Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
41

Bildirimler

Sorunun kaynağında imanımız olamaz mı?

Ejder Okumuş00:00, 20/07/2014, Pazar
Yeni Şafak
Sorunun kaynağında imanımız olamaz mı?

Bugün Müslüman birey ve toplumlar olarak yenilenmeye, yeniden iman etmeye, imanımıza eleştirel bakmaya, imanlaşma sürecine girmeye her zamankinden daha fazla ihtiyacımız bulunmaktadır; çünkü bugün bizim temel sorunumuz, şüphesiz ki, yenilenmeyle ilgilidir.

Müslümanların 13. Yüzyıl'dan, belki de 14. Yüzyıl'dan itibaren yavaş yavaş tarihten çekilme işaretleri vermeye başlamaları, son iki asırdan beri diğer aktörler karşısında güçsüzleşip etkisizleşmeleri, düşünce üretmemeleri ve bilimde var olmamaları, bugün ise nisbî bir uyanış emareleri gösterseler de son tahlilde iyi ve istenen bir fotoğraf ortaya koymamaları, nasıl ve ne ile izah edilebilir? Hiç şüphesiz bilim adamları, filozoflar, düşünürler, Müslüman entelektüel ve alimler, şimdiye kadar bu soruya çeşitli cevaplar geliştirmişlerdir. Muhtemelen bu soruya doğru cevap da, söz konusu cevapların tamamı düşünülüp dikkate alınarak bulunabilecektir. Burada mezkur sorunun cevabı, daha farklı bir yerde, bütün farklı cevapların da zemini olabileceğini düşündüğümüz bir temelde aranmaya gayret edilecektir. Esasen bu cevap, Müslümanların günümüzün varoluşsal sorunları karşısındaki edilgenliğiyle doğrudan bağlantılı, hatta belki de onun da derinlerde yatan önemli nedenlerinden biri olan çok can alıcı bir soruna veya problemler yumağına da bir cevap olacaktır. Bu can yakıcı sorun, gerek yakın ilişkilerinde, gerekse uzak ilişkilerinde, gerek yerel düzlemlerde gerçekleşen ilişkilerinde, gerekse uluslararası, toplumlararası ve küresel düzlemlerde gerçeklik bulan ilişkilerinde Müslümanların birbirlerine karşı olan güvensizlikleri, birbirlerine yabancılaşmaları, birbirlerini ötekileştirmeleri sorunudur. Anlaşılmaktadır ki Müslümanların birbirleriyle ilişkilerinde ciddi bir ahlak sorunu vardır. Bugün Müslümanların, hiç uzağa gitmeyelim, Türkiye''de yaşayan Müslümanların ailevi, sosyal, kültürel, siyasal, ekonomik, hukukî vd. münasebetlerinde İslam''ın istediği şekilde birbirlerine güven verdikleri, yani güvendikleri, insanî ilişkilerinde, muamelelerinde, söz ve davranışlarında ahlaklı davrandıkları, en azından örneğin ''namazda gösterdikleri samimiyet ve özeni'' birbirlerine karşı gösterdikleri, iyi ahlaklı oldukları, iyi ahlakın gerektirdiği ilkelerle hareket ettikleri söylenebilir mi?

İster baştaki kadim soruna, isterse o sorunun temelinde yatan ahlak sorununa birden cevap olabilecek bir yaklaşıma sahip olmak mümkün müdür? Çok iddialı olmamak şartıyla mümkün olduğu düşünülebilir. Bu yaklaşım, Müslümanların mevcut durumunun da izahında temelli bir açılım sağlayabilir ve dolayısıyla Müslümanların tarihten beslenerek gelen ve derinleşen problemlerine de bir cevap olabilir. Ben bu temelli cevabın, imanla doğrudan bağlantılı olduğunu, imanî bir cevap olduğunu düşünüyorum. Bu imanî cevabın kaynağı ise Kur''an''dan bir ayettir.

Ey İman Edenler! İman Ediniz!

İman, iman edenler için en büyük ve en güzel nimet olsa gerektir. Fakat hangi iman en güzel nimettir? Nasıl bir iman en büyük nimettir? Elbette doğru iman. Öyleyse doğru iman nedir? Nasıl iman edilirse, doğru iman edilmiş olur? Kur''an, bunun yolunu, doğru imana ulaşmanın yolunu ve dolayısıyla doğru imanı ''Ey iman edenler! İman ediniz!'' (Nisa 4/136) ayetiyle göstermekte, beyan etmektedir.

İmana Eleştirel Bakış ya da Sürekli İman Etme

Ayetten ve bağlamından anlaşıldığı kadarıyla doğru iman, sürekli imanla, yeniden imanla, inanç, tutum ve davranışlarını doğru bir zemine oturtmakla kazanılan imandır. Sürekli iman, eleştirel imandır. Söz konusu ayet, mü''minlerin imanlarını korumalarının, doğru iman sahibi olmalarının yolunun, imanlaşma sürecinden geçtiğini, imanın bir kez ''iman ettim'' demekle bitmiş bir iş olmadığını, ölünceye kadar sürekli bir iman etme süreci içinde bulunmakla imanın doğru ve sahih bir iman olarak varlık kazanacağını belirtmektedir.

İman, toplumsal bir aktör olarak insanda teolojik, epistemolojik, entelektüel, sosyal, kültürel, siyasal, eğitimsel, ahlaki vd. boyutlarla bağlantılı olarak niteliksel düzlemde değişen, gelişen, tortulaşan, zayıflayan, güçlenen, yenilenen, eskiyen bir yapısallık arz eder. İslamî iman, Kur''an''da toplumsal hayatta bir imanlaşma süreci içinde yenilenmesi, sorgulanması, geliştirilmesi ve kuvvetlendirilmesi gereken bir iman olarak görülür. Ayet, imanlaşma sürecine ve bu süreçte imanı eleştirel düşünme yaklaşımıyla sorgulamaya, yenilemeye açıkça işaret etmektedir. İmanın insanda iman olarak kalıcı olması; Allah''a teslimiyete, samimiyete ve onun dünya hayatına, sosyal yaşama dönük boyutu olarak insanlara güven vermeye, topluma karşı emin olmaya, güzel ahlaka sahip bulunmaya, insanlara, komşulara, akrabaya iyi davranmaya, iman edenlere kardeş olmaya, salih amel (iyi iş, tutum ve davranış) sahibi olmaya bağlıdır. Bütün bunlar da imanlaşma süreci içinde sürekli iman etme, sürekli imanı gözden geçirme, sorgulama ve eleştirme ile mümkündür.

Tek Çözüm İman Edenlerin İman Etmesi

İman edenlerin iman etmesi, İslam''la yenilenmek, yeniden iman etmek, imanı sorgulamaktır. Yeniden iman etmek; kendini baştan inşa etmek, nefsinle, kendinle en baştan oturup hesaplaşmaya girişmek, bir anlamda her şeye yeniden başlamak, yeniden doğmak, yeni bir bilinçle donanmak, taze bir iradeyle kuşanmak, Allah kelamı Kur''an''ı yeniden okumak ve anlamaya çalışmak, Hz. Muhammed''i yeniden anlama çabasına girmek, yeni bir kulluk idrakiyle yola devam etmek demektir.

Bugün Müslüman birey ve toplumlar olarak yenilenmeye, yeniden iman etmeye, imanımıza eleştirel bakmaya, imanlaşma sürecine girmeye her zamankinden daha fazla ihtiyacımız bulunmaktadır; çünkü bugün bizim temel sorunumuz, şüphesiz ki, yenilenmeyle ilgilidir. Yeniden ve eleştirel imana sahip olmak, kendimize taze bir güç ve anlam katarak hayatı sürdürmenin, hayatın gerçekliğiyle yüzleşebilmenin, onunla baş edebilmenin ve mevcut durumumuzu aşabilmenin tek yoludur.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...