Makarna simitten ucuz

FAHRİ SARRAFOĞLU /İSTANBUL

Türkiye makarna üretim kapasitesi yaklaşık 900.000 ton/yıl'dır. İhracatla birlikte bu kapasitenin ortalama yüzde 45'i kullanılmaktadır. Diğer bir deyişle 500.000 ton/yıl atıl kapasite söz konusudur ve bu nedenle iç piyasada yoğun bir rekabet yaşanmaktadır. Bu kapasiteyi işler hale getirirsek İtalya'yı makarna sektöründe yenebiliriz.

Makarna ihracatımız istenilen düzeyde değil. 2003 yılı ihracat rakamları 60.000 ton civarında, ancak daha öncede söylediğim gibi atıl yatan 500.000 ton kapasite söz konusu.

Ayrıca Türk firmaları ihracatta da iç piyasada olduğu gibi fiyat konusunda birbirleri ile rekabete giriyor. Dünyanın önde gelen makarna üreticisi olmamıza rağmen marka olamadığımız için maalesef makarna ithal ediyoruz. Tüm sektörlerde olduğu gibi iyi ürün üretmek, kaliteli ürün üretmek yetmiyor aynı zamanda markalaşmak da gerekiyor. Dünyada en büyük makarna ithalatçısı konumunda olan ABD'ye şu anda ihracatımız yok denecek kadar az.

Avrupa pazarında kota ve yüksek gümrük vergisi söz konusu. Avrupa Topluluğu tüketimi 3 milyon ton iken, Türkiye'de tüketim 350 bin ton. Yeni pazarlar konusunda devlet ve sektör yetkilileri özel çaba göstermek zorunda. Çin, Hindistan, Bengladeş ve Afrika'da, İtalya'dan önce pozisyonlar alabilecek ilişkiler kurulmalı. Yeni pazar geliştirici teşvikler geliştirilmeli, bu ülkelerdeki dış ticaret görevlilerimiz aktifleşmeli. Makarnalık buğdaydan üretilen İtalyan makarnalarına göre Türk makarnası dünya piyasalarında ortalamada 100 dolar/ton daha düşük fiyata alıcı bulmaktadır. Buna karşın ülkemizdeki birçok firmanın sahip olduğu üretim teknolojisi; İtalyan firmalarından çok daha yeni ve iyi teknolojilerdir.

2001 Kasım'dan bu yana makarna fiyatları aynı kalmıştır, hatta zaman zaman düşmüştür. Şu anda makarna ekmekten de simitten de daha ucuzdur. Pazar kaybına uğramamak üzere firmalar zarar bütçeleri ile satış yapmaktadırlar. Kayıt dışı satışlar, bu rekabet ortamını tamamen haksız bir hale getirmektedir. Bu nedenle yüzde 8 olan KDV oranı mutlaka gözden geçirilmelidir.

Türkiye'de makarna tüketimi kişi başı yılda 5,5 kg ile düşük bir orandadır. Bunun nedenleri olarak; geleneksel mutfak kültürümüz içerisinde makarnanın çok fazla yer almaması veya ikram edilecek ciddi bir yemek olarak görülmemesi, aslında bir diyet yemeği olmasına rağmen, şişmanlattığı yönündeki yanlış düşünceye sahip olunmasıdır. Bu oranlar İtalya'da kişi başına yılda 30 kg, İsviçre'de 10 kg, Yunanistan'da 9 kg olmak üzere diğer Avrupa ülkelerinde de bizden çok daha fazladır.

Türk makarna üreticisi dünya piyasası fiyatlarında buğday temin edememektedir. Bugün iç piyasa buğday fiyatları tonu 265-270 USD (400.000 TL/kg) civarındadır. Dünya piyasalarında makarnalık buğday fiyatları 150-160 USD/ton seviyesinde iken, Türk çiftçisi, gübre ve mazot gibi girdilerinin yüksek olması, verimin düşük olması, arazilerin miras yoluyla bölünerek iyice küçülmesi vb. nedenlerden dolayı buğdayını 270 USD/ton fiyatına satsa da kazanamıyor. Devlet ihracat yapan firmalara TMO dan dünya piyasası fiyatlarında 165-185 USD/ton fiyatına buğday vermektedir. Çiftçimiz dünya piyasası fiyatlarında buğdayını sattığında para kazanmalıdır. TMO nun 265-270 USD/ton fiyatına aldığı buğdayı, ihracat yapan firmaya tonda 100 dolar daha düşük fiyata satması da devlet için de zarardır.

ABD Tarım Bakanlığı'nın 1991 yılında yayımladığı raporda yer alan Sağlıklı Beslenme Piramidi, günlük beslenmede çok az alınması gereken besinlerle, her gün birkaç kez alınması gereken besinleri göstermektedir. Rapora göre makarna, sağlıklı beslenmenin en temel unsurlarından biridir ve bu piramitte, en çok kullanılması gereken besinler arasında gösterilmektedir. Ve diğer faydaları:

Besleyicidir, ekmeğe göre mineral madde, proteinve lif bakımından daha zengindir

Şişmanlatmaz çünkü pişirilmiş makarnanın kalorisi ekmekten yarı yarıya düşüktür, pişirilmiş makarna daha uzun sürede sindirilir, tok ve dinç tutar.

Yağsızdır. Çok az (%1-1,5 minör yağ bileşenlerini ve yüksek oranda linoleik yağ asidi içerdiğinden kolesterolü düşürücü etkisi vardı

----------------- imza------------------