Türkiye'de ikinci el otomobil piyasası her geçen yıl büyümeye devam ediyor. Sıfır araç fiyatlarının yüksekliği nedeniyle milyonlarca kişi ikinci el araç almayı tercih ediyor. Ancak ikinci el piyasasında her araç göründüğü kadar temiz olmayabiliyor. Oto ekspertiz uzmanları, alıcıların büyük çoğunluğunun bazı kritik kontrolleri atladığını ve bu yüzden binlerce lira zarara uğradığını belirtiyor. İşte ikinci el araç alırken mutlaka kontrol edilmesi gereken ve çoğu alıcının gözden kaçırdığı detaylar.
İkinci el araç almak Türkiye'de giderek daha yaygın bir tercih haline geldi. Özellikle son yıllarda sıfır araç fiyatlarının ulaşılmaz seviyelere çıkması, ikinci el piyasasını daha da hareketlendirdi. Ancak bu piyasa aynı zamanda dolandırıcılık, gizli arıza ve kilometre hilesi gibi riskleri de barındırıyor. Alıcıların çoğu aracın dış görünümüne, kilometresine ve fiyatına odaklanırken, asıl dikkat edilmesi gereken detayları atlayabiliyor. Ekspertiz uzmanları, bir aracın geçmişini ve gerçek durumunu anlamanın yalnızca gözle muayene ile mümkün olmadığını ve bazı kontrollerin profesyonel destek olmadan bile yapılabileceğini belirtiyor. İşte ikinci el araçta mutlaka kontrol edilmesi gereken kritik noktalar.
TRAMER KAYDI MUTLAKA SORGULANMALI
İkinci el araç alırken yapılması gereken ilk ve en önemli adım Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi yani TRAMER kaydını sorgulamak. TRAMER kaydı, aracın geçmişte hasar kaydı olup olmadığını, hangi parçalarına hasar girişi yapıldığını ve sigorta şirketine ne kadar hasar bedeli bildirildiğini gösteriyor. Bazı satıcılar aracın hasarsız olduğunu söylese de TRAMER kaydı gerçeği ortaya koyuyor. Ancak TRAMER kaydında görünmeyen hasarlar da olabiliyor. Kasko yaptırılmamış araçlarda veya karşı tarafın sigortasından karşılanan hasarlarda kayıt oluşmayabiliyor. Bu nedenle TRAMER sorgulaması tek başına yeterli değil ama olmazsa olmaz bir başlangıç noktası.
KİLOMETRE HİLESİNİ TESPİT ETMEK
Kilometre düşürme, ikinci el piyasasında en yaygın hilelerden biri olmaya devam ediyor. Dijital göstergelerde kilometre geri almak teknik olarak mümkün ve bu işlemi yapan yerler maalesef hâlâ yaygın biçimde faaliyet gösteriyor. Ancak kilometre hilesini anlamanın birkaç yolu var. Aracın servis bakım geçmişi en güvenilir kaynaklardan biri. Yetkili servislerde yapılan bakımlarda kilometre kaydı tutulduğu için servisten alınan döküm, göstergedeki rakamla karşılaştırılabiliyor. Direksiyon simidinin, vites topuzunun ve pedalların aşınma durumu da gerçek kilometreyi ele veren fiziksel göstergeler arasında yer alıyor. 80 bin kilometre gösteren bir araçta pedallar aşırı aşınmışsa bu ciddi bir uyarı işareti.
BOYA KALINLIĞI ÖLÇÜLMELİ
Aracın boya kalınlığı, geçmişte kaza yapıp yapmadığını ve hangi parçalarının boyandığını ortaya koyan en güvenilir yöntemlerden biri. Fabrika çıkışlı bir aracın boya kalınlığı genellikle 90 ila 130 mikron arasında değişiyor. Bu değerin üzerindeki ölçümler, ilgili parçanın boyanmış veya macunlanmış olduğuna işaret ediyor. 200 mikronun üzerindeki değerler ciddi bir kaporta müdahalesini, 300 mikronun üzeri ise ağır hasarlı bir onarımı gösteriyor. Boya kalınlığı ölçüm cihazları artık oldukça uygun fiyatlara satılıyor ve profesyonel ekspertiz hizmeti almadan da alıcı tarafından kullanılabiliyor. Uzmanlar, aracın tüm panellerinin tek tek ölçülmesini ve fabrika değerleriyle karşılaştırılmasını öneriyor.
ŞASE NUMARASI VE MOTOR NUMARASI EŞLEŞMELİ
Aracın ruhsatında yazan şase numarası ile araç üzerindeki şase numarasının birebir eşleşmesi zorunlu bir kontrol. Şase numarası genellikle ön camın sol alt köşesinden ve motor bölümünden okunabiliyor. Bu numaranın kazınmış, değiştirilmiş ya da okunaksız olması ciddi bir uyarı işareti ve aracın çalıntı ya da ağır hasarlı bir araçtan parça kullanılarak birleştirilmiş olma ihtimalini gündeme getiriyor. Motor numarasının da ruhsattaki bilgilerle eşleşmesi kontrol edilmeli. Motor değişimi yapılmış araçlarda bu bilginin ruhsata işlenmemiş olması yasal sorunlara yol açabiliyor.
MOTORU SOĞUKKEN ÇALIŞTIRIN
İkinci el araç görmeye gidildiğinde satıcıların en yaygın yaptığı şeylerden biri aracı önceden çalıştırıp ısıtmak. Sıcak motor pek çok arızayı gizleyebiliyor. Soğuk motorun çalışma sesi, rölanti düzeni ve ilk dakikalardaki davranışı aracın sağlığı hakkında çok değerli bilgiler veriyor. Soğuk çalıştırmada motor tıkırtı ya da vuruntu sesi çıkarıyorsa bu motor içi aşınmanın göstergesi olabiliyor. Egzozdan çıkan duman rengi de önemli bir ipucu. Beyaz duman conta problemine, mavi duman yağ yakma sorununa, siyah duman ise yakıt sistemi arızasına işaret edebiliyor. Uzmanlar, aracı görmeye giderken satıcıdan motoru çalıştırmamasını özellikle talep etmeyi öneriyor.
ARABANIN ALT KISMINI İHMAL ETMEYİN
TGRT'nin haberine göre, çoğu alıcı aracın dış görünümü ve motor performansıyla ilgilenirken alt takımı kontrol etmeyi unutuyor. Oysa alt takım aracın en çok yıpranan ve en maliyetli onarım gerektiren bölümlerinden biri. Rot başları, rotiller, amortisörler, salıncak burçları ve taşıyıcı kollar gibi parçalar düzenli bakım gerektiriyor. Aracı düz bir yolda sürerken direksiyon titremesi, fren sırasında aracın bir tarafa çekmesi ya da kasis geçerken aşırı gıcırtı ve takırtı sesi alt takım sorunlarının belirtileri arasında yer alıyor. Ekspertiz raporunda alt takım kontrolünün mutlaka yer alması gerekiyor.
