Bütçe 59 defa açık verdi

Ankara Ticaret Odası'nın (ATO) "Açıklar Tarihi" adlı raporuna göre, Türkiye 82 yıllık cumhuriyet tarihinin 59 yılında bütçe açığı verirken, 23 yılı denk ya da bütçe fazlası ile tamamladı. Rapora göre 1923-2004 yılları arasındaki dönemde bütçe açıklarının toplamı 233 milyar dolara ulaşırken, Türkiye sadece son 10 yılda 171.3 milyar dolar bütçe açığı verdi. Türkiye, bu sürede 66 yıl da dış ticaret açığı verirken, 82 yılda toplam dış ticaret açığı miktarı 303 milyar dolar oldu.

Rapora göre Türkiye, dış ticaret açıklarının yüzde 60'ını teşkil eden 183 milyar dolarlık kısmını Gümrük Birliği'nden sonraki 9 yıla sığdırdı. Aynı dönemde verilen bütçe açığı da 165.3 milyar dolar oldu. Bütçesinde ve dış ticaretinde 82 yılda toplam 536 milyar dolar açık veren Türkiye, bu açıkları borçlanma ya da para basma yolu ile kapatmaya çalıştı.

Raporun dikkat çektiği bir diğer sonuç da bütçe ve dış ticaret disiplininden ödün verilmeyen yılların cumhuriyetin ilk yıllarına ve Atatürk'ün ölümüne kadar olan süreye sığdırılmış olması. Rapora göre Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı döneminde 5 yıl hariç, devlet bütçesi devamlı fazla verdi. Bütçe disiplinine uyuldu, devlet denk bütçe ile yönetildi.

Türkiye milyar dolarlık bütçe açıklarıyla ise 70'li yıllarda karşılaşmaya başlanıldı. 1974 yılında petrol fiyatları patladı. Kıbrıs Barış Harekatı ile birlikte ABD'nin silah, Batılı ülkelerin ekonomik ambargosu ile karşı karşıya kaldı. Türkiye o yıl 303 milyon dolarla rekor bir bütçe açığı verdi. Dış ticaret açığı ise 769 milyon dolardan önce 2.3 milyar dolara, 1975'de 3.4 milyar dolara, 1976'da ise 3.1 milyar dolara yükseldi. Rapora göre 1964 yılında 964 milyon dolar olan dış borç, 2004 sonunda 158 kat artarak 153 milyar doları buldu. Borçlarını ödemek için sürekli yeni borç bulmak zorunda kalan Türkiye son 10 yılda iç ve dış borç anapara ve faizine toplam 970.8 milyar dolar ödedi.

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------