Enerji maliyetleri yatırımdan soğutuyor

Türkiye'de sanayi ve ticaret sektörlerinin can damarı olan enerji fiyatlarındaki vergi yükleri yüzde 70'lere dayandı. Motorin, benzin ve doğalgaz gibi enerji ürünlerinde yüzde 70'ler civarında seyreden yüksek vergiler Türkiye'yi dünyada 'vergi kesintisi' listelerinde birinci sıraya yükseltirken, Türk şirketlerinin uluslararası piyasalardaki rekabet ortamında ellerini zayıflatıyor.

Örneğin Türkiye'de litresi 1 YTL 87 kuruş olan olan motorinin fiyatı Çin'de 40 kuruş, ABD'de 60 kuruş, Arjantin'de 66 kuruş, İspanya ve Portekiz'de 1 YTL 15 kuruş, Yunanistan'da ise 1 YTL 38 kuruş seviyesinde. Türkiye'de Akaryakıt istasyonlarında süper benzinin litre başı pompa fiyatı 2 YTL 41 kuruş iken bunun yüzde 72,2'si Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) başta olmak vergilere gidiyor. Bu oran litresi 1,87 YTL olan motorinde yüzde 68,6 oranında. Öte yandan, Avrupa Birliği ve OECD ülkelerinin ortalamasının oldukça üzerinde seyreden yüzde 33 oranındaki kurumlar vergisi ile KDV, ÖTV, KKDF, BSMV gibi uzayıp giden bir liste, yatırımların önünde hala engel olarak duruyor.

Türk sanayici, doğalgazın metreküpünü 83 kuruşa kullanırken İtalya'da sanayici doğalgazı 22 kuruşa, İngiltere'de 23 kuruşa ve ABD'de de 26 kuruşa kullanabiliyor. En pahalı elektrik kullanan ülkeler arasında da Türkiye kilowatt saat başına 12 kuruş ile dünya sıralamasında Japonya, Tayvan ve İsviçre'nin ardından dördüncü sırada geliyor. Elektriğin kilowatsaati Çin'de 4,5 kuruş, Fransa'da 4,9 kuruş, İspanya'da 5,5 kuruş, Yunanistan'da ise 6,4 kuruş.

Öte yandan Avrupa Birliği ülkelerinde ticari ve sınai kuruluşlar elektrik harcama miktarlarına göre elektrik indiriminden yararlanabiliyorlar. Büyük firmalar için elektriğin 100 kilowattsaat'i Türkiye'de iken Norveç'de 3,77 euro, Yunanistan'da 4,23, Fransa'da 4,87 euro'ya satılıyor.

Bu arada uzmanlar, yerli ve yabancı sermayenin reel ekonomiye değil ama faiz getirisi nedeniyle devlet borçlanma kağıtlarına girmesinin en büyük nedeninin yüksek yatırım maliyetleri olduğunu belirtiyor. Türkiye'deki yabancı ve bıyıklı yabancı sıcak para sahipleri, Amerikan Merkez Bankası FED'in yıllık borçlanma faiz oranını son olarak 0,25 puan artırarak yüzde 2,75'e çıkarmasına fazla aldırış etmedi. Çünkü Türkiye Merkez Bankası'nın yıllık borçlanma faizleri halen yüzde 17 seviyelerinde.

Gelir vergisi oranlarında da yüzde 45 ile Türkiye başı çekiyor. Gelir vergisi oranı Rusya'da yüzde 12, Çin, Almanya, Yunanistan ve Hollanda'da yüzde 15. Kurumlar vergisi oranı da Türkiye'de yüzde 33 iken Rusya'da yüzde 16, İngiltere'de yüzde 20, ABD'de yüzde 25.

Uzmanlara göre maliyetlerde en önemli yer tutan istihdam vergisi ağırlığı Türkiye'de yüzde 43 ile 30 OECD ülkesi içerisinde 1. sırada yer alıyor. Bu oran ABD yüzde 19, İrlanda'da yüzde 13 dolayında bulunurken, OECD ülkelerinin ortalaması ise yüzde 24 olarak belirlenmiş durumda.

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------