamet ederek Türkiye'den aylık aldığında, bu aylığın yurtdışında aldığı sosyal yardımları, yükümlü olduğu vergileri ve bazı sigorta haklarını geriye dönük etkileyeceğine" ilişkin beyan ve taahhüt belgesini (EK 1) ile birlikte çalıştığı işyerinden ayrıldığını ve çalışmaya bağlı sosyal sigorta ödenekleri olan işsizlik ve hastalık ödeneği almadığını gösterir güncel tarihli hizmet belgesini – Almanya'da bulunduğuna ve çalıştığına ilişkin pasaport vb kayıtlarla konsolosluklara başvurarak - Kuruma vererek yurtdışı borçlanması talebini ölüm aylığı hak edilebilmesi için gerekli olan en az 900 prim ödeme gününe ulaşabiliyorlarsa yapmalıdırlar. Bunun için öncelikle ikamet ettikleri yerin bağlı bulunduğu Sigorta Müdürlüğüne başvuruda bulunmalıdırlar.

Eşim, Almanya'daki öğrencilik ve işçilik dönemlerini borçlanabilir mi?

Fehmi OCAK Sayın SINAV, eşim, Almanya'da 1980-1982 yılları arasında öğrenci idi. 1983 yılında da Almanya'da işçi olarak çalıştı. 1984 yılında ödenmiş primlerini alarak Türkiye'ye döndü. Türkiye'de çalışmadı, şimdi ev hanımıdır. Yaşı ise 43'tür. Borçlanma yoluyla emekli olma imkânı var mıdır?

C: 3201 sayılı Kanunun "amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "18 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen ve belgelendirilen çalışma süreleri, bu çalışma süreleri arasında veya sonunda herbirinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ve yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, 2 nci maddede belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim, kesenek ve karşılık ödenmemiş olması ve istekleri halinde bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir."hükmü var. Bu düzenlemede öğrenci olarak geçen dönemlerin yurtdışı borçlanmasına konu olabileceğine ilişkin bir hüküm yoktur. Başka bir deyişle öğrencilik dönemi hakkında dövizle borçlanma yapamayacaktır. Sadece 1983 yılındaki çalışmasını borçlanma konusu yapabilecek, okuyucumuzun eşi.

Evli olarak yurtdışına gidilmişse Bağ-Kur'a ev hanımı olarak da yurtdışı borçlanması yapılabilir. Ancak 1980 yılında eşiyle beraber yurtdışında olduğuna ilişkin bilgi verdikleri bilgilerde yoktur. Durumlarını değerlendirip yurtdışı borçlanmasını yapmalıdırlar. Okuyucumuzun eşi, Türkiye'de çalışmadığına göre, halen ev hanımı olarak Bağ-Kur'a isteğe bağlı sigortalı da olabilir. Başkaca bir borçlanma yolu yok. Emekli olma imkânlarını değerlendirebilmek için sigortalılık verilerinin oluşması gerekmektedir. Kanımca kısmi yaşlılık aylığıyla emeklilik yöntemi, okuyucumuzun eşinin en yararlı emeklilik yöntemi olacaktır.