Bir milyon aile reisi işsizliğin pençesinde

Ankara Ticaret Odası'nın (ATO) hazırladığı "İşsiz Reisler Raporu"na göre, 2005 yılının birinci döneminde Türkiye yüzde 5,3 büyümesine rağmen istihdam konusunda büyümeye paralel düzeyde gelişme sağlanamadı. Rapora göre 2005 yılı birinci 3 aylık döneminde hesaplanan toplam 2 milyon 439 bin işsizin 1 milyon 51 binini yani yüzde 38'ini aile reisleri oluşturuyor. Diğer bir ifade ile her 100 işsizden 38'i evini geçindirmekle yükümlü hane halkı reisi.

Rapora göre, işsiz reislerin yüzde 96'sı erkek, yüzde 4'ü kadın. Yüzde 70'i, yani büyük çoğunluğu kentlerde yaşıyor. Yüzde 84'ü en verimli olacakları 25-49 yaş arasında. İşsiz aile reislerinin yüzde 70'i, 1-11 aydır, yüzde 30'u ise bir yıldan fazladır iş arıyor. Yüzde 99'u daha önce bir işi olup, işsiz kalmış kişiler. Sadece yüzde 1'i ilk kez işgücü piyasasına girecek işsiz reisler. İşsiz kalmadan önce reislerin yüzde 27'si ticaret sektöründe, yüzde 31'i inşaat ve bayındırlık işlerinde, yüzde 18'i imalat sanayinde, yüzde 11'i hizmet sektöründe, yüzde 10'u tarım sektöründe çalışmış. Büyük çoğunluğu, yüzde 89'u ücretli ve yevmiyeli olarak ekmeğini kazanmış (Yüzde 43'ü ücretli, yüzde 46'sı yevmiyeli).

Çalışan aile bireylerinin eğitimleri oldukça düşük. Yüzde 6'sı okur yazar bile değil, yüzde 6'sı sadece okuma ve yazma biliyor, yüzde 41'i ise ilkokul mezunu. Yani yarıdan çoğu ilkokul ve altı eğitimde. İçlerinde sadece yüzde 6'sı yüksek öğrenim görmüş okumuş çocuklar. Aile bireylerinin çalıştıkları sektörler ise yüzde 36 ile en çok imalat sanayiinde. İmalat sanayini yüzde 25 ile hizmet sektörü, yüzde 23 ile ticaret sektörü takip ediyor. Yüzde 70'i ücretli, yüzde 13'ü de yevmiyeli çalışıyor. Dörtte biri sanatkarlık gerektiren işlerde çalışıyorlar. Yüzde 21'i hiçbir nitelik gerektirmeyen işlerde, yüzde 15'i ise tesis ve makine operatörleri, montajcı olarak çalışıyor. Çalışanların büyük çoğunluğu yüzde 63'ü hiçbir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı değil. Yarıya yakını, yüzde 43'ü, 4 kişiden az çalışanı olan mikro işletmelerde, sadece yüzde 21'i iş güvenliğinin yüksek olduğu 50 ve üzerinde çalışanı olan işletmelerde çalışıyor.

Rapora göre, işsiz reislerin yüzde 76'sının hanesinde hiç çalışan yok. Kendileri işsiz, aile bireyleri işsiz ve işsiz geçirilen günlerde evdeki eşyalar satılarak gıda ihtiyaçları sağlanmaya çalışılıyor. İşsiz reislerin yüzde 24'ünün hanesinde bazı aile fertleri çalışıyor ama sayıları yok denecek kadar az. Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan ATO Başkanı Sinan Aygün, sosyal güvencenin yok denecek kadar az olduğu Türkiye'de işsiz kalmanın bitkisel yaşam anlamına geldiğini belirterek, "İşsizlik acı, işsiz reislik çok acı" dedi.

Ailesini parçalanmadan bütünlük içerisinde tutma gayreti içerisinde yaşam mücadelesi veren hane halkı reislerinin bir de işsiz kalmaları halinde ailenin temel direğinin yıkıldığına dikkat çeken Aygün, bu dramdan en çok çocukların etkilendiğine dikkat çekti.

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------