Türkiye büyümederekor kırdı: Yüzde 9.9

Türkiye ekonomisi, 2004 yılında yüzde 9.9 büyüme hızını yakalayarak, dünyanın en hızlı büyüyen ülkesi konumuna yükseldi. Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre, Gayri Safi Milli Hasıla artış hızı yüzde 9.9, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla artış hızı yüzde 8.9 olarak gerçekleşti. Türkiye böylece 1966 yılından bu yana en yüksek büyüme hızını yakalarken, yıl sonu büyüme hızı itibariyle dünyanın en hızlı büyüyen ülkesi konumundaki Çin'i geride bıraktı. Çin, yüzde 9.1 büyüme göstermişti.

Geçen yıl Türkiye'nin GSMH'si cari fiyatlarla 299 milyar 475 milyon doları, GSYH'si de 300 milyar 578 milyon doları bularak rekor kırdı. Böylece geçtiğimiz yıl kişi başı milli gelir 4 bin 172 dolar oldu. 2003 yılında GSMH 239.2 milyar dolar, GSYH da 241 milyar dolar seviyesindeydi. Bu arada 2004'ün son çeyreğinde ise Gayrı Safi Milli Hasıla büyüme hızı yüzde 6,6, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla büyüme hızı da yüzde 6,3 oldu.

2003'te büyümeyi tetikleyen unsurlardan biri olarak görülen özel nihai tüketim harcamaları sabit fiyatlarla yıllık bazda yüzde 10.1 arttı. Yılın ilk çeyreğinde yüzde 12.4, ikinci çeyreğinde de yüzde 18.4 artan tüketim harcamalarının son iki çeyrekte kademeli olarak gerilediği ve son çeyrekte yüzde 3.6 düzeyinde gerçekleştiği görüldü.

Yatırım eğilimine işaret eden gayri safi sabit sermaye oluşumu ise toplamda yıllık yüzde 32.4 artış gösterdi. Özel sektördeki artış yüzde 45.5 olurken, kamunun sermaye oluşumu 2004 boyunca yüzde 4.7 azaldı. İnşaat sektörü ise, son çeyrekte gözlenen binde 5'lik daralmaya rağmen, 2004'ün tamamında yüzde 4.6'lık bir büyüme kaydetti. Sektörler itibariyle ise, tarımda yıllık büyüme yüzde 2, sanayide yüzde 9,4, inşaatta ise yüzde 4,6 oldu.

DİE daha önce açıkladığı 2004 yılının önceki üç dönemine ilişkin büyüme oranlarını da yukarı doğru revize etti. Yüzde 12.4 olarak açıklanan birinci döneme ilişkin büyüme oranı yüzde 13.9'a, yüzde 14.4 olarak açıklanan ikinci döneme ilişkin büyüme oranı yüzde 15.7'ye, yüzde 4.7 olarak açıklanan üçüncü döneme ilişkin büyüme oranı da yüzde 5.7'ye çıkarıldı. n ANKARA

Sabit fiyatlarla, 2004 yılında devletin harcamaları yüzde 0.5, özel tüketim harcamaları da yüzde 10.1 oranında arttı. Gayri safi sabit sermaye oluşumunda artış yüzde 32.4'ü bulurken, mal ve hizmet ihracatı yüzde 12.5, mal ve hizmet ithalatı yüzde 24.7 oranında arttı. Yılın son çeyreğinde ise iki dönem ard arda tüketimini azaltan devletin nihai tüketim harcaması yüzde 11.1 oranında arttı. Bu dönemde özel nihai tüketim harcamaları yüzde 3.6, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 11.2, mal ve hizmet ihracatı yüzde 14.4, mal ve hizmet ihracatı ise yüzde 19.6 oranında arttı.

Hazine'den sorumlu Devlet Bakanı Ali Babacan, Türkiye'nin yakaladığı büyüme hızının 1966 yılından bu yana en yüksek düzeye çıktığına işaret ederken, yüksek büyüme hızının yakalanmasında özel sektör yatırımlarının hızlı artmasının etkili olduğunu ifade etti. İstanbul Atatürk Havalimanı'nda konuşan Babacan, sürdürülebilir nitelikte olduğuna işaret ederek, kişi başına düşen gelirin 4 bin doları aşmasının da sevindirici bir gelişme olduğunu söyledi. Kişi başına 4 bin 172 dolarlık gelirin Cumhuriyet tarihinin rekoru olduğunu belirten Bakan Babacan, satınalma gücü paritesine göre milli gelirin 7 bin doların üzerine çıktığını kaydetti.

Ekonomistler, geçen yıl üçüncü çeyrekte yılın ilk yarısına kıyasla hız kesen ekonominin son çeyrekte tekrar toparlandığına ve tarım sektöründeki beklenmedik büyüme ile stok değişimlerinin payının artmasıyla yıllık büyüme hızının beklentilerin üzerine çıktığını ifade ettiler.

Geçen yılın son çeyreğinde ise sektörel bazda en yüksek artış yüzde 15.7 ile yine ithalat vergisinde oldu. Son çeyrekte, inşaat yüzde 0.5, kâr amacı olmayan kuruluşlar da yüzde 0.1 daralırken, tarım kesimi yüzde 9.1, sanayi yüzde 4, ticaret sektöründe ise yüzde 8.9 oranında büyüme yaşandı.

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------