Soğuk havaların kendini hissettirmeye başladığı şu günlerde odun ve kömürün yanında soba satışlarına da başlandı. Fiyatları 40 liradan başlayıp bin liraya kadar çıkan sobalara kışın patates ve kestane közlemeyi özleyen, keyfine düşkün vatandaş da ilgi gösteriyor. Ülke çapında doğalgazdan yararlanan nüfusun 32 milyonu aşmasıyla birlikte soba satışları düşse de Türkiye'nin soğuk illerinde hala ayakta kalan üreticiler var.
Nostalji yapmak isteyenlere hitap etmeye başlayan soba sektörü, ihtiyaçtan ziyade anıları tazelediği için de yaşıyor. Türkiye genelinde 2004 yılında 2 bin 336 olan soba imalatçısı iş yeri sayısı şimdilerde binin altına kadar geriledi. Ancak, günümüze uyarlanmış modeller ile hayatımıza yeniden giren sobaları, farklı dekorasyonlar elde etmek amaçlı satın alanlar hala mevcut. Hatta bir zamanların zenginlik göstergesi Fransız, Belçika ve Alman yapımı eski çini sobalar, restore ettirilerek evlerde kullanılıyor. Soba üretimi; Kayseri, Kilis ve Türkiye'nin bazı illerindeki fabrikalarda yılın 8-9 ayı seri şekilde sürüyor. Sezon yaklaşınca kamyonlara yüklenen el emeği, göz nuru sobalar soğuk bölgeleri ısıtmak için yola çıkarılıyor.
Şehirlerin belli alanlarında çarşılaşmış satıcılar da, siparişini verdikleri odun, kömür ve tezek yakılabilen 12 çeşit sobayı, 40 ila bin lira arasında değişen fiyatlarla satışa sunuyor. Soba imalatı yapan küçük esnaflardan bazıları ise, mesleklerine olan ilginin azalmasından dolayı farklı alanlara yöneliyor. Semaver, mangal ve lokantalarda kullanılan havalandırma borusu üretimi gibi işler yapıyorlar.
Doğalgazın bağlanmadığı bölgelerde yaşayan vatandaşlar, kömürlü ve sac soba satın almaya devam ederken, ekonomik durumu iyi olmayanlar ise ikinci el tercih ediyorlar. Önceki yıllara göre ikinci el soba satışlarında canlılık yaşanıyor. Yoksul vatandaşların yoğun olarak yaşadığı mahallelerde ısınmak için tonu 250 TL'den satılan tezekten vazgeçilmiyor. Köylerde halen revaçta olan tezek sobalarının fiyatı 30 ila 90 lira arasında değişiyor. Boruları 3- 5 liraya, soba altı tablaları ise 10 liraya satılıyor. Sac sobalar, tenekeden yapıldığı için sezonluk kullanılıyor.
İstanbul'un Maltepe ilçesinde ikinci el eşya dükkanı olan Emrah Uçar ise ekmeğini internetten çıkarıyor. Yazın ikinci el eşya satışı için kullandığı meskenini, kış gelince soba dükkanına çeviren Uçar, yılda ortalama 150 online satış yapıyor.
Erzurum'un Kavaflar Çarşısı'nda 30 yıldır sobacılık mesleğini yürüten Yaşar Çelebi, zamana ve teknolojiye yenik düştüklerini ifade etse de şehirlerin cazibe merkezi haline getirilme projesinden umutlu. Kültürel değerlerin geri kazandırılacağını belirten Çelebi, unutulmaya yüz tutmuş mesleklerin ya da zor günler geçiren imalat sektörünün öze dönüş sayesinde yeniden toparlanacağını dile getiriyor.
“İmalat düştüğü için üretmiyor, hazır alıp satıyoruz” ifadesini kullanan Yaşar Çelebi, sektöre dair önemli bir ayrıntıya da şöyle dikkat çekiyor: “Erzurum'da sadece 3-4 imalatçı kaldı. Kayseri sobası sipariş ediyoruz. El emeği direniyor. Ayakta kalmak için piknik malzemesi üzerine işler yapıyoruz." Çelebi, eskiden bir dükkanın ortalama bin adet soba sattığını, şimdiler de ise bu rakamın 250'ye kadar düştüğünü anlatıyor. Yeni müşterilerinin genelde köy evi kiralayanlar olduğunu belirtiyor.


Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.