Ekonomi Batarya teknolojisine bor dopingi Yılda 10 ton lityum geri kazanılacak

Batarya teknolojisine bor dopingi: Yılda 10 ton lityum geri kazanılacak

Son yıllarda bor madeninden uç ürün geliştirmeye yönelik çalışmalarını arttıran Türkiye, rafine bor üretimi sırasında ortaya çıkan lityumu geri kazanma üzerine bir teknoloji geliştirdi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, “İlk etapta yıllık 10 ton lityum üretim kapasitesine sahip tesisi bu yıl devreye alacağız” dedi.

Fazlı Şahan Yeni Şafak
Fotoğraf: Arşiv
Fotoğraf: Arşiv

Türkiye’nin en değerli madeni borun kendisi gibi atığı da uç ürünlere dönüştürülerek ekonomiye kazandırılacak. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, bataryalar için kritik önemde olan lityum için “Bor madeninden rafine bor üretimi sırasında ortaya çıkan sıvı atığın içerisindeki lityumu geri kazanma üzerine bir teknoloji geliştirdik. İlk etapta yıllık 10 ton lityum üretim kapasitesine sahip tesisi devreye alacağız. Temmuz ayı içerisinde tesisin montajına başlayıp, yıl sonunda ilk üretime geçeceğiz” dedi.

Fatih Dönmez

YENİ BOR İŞLEME TESİSİ YOLDA

Enerji Bakanı Dönmez, bor madeni ile ilgili yeni bir tesisin müjdesini verdi. Bor yataklarının belli oranda lityum içerdiğine dikkat çeken Dönmez, “Eti Maden 3 yıldır yaptığı Ar-Ge çalışmalarıyla lityum üretiminde geleneksel yöntemlerin dışına çıkarak, yeni üretim metodu geliştirdi ve lityum karbonat ve satılabilir bor ürünlerinin üretimini gerçekleştirdi” dedi. Bor madeninden rafine bor üretimi sırasında sıvı ve katı atık ortaya çıktığını kaydeden Dönmez, şu ifadeleri kullandı: “Bu atıklar uygun koşullarda depolanıyor. Lityumun batarya teknolojisi, mobil cihazlar, elektrikli otomobiller, elektrikle çalışan aletler gibi pek çok yerde kullanım alanı mevcut. Lityum bu anlamda en yeni teknoloji. Ancak, ham madde olarak dünya genelinde nadir. Biz bu açıdan şanslıyız.”

Türk bilim insanlarından lityum iyon pillerin ömrünü uzatan yöntem
FOTOĞRAF 10
Title
İnönü Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Atom ve Moleküler Fiziği Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ali Bayri, Fizik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Serdar Altın ile Bilimsel ve Teknoloji Araştırma Merkezinden Doç. Dr. Emine Altın, Iğdır Üniversitesinden Dr. Öğretim Üyesi Serken Demirel, İstanbul Medeniyet Üniversitesinden Prof. Dr. Sevda Avcı ve Bilkent Üniversitesinden Doç. Dr. Erdinç Öz'ün, lityum iyon pillerin ömrünü uzatmak amacıyla yaptıkları bilimsel çalışmalar olumlu sonuç verdi.
Title
Akademisyenler, çeşitli bilimsel yöntemler uygulayarak lityum iyon pillerin ömrünü uzattı. Bilim insanlarının çalışması Türk Standardları Enstitüsünden aldıkları Yüksek kapasiteli ve uzun ömürlü li-iyon ve na-iyon pil ve bu pillerde kullanılan katot materyali üretim yöntemi patentiyle belgelendi.
Title
Prof. Dr. Ali Bayri, yaptığı açıklamada, enerji kaynaklarının yenilenebilir ve fosil kaynaklar olarak iki kısma ayrıldığını belirtti. Fosil kaynakların kısıtlı olması nedeniyle yenilenebilir enerji kaynaklarının ön plana çıktığını anlatan Bayri, Yenilenebilir enerjinin teknolojik açıdan kullanışlı olabilmesi için bu enerjiyi depolama ön plana çıkıyor. Enerji depolanabilmesi için bataryaların geliştirilmesi ve kapasitelerinin artırılması gerekli. Biz de bu amaçla yaklaşık 7 yıldır pillerin performansının gelişmesiyle ilgili çalışmalar yapmaktayız. Bununla ilgili patent aldık. Konuyla ilgili 20'nin üzerinde makalemiz var. dedi.
Title
Türkiye'ye ve bilime katkı sunmak amacıyla kurdukları akademik ekiple bilimsel çalışma yaptıklarını aktaran Bayri, Amacımız Türkiye'ye hizmetse bataryaların kapasitelerinin artırılması ve ömrünün uzatılması için çalışmalar yapmak gerekiyordu. Bu konu sadece ülkemizde değil, dünyada popüler bir konu. Pilde kullanılan ana maddenin yanına değişik materyalleri farklı miktarda katarak, pilin performansı ile depolama gücünün ne kadar arttığını ön plana koymaya çalıştık. diye konuştu.
Title
Prof. Dr. Serdar Altın ise enerji sektöründeki bilimsel çalışmalarını uzun bir serüven olarak nitelendirdi. Kısa süre önce tanıtılan Türkiye'nin Otomobilinin elektrikli olmasının kendilerini heyecanlandırdığını dile getiren Altın, şöyle devam etti: (Enerji) Depolama teknolojilerinin önemi ülkemizde biraz daha arttı. Gelecekte petrollü araçların ortadan kaldırılıp, enerji depolayan pillerle çalışan araçların yaygınlaşmasıyla yerli pillerin üretilmesi bizim açımızdan önemli olacak. 2015 yılında başvurduğumuz patenti, çeşitli teknik prosedürler nedeniyle geçen yıl aldık.
Title
Altın, Prof. Dr. Ali Bayri'nin tavsiyeleriyle yaptıkları bilimsel araştırmada yüksek sıcaklıkta pilde manyetik bir özellik bulduklarını ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü: 600 derece civarında malzemede manyetik geçiş gözlemledik. Bu manyetik özelliği oda sıcaklığında elde edebilirsek, etkisi ne olur sorusunun cevabıyla yola çıktık. Oda sıcaklığında aynı manyetik özelliği elde ettikten sonra ürettiğimiz pillerin kapasite ve performans ölçümlerini yaptık. İlginç bir sonuç çıktı, normalde pil performans ölçümleri laboratuvar şartlarında pili 100 defa doldurup boşaltmakla yapılır. Biz standart katot malzemesi ile bizim ürettiğimiz katot malzemesinin kapasite kayıplarını ölçtüğümüzde kapasite kaybında ciddi bir azalma olduğunu gördük. Pilin doldurup, boşaltma işlemi sırasında kapasite kaybının daha az olduğunu tespit ettik. Performans analizlerinde standart malzemeye göre yüzde 15 daha az kapasite kaybı elde ettik. Bu pil ömrünün artışıyla ilgili ciddi bir rakam.
Title
Prof. Dr. Serdar Altın, pil üretimi ve testleriyle ilgili gerekli altyapılarının bulunduğunu belirterek, Şu an biz küçük boyutlu piller üretiyoruz, CR 2032 olarak isimlendirdiğimiz fakat istenirse araç bataryalarını test edecek imkanlarımız var. Bundan sonraki süreçte büyük piller de üretmek isteriz ama bunun için paraya ihtiyacımız var. Bir lityum iyon pilin ömrünün yaklaşık 5 yıl olduğu düşünülüyor. Patent aldığımız pillerde, 100 döngüde (dolum) yüzde 15'lik bir kapasite artışı hesaplandığında pilin ömrü yaklaşık 5 değil de 6 yıla kadar uzaması anlamına geliyor. diye konuştu.
Title
Doç. Dr. Emine Altın ise üniversitenin Bilimsel ve Teknoloji Araştırma Merkezinde FTIR, X ışınları analizi (XRD) ve elektron mikroskobu (SEM) analizlerinin yapıldığını kaydederek, Pil yapım sürecinde oluşturduğumuz kimyasal bileşiği, çeşitli çözeltilerle belirli süre karıştırarak, jel kıvamına getiriyoruz. Bu jeli folyo üzerine belli kalınlıkta sererek, vakumlu fırınlarda kuruttuktan sonra yapacağımız formata uygun olarak, pil yapıyoruz diye konuştu.
Title
Title
Türk bilim insanlarından lityum iyon pillerin ömrünü uzatan yöntem
Türkiye'nin farklı üniversitelerinde görev yapan akademisyenler, 7 yıllık araştırma sonucu lityum iyon pillerin ömrünü uzatan yöntem geliştirdi.



GÜNEŞE 1.4 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM

Bakan Dönmez, yenilenebilir enerji çalışmaları ile ilgili de bilgi verirken, önümüzdeki günlerde toplu rüzgar enerjisi santralleri (RES) açılışlarının olacağını söyledi. Başkent Organize Sanayi Bölgesinde inşa edilen Avrupa ve Orta Doğu'nun ilk ve tek entegre güneş paneli üretim tesisi ile ilgili de değerlendirmede bulunan Dönmez, “Buradaki yatırım tutarı güneş santrali ve fabrikayla birlikte 1.4 milyar dolara mal olacak. Bin 400 kişiye istihdam sağlayacak. Yıllık 500 MW güneş paneli üretim kapasitesine sahip olacak" dedi.

ENERJİ ÜRETİMİNE GÜÇ KATACAK

Fotoğraf: Arşiv

Tesisin milli ve yerli enerji üretimi açısından Avrupa’nın ve Orta Doğu’nun tek entegre güneş paneli tesisi olacağını aktaran Dönmez, " 1000 MW’lık Karapınar Güneş Enerji Santralinin panelleri burada üretilecek. Böylelikle Karapınar’da yüzde 70’in üstünde yerlilik oranı sağlanacak. Karapınar Güneş Enerjisi Santralinde üretilecek elektrik ile cari açığın kapatılmasına yıllık 400 milyon dolar katkı sağlanacak. Karapınar Güneş Enerji Santrali faaliyete geçtiğinde Türkiye’nin elektrik üretimindeki güneş enerjisinin payı da yüzde 20 artacak. Fabrikanın Ar-Ge merkezine 10 yılda yaklaşık 90 milyon dolar kaynak aktarılacak" diye konuştu.

SIVI BORON SON ÇEYREKTE PİYASADA

  • Bakan Fatih Dönmez, bor katkılı üretilen temizlik ürünlerine ilişkin de bilgi verdi. BORON sıvı bulaşık deterjanının bu yılın son çeyreğinde kullanımına sunulacağını belirtti. Antibakteriyel el dezenfektanı BOREL’de ise 100 ml’lik şişelerin satışının 4.5 milyon adeti aştığını belirten Dönmez, “Ayrıca ofis boy diye tabir ettiğimiz 103 bin 324 adet 1 litrelik ve 34 bin 830 tane 5 litrelik satış gerçekleşti” dedi.

ALTIN ÜRETİMİ 45 TONU BULACAK

  • Türkiye’nin altın üretiminin yıldan yıla arttığına da dikkat çeken Dönmez, “Geçtiğimiz sene 38 ton ürettik. Türkiye Cumhuriyet tarihinin rekoru. Sektörle birlikte bu seneki hedefimizi yılbaşı itibariyle 45 ton olarak belirlemiştik. Pandemi süreci etkiledi ama normalleşme süreci içerisinde meydana gelen kaybı da telafi ederek yıl sonu itibariyle yine 45 tonları yakalayacağız. Her yıl ortalama 130 ton civarında altın ithal ediyoruz. Üretim de azalınca haliyle fiyatlarda artış oluyor” ifadelerini kullandı.

Bor nedir, ne işe yarar?
EKONOMİ
Bor nedir, ne işe yarar?
Abone Ol Google News

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.