Avrupa'nın göbeğine bir devlet daha doğdu. Kosova parlamentosu, bugün olağanüstü gündemle toplanarak, bağımsızlığı ilan etti.
Kosova Parlamentosu Sırbistan'dan bağımsızlığını ilan etti. Özel gündemle TSİ 16.00'da olağanüstü toplanan parlamento oturumu, Parlamento Başkanı Yakup Krasniçi'nin konuşmasıyla başladı.
Toplantıda Başbakan Haşim Taçi, yaptığı konuşmadan sonra bağımsızlık bildirgesini okudu. Taçi, “Halkımızın liderleri olarak bu bildirgeyle Kosova'yı bağımsız ve egemen bir devlet ilan ediyoruz” dedi.
Başbakan, bu bildirgenin halkın arzusunu yansıttığını ifade etti. Parlamentoda yapılan oylamada, bağımsızlık ilanı oy birliğiyle kabul edildi ve liderler tarafından bildirge imzalandı.
Bağımsızlığını ilan eden Kosova, 1999'da Sırbistan ve Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç'e (1941-2006) karşı başlatılan NATO'nun tarihindeki tek savaş sonunda, NATO ve BM himayesine geçti.
NATO'nun 24 Mart-10 Haziran arasındaki 78 günlük hava bombardımanı harekatı, BM'nin Kosova'da baş arabulucusu olan eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari'nin Miloşeviç'i ikna etmesiyle son buldu.
Sırbistan'dan bağımsızlığını ilan eden Kosovalı Arnavutların bağımsızlık mücadelesi 1968 yılına dayanıyor. Bölge Yugoslavya Federasyonu'nun eyaletlerden biriyken, Kosovalı Arnavutlar ilk kez bağımsızlık yanlısı gösteriler düzenledi. Bu gösterilerde bazı kişiler tutuklandı.
Arnavutlar, ilk gösterilerin üzerinden uzun süre geçtikten sonra Yugoslavya Federasyonu'nun dağılma sürecine girmesiyle birlikte 1991 yılında ayrı bir cumhuriyet olarak bağımsızlığını ilan etti, ancak Arnavutluk tarafından tanındı.
Bağımsızlık yanlısı Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) 1996 yılında ortaya çıktı ve bazı polis hedeflerinin bombalanması eylemlerini üstlendi.
Sırp polisinin 1998 yılının Mart ve Nisan aylarında ayrılıkçı Kosovalı Arnavutlara yönelik operasyonlarında onlarca kişi öldü. Sırplar yapılan referandumla Kosova konusunda uluslararası arabulucuğu büyük çoğunlukla reddetti. Uluslararası toplum Yugoslavya'ya yeni yaptırımlar uygulamaya başladı.
UÇK, 1998 yılının Temmuz-Eylül ayları arasında, Sırpların bozgununa uğramadan önce, Kosova'nın yüzde 40'ında denetimi ele geçirdi. Sırp güçleri köylere saldırdı, Kosova'nın merkezinde 22 Kosovalı Arnavutu öldürdü. 1998 Ekiminde NATO müttefiklerine Sırp askeri hedeflerine karşı saldırı yetkisi verildi.
Kosova'da 15 Ocak 1999'da Racak bölgesinin dışında 45 Arnavut Sırp güçlerince katledildi. Uluslararası yetkililer, sorumlular hakkında savaş suçu soruşturması başlatılmasını istedi. Mart ayında Belgrad yetkilileri, uluslararası toplumun üzerinde mutabakata vardığı barış anlaşmasını reddetti, Arnavutlar ise imzaladı.
NATO, Yugoslavya'ya karşı 78 gün sürecek hava saldırılarına 24 Mart 1999'da başladı. Mart-Haziran ayları arasında Sırp güçleri, 800 bin Kosovalı Arnavutu Makedonya ve Arnavutluk'a sürdü.
10 Haziran 1999'da Yugoslavya lideri Slobodan Miloşeviç, hava harekatının durdurulması karşılığında NATO'nun Kosova'da asker konuşlandırması ve bölgenin BM misyonu tarafından yönetilmesini öngören teklifi kabul etti ve askerlerini Kosova'dan çekmeyi kabul etti.
NATO önderliğindeki 50 bin kadar barış gücü askeri Kosova'da konuşlanmaya, Sırplardan kaçan Kosovalı Arnavutlar da evlerine dönmeye başladı.
Miloşeviç, 6 Ekim 2000'deki seçim yenilgisini kabul etmeyince kitlesel gösterilerin ardından istifa etti ve 28 Haziran 2001'de savaş suçlarından yargılanmak üzere Hollanda'nın Lahey kentindeki uluslararası savaş suçları mahkemesine teslim edildi. Miloşeviç, yargılanırken, hücresinde ölü bulundu.
Kosova, 2002 yılı Şubatında parlamentosunu seçti ve İbrahim Rugova başkan oldu. Sırplar ve Kosovalı Arnavutlar, Ekim 2003'te, 1999 yılından bu yana ilk kez doğrudan görüşmelere başladı. Kosovalı Arnavutlar 2004 Martında Sırplara saldırarak, savaştan beri en kötü şiddet olaylarına imza attı.
Rugova, Ocak 2006'da başkent Priştine'de akciğer kanserinden öldü. Kosova'nın gelecekteki statüsüyle ilgili görüşmeler BM'nin öncülüğünde Şubat ayında başladı. Sırbistan'da yapılan referandumda Kosova'nın Sırbistan'ın bölünmez bir parçası olduğu ilan edildi.
BM'nin Kosova temsilcisi Martti Ahtisaari, 26 Ocak 2007'de, Kosova'ya uluslararası gözetim altında bağımsızlık verilmesini öngören planını açıkladı.
Rusya, Ahtisaari'nin teklifini 2007 Nisanında yapılan BM Güvenlik Konseyi toplantısında reddetti. ABD Başkanı George Bush, Haziranda Kosova'nın daha fazla gecikmeden bağımsız olması gerektiğini söyledi.
Temmuzda Kosova, BM'nin yürüttüğü Kosova sürecinin başarısız olduğunu belirterek, yıl sonuna kadar bağımsızlığın ilan edilmesi çağrısında bulundu.
Nihayetinde Kosova Başbakanı Haşim Taçi, 17 Şubat 2008'de bağımsızlık ilan edeceklerini açıkladı.
Avrupa Birliği, (AB) bağımsızlık ilanından önce, Kosova için polis ve yargı misyonu görevlendirdi.
AB büyükelçilerince hafta içinde onaylanan, EULEX adı verilen yaklaşık 2 bin kişilik polis ve yargı misyonu görevlendirilmesi kararı, bugüne dek hiçbir üye ülkenin itiraz hakkını kullanmaması üzerine kesinlik kazandı.
Bölgede iç savaşın ardından faaliyete geçirilen geçici BM yönetiminden (UNMIK) 120 gün içinde görevi devralması öngörülen AB misyonu, Kosova polisi, yargısı ve gümrük görevlilerini eğitecek.
Kosova polis ve yargı misyonuna, Malta dışında, tüm AB üyelerinin yanında NATO ile koordinasyon kapsamında Türkiye ve ABD'nin de katılması öngörülüyor.
Bu arada, hafta başında toplanacak olan AB dışişleri bakanlarının, Kosova'nın bağımsızlığı not ederek istikrarın korunması ve diyaloğun sürdürülmesi çağrısında bulunmaları bekleniyor.
Kosova polis ve yargı misyonunu, Kosova barış Gücü (KFOR) eski komutanlarından emekli Fransız General Yves de Kermabon yönetecek.
AB Politika ve Güvenlik Komitesinin 7 Şubat 2008 tarihinde bu göreve atadığı Kermabon, 2004-2005 döneminde KFOR Komutanı olarak görev yaptı. AB Özel Temsilcisi (EUSR) görevine ise Hollandalı diplomat Pieter Feith atandı.
