Bütçenin hamalı yine KÜMESTEKİ KAZLAR

HÜSEYİN ÖZAY

Tasarıda, dolaylı vergilerdeki artış oranı diğer vergi kalemlerindeki ortalamanın çok üzerinde bulunuyor. Örneğin, 2004 yılında Motorlu Taşıtlar Vergisi'nden yaklaşık 1,7 katrilyon liralık gelir elde edilmesi beklenirken, gelecek yıl aynı kalem vergi gelirinin yüzde 27,3 oranında arttırılarak 2,1 katrilyon liraya çıkarılması planlanıyor. Yine akaryakıt, alkol, sigara gibi bir çok tüketim üzerinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gelirinin de yüzde 29 oranında arttırılması öngörülüyor.

Maliye Bakanlığı, 2004 yılında ÖTV'den 26,8 katrilyon liralık gelir elde etmeyi planlarken, 2005 yılında ÖTV gelir hedefini 34 katrilyon 730 trilyon lira olarak belirledi. Maliye Bakanlığı, gelecek yıl petrol ve doğalgaz ürünlerine ilişkin ÖTV'den 20,7 katrilyon lira, motorlu taşıt araçlarına ilişkin ÖTV'den 2,5 katrilyon lira, kolalı gazoz, alkollü içki ve tütün mamülleri ilişkin ÖTV'den 10,5 katrilyon lira, dayanıklı tüketim ve diğer mallara ilişkin ÖTV'den 885 trilyon liralık gelir bekliyor.

Maliye Bakanlığı'nın gelir hedeflerinde en yüksek artışlardan birisi de dahilde alınan Katma Değer Vergisi (KDV) gelir hedefinde yaşandı. Maliye, 2004 yılında dahilde alınan KDV'den 13.2 katrilyon liralık gelir beklerken, aynı kalemden 2005 yılında yüzde 66'lık artışla 22 katrilyon 130 trilyon liralık gelir hedefledi.

Devlet, yeni yılda vergide umudunu katma değer vergisi (KDV) ile özel tüketim vergisine (KDV) bağladı. Yeni yılda Hazine'ye girecek her 3 liralık verginin yaklaşık 2 lirası, bu iki vergiden gelecek. 2005'te ÖTV gelirleri yüzde 29,1, KDV gelirleri de yüzde 19,6 oranında artacak.

Yeni yılda gelir vergisi yoluyla 21 milyar 170 milyon lira vergi toplayacak olan Maliye, cep telefonlarından da özel iletişim vergisi olarak 2 milyar 875 milyon lira alacak. Bu şekilde 2004 yılı başlangıç hedefine göre, gelir vergisinde yüzde 13.5, özel iletişim vergisinde de yüzde 130 artış sağlanacak. Bu yıla göre yüzde 32,7 daha fazla gelir beklenen motorlu taşıt sahiplerinin cebinden de yeni yılda motorlu taşıtlar vergisi olarak 2 milyar 210 milyon lira çıkacak. Gümrük ve damga vergisi ile harç gelirlerinde de bu yıla oranla yüzde 56'ya ulaşan artışlar öngörülüyor. Kurumlar vergisi mükellefleri, banka ve diğer finans kuruluşlarıyla işi olanlar ve mirasçıların ödeyecekleri vergi tutarı ise bu yılın altına düşecek. 2004 bütçesinde 9 katrilyon 335 trilyon lira gelir öngörülen kurumlar vergisinde 2005 yılı hedefi, YTL cinsinden 8 milyar 890 milyon lira olarak belirlendi.