Petrol fiyatlarının 50 doların altına inmesinin ardından sektörde 100 bin kişi işinden oldu. Son 10 yılda 100 milyar dolarlık ihracat gelirini 703 milyar dolara yükselten OPEC ülkeleri için uzmanlar, ‘kriz yok, gelirde düşüş var’ yorumu yapıyor. Varil fiyatı 20 doların altındayken bile kar elde edebilen sektörde, işten çıkarmalar eleştiriliyor
Dünya petrol arzını elinde tutan OPEC ülkelerinin sağladığı ihracat gelirleri, 'kriz var' söyleminin tam tersini anlatıyor. U.S. Energy Information Administration (EIA) raporuna göre OPEC ülkelerinin ihracatı 1975'ten itibaren birkaç kriz dışında sürekli yükseliş eğiliminde. 2015 sonunda, 446 milyar dolara düşmesi beklenen gelire rağmen, EIA raporları bu rakamın son 10 yıldaki ortalamanın üzerinde olduğunu gözler önüne seriyor. 2000 yılında 100 milyar dolar olan ihracat sürekli yükseliş trendi ile 700 milyar doları görürken, şirketlerin felaket tellallığı yapmaları; maliyetleri düşürüp, karı maksimize etme çabası olarak değerlendirildi. Özellikle 2000 yılından sonra, Irak savaşı ve diğer Ortadoğu merkezli çatışmalar sürerken petrol fiyatlarının artması ve bunun ilgili ülke ve firmalara kar olarak yansıması da dikkat çekiyor.
Petrol fiyatları geçtiğimiz temmuz ayından itibaren 110 dolardan 48 dolar seviyesine kadar geriledi. Son ayların en popüler sorusu "Petrol fiyatı düşer mi?" söylemlerinin ardındaki nedenlerden biri de petrol ihraç eden ülkelerin gelirindeki olası düşüş.
2013’te toplam rezervin yüzde 81’i yani 1.2 milyar varili 12 OPEC ülkesi tarafından küresel piyasalara pazarlanırken, OPEC dışı ülkelerde bu oran yüzde 19. Enerji uzmanları, OPEC ülkelerinin fiyatlardaki gerilemeye bağlı olarak gelir kaybı yaşayacaklarını öngörürken, bunun bir kriz olmadığının altını çiziyor ve 100 bin kişinin şimdiden işten çıkarılmasının rakamsal büyüklüğüne dikkat çekiyorlar. İşten çıkarmalar petrol şirketleri tarafından yapılmış gibi görünse de birçok OPEC ülkesinde firmalar devlet tekelinde bulunuyor. Özel olanların da ülke yöneticileriyle bağı biliniyor. Bu nedenle, petrol devlerinde yaşanabilecek istihdam odaklı sosyal krizler muhtemel görülüyor.
