Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin dünyanın en büyük çevresel tehdidi haline geldiği bir dönemde Türkiye, ‘Yeşil Vatan’ seferberliğiyle güçlü bir adım attı. Son 23 yılda 7,5 milyar fidan ve tohumun toprakla buluşturulmasıyla orman varlığı 23,4 milyon hektara yükseldi; böylece ülke yüzölçümünün yüzde 30’u ormanlarla kaplandı. Her yıl 11 Kasım’da kutlanan Milli Ağaçlandırma Günü sayesinde milyonlarca fidan toprakla buluşurken toplumsal çevre bilinci oluşturuldu.
Küresel iklim krizi, etkisini her geçen yıl daha sert ve daha görünür biçimde hissettirirken, dünya yeni çözümler ve güçlü önlemler peşinde koşuyor. Uzmanlar, küresel ısınmanın yalnızca çevresel değil, sosyal ve ekonomik sonuçlar doğuracağını her fırsatta dile getirirken ülkeler de bu tehdide karşı farklı yol haritaları geliştirmeye çalışıyor. Türkiye ise bu küresel meselede, son yıllarda özellikle orman varlığını artırma, ağaçlandırma projeleri ve yangınla mücadele kapasitesini büyütme politikalarıyla öne çıkan ülkeler arasında yer alıyor.
23 MİLYON HEKTAR ORMANLIK ALAN
Tarım ve Orman Bakanlığı ile Orman Genel Müdürlüğünün yürüttüğü çalışmalar sonucunda Türkiye, yalnızca mevcut ormanlarını korumakla kalmıyor, aynı zamanda yeni orman alanları oluşturarak karbon yutak kapasitesini artırmayı da hedefliyor. Son birkaç on yılda Türkiye’nin ormanlarına dair tablo umut verici. 1970’lerden bu yana ormanlık alan yaklaşık 3,2 milyon hektar artarak 20,2 milyon hektardan 23,36 milyon hektara ulaştı. Bu, ülke topraklarının neredeyse %30’unun ormanla kaplı olduğu anlamına geliyor. Ormanların sadece alanı değil, serveti de büyüyor. 2024’e ait veriler, dikili ağaç servisinin 1,77 milyar metreküpten fazla olduğunu ve toplam artımın yılda 50 milyon metreküpün üzerinde gerçekleştiğini gösteriyor. Bu rakamlar, ormanların uzun vadeli ekolojik ve ekonomik bir varlık olarak değerlendirilmesinin altını çiziyor.
MİLYONLARCA FİDAN TOPRAKLA BULUŞTU
Orman alanlarının artması yalnızca yeşil görüntü anlamına gelmiyor. Ormanlar, küresel ısınmaya karşı en güçlü doğal savunma sistemlerinden biri olarak kabul ediliyor. Türkiye de bu bilinçle hareket ederek, her yıl milyonlarca fidanı toprakla buluşturmaya devam ediyor. 2019’da yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 11 Kasım, ekolojik ve sosyal açıdan büyük öneme sahip ormanları korumak, sürdürülebilir şekilde yönetmek ve gelecek nesillere daha sağlıklı bir ülke bırakmak için ‘Milli Ağaçlandırma Günü’ ilan edilmişti. 2019 yılındaki ilk kutlamalar ‘Geleceğe Nefes’ teması ile gerçekleştirildi ve 13 milyon 791 bin fidan toprakla buluştu. 2020’de ise ‘Geleceğe Nefes, Dünyaya Nefes’ teması ile bin 52 farklı konumda, 5 bin 230 hektar alanda 4 milyon 446 bin fidan dikimi yapıldı. 2021’in yaz aylarında Türkiye ciddi orman yangınları ile günlerce mücadele etmişti. Yanan alanların yeniden orman haline getirilmesi için 252 milyon fidan toprakla buluşturuldu. Her vatandaş için 3 fidan dikilmiş oldu. 2022’de ‘Türkiye Yüzyılına Nefes’ temasıyla kutlanan etkinlikte, 4,2 milyon fidan toprakla buluşturuldu. 2023’te Türkiye Cumhuriyeti 100’üncü yaşını kutladığı için, tema ‘Geleceğe Nefes, Cumhuriyete Nefes’ olarak belirlendi. 81 il, 922 ilçede oluşturduğumuz 2023 konumda, vatandaşlar tarafından 5 milyon 2023 adet fidanı toprakla buluşturduk.
2025’TE ÇİFTE REKOR
2024 yılında ise 11 Kasım, dünyanın dört bir yanında yaşanan savaşlara ve insanlık dramına dikkat çekmek amacıyla, ‘Geleceğe Nefes, İnsanlığa Nefes’ denilerek kutlandı. Bu kapsamda Gazze’deki katliamdan etkilenen ve Türkiye’ye getirilen çocuklar da törenlere katıldı. 4 hektar alanda 8 bin fidanla ‘Gazze Hatıra Ormanı’ oluşturuldu. 2 milyon 29 bin fidan dikimi yapıldı. 2025’te, tüm Türkiye’de 81 ilde ve 922 ilçede düzenlenen etkinliklerde çocuklardan yaşlılara kadar binlerce kişi fidan dikme alanlarında buluştu. 1 milyon 280 bin 491 kişi, 14 milyon 914 bin fidanı toprakla buluşturmak için bir araya geldi ve rekor kırıldı. Bu etkinlik, toplumsal ekoloji bilincinin yükseldiğini, yeşile sahip çıkmanın bir vatandaşlık görevi haline geldiğini ortaya koyuyor.
ULUSAL VE KÜRESEL VİZYON
Türkiye’nin orman stratejisi, yerel bir kalkınma politikası olmanın ötesine geçiyor. “Yeşil Vatan” vizyonu, tüm ülkeyi kapsayan bir iklim direnci projesi. Bu yaklaşım, Türkiye’yi küresel iklim mücadelesinde önemli bir aktör haline getiriyor.
Yeşil Vatan’a maddi güç
- Orman Genel Müdürlüğü, 2025’in ilk 6 ayında ormanların korunması, geliştirilmesi ve sürdürülebilir yönetimi için yaklaşık 10,9 milyar lira harcadı. Rakamlar yalnızca bütçeden ayrılan ödenek değil; sahada somut karşılığı olan tesisler, bakım ve rehabilitasyon çalışmaları, fidan üretimi, su ve toprak koruma projeleri ile doğaya yapılan büyük bir yatırımın belgesi. OGM’nin 2025 Raporu’na göre ormanların korunmasına 7,73 milyar lira; orman alanlarının geliştirilmesine 2,92 milyar lira; işletilmesi ve bakımına ise 208 milyon lira ayrıldı. Ayrıca toprak ve su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı için 1,78 milyar lira; orman köylülerinin kalkınması ve desteklenmesi amacıyla kırsal kalkınma programlarına 2,51 milyar lira harcandı.
2025’te 74,7 milyon fidan üretildi
- Bu bütçe, Türkiye’nin ormanlarına yalnızca “koruma gözüyle” değil; “yatırım, yenileme ve sürdürülebilir yönetim” doğrultusunda yaklaştığını ortaya koyuyor. 2025’in ilk yarısında kaydedilen bazı somut adımlar: 74,7 milyon fidan üretildi, 51,3 milyon fidan bakımı yapıldı. 2 bin 303 hektar alanda ağaçlandırma, 1 015 hektar alanda endüstriyel ağaçlandırma gerçekleştirildi. 320 bin 497 hektar alanda bakım çalışmaları yürütüldü; 16 bin 878 hektar doğal, 1745 hektar yapay gençleştirme yapıldı. Rehabilitasyon kapsamında 4 bin 747 hektar alanda çalışma tamamlandı. Orman parkları ve bal ormanları gibi özel alanlar kuruldu; yeni orman parkları ve koruma sahaları oluşturuldu. Ekoturizm vebiyolojik çeşitliliği koruma planları devreye alındı.
Yeşil Vatan’ı koruma ordusu
- Türkiye, orman yangınlarına karşı oldukça kapsamlı bir araç filosu ve teknolojik altyapıyla bu alanda dünyada sayılı ülkeler arasında yer alıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı-Orman Genel Müdürlüğü (OGM) verilerine göre; 2025 itibarıyla 27 yangın söndürme uçağı ve 105 helikopter yangın söndürme görevlerinde aktif olarak kullanılıyor. Havadan müdahale kapasitesi ciddi biçimde artmış durumda: 2002’de yıllık su atma kapasitesi 73 ton iken; 2025’te bu kapasite, 438 tona ulaşmış. Türkiye, 14 insansız hava aracı (İHA) ile yangın gözetiminde ve keşifte aktif rol oynuyor. Yangın söndürmede kullanılmak üzere 4.796 gölet / havuz oluşturulmuş durumda. Gözlem ve erken uyarı için 776 gözetleme kulesi bulunuyor, bunlardan 184’ü “akıllı kule” olarak tanımlanıyor.
