Avrupa’da sokağa çıkma kısıtlamalarını gündeme getiren ve kıtayı adeta kavuran hava sistemi, rotasını resmen Türkiye’ye çevirdi. Meteoroloji uzmanlarının "Omega blokajı" olarak tanımladığı ve güneşte 55 dereceye varan tehlikeli değerleri beraberinde getirecek olan sistem resmen ülkemize giriş yaptı. Küresel iklimi altüst eden 'Süper El Nino'nun etkileriyle bu aşırı sıcaklar, yalnızca bir hava olayı değil, doğrudan can kaybı riski taşıyan bir 'doğal afet' olarak nitelendiriliyor. Peki, kıtaları aşarak gelen bu kavurucu dalga ilk olarak hangi illeri vuracak? Uzmanların "Dışarı çıkmayın" diyerek işaret ettiği o tehlikeli günler hangileri? İşte Türkiye'yi bekleyen boğucu haftanın haritası...
Avrupa'yı etkisi altına alan ve hayatı felç eden sıcak hava dalgası rotasını Türkiye'ye çeviriyor. Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen CNN TÜRK ekranlarına yaptığı açıklamada önümüzdeki 72 saatin özellikle Marmara, Ege, Batı Karadeniz ve İç Anadolu’nun batısı için son derece kritik geçeceğini vurguladı. Pazartesi gününden itibaren etkisini gösterecek olan sistemle birlikte sıcaklıkların 6 ila 7 derece artması beklenirken, uzman isim hem orman yangınlarına hem de ciddi sağlık risklerine karşı vatandaşları teyakkuza çağırdı.
Avrupa'yı kavuran "Omega" sistemi Türkiye'de
Sıcak hava dalgasının ilerleyişine dair detaylı bir tablo çizen Prof. Dr. Orhan Şen, mevcut meteorolojik durumu bir "Omega" blokajı olarak tanımladı. Sistemin Avrupa üzerindeki yıkıcı etkisinin ardından enerjisini bir nebze bırakarak kuzeyden Türkiye'ye sarkacağını ifade eden Şen, durumun ciddiyetini şu sözlerle özetledi:
"Bu omega... Omega harfini düşünün. Omeganın ortası tamamen sıcaktı ve tam Avrupa'yı kaplıyordu. Biz bu omeganın doğusundaydık. Omeganın batısında da okyanus vardı. Dolayısıyla Avrupa'yı kasıp kavurdu. Bu ikinciydi Avrupa'yı kasıp kavuran. İlkinde bize fazla gelmedi. Fakat bu sefer gelecek. Gelecek ama Fransa'daki sıcaklar gelmeyecek. Enerjisini bırakıyor tabii. Üstelik kuzeye doğru kayıyor. Bugün, yarın ve pazar günü Almanya'da aşırı sıcaklar var. Büyük bir ihtimalle orada da sokağa çıkmayı engelleyebilirler. Ondan sonra Polonya, Çek Cumhuriyeti ve Macaristan'dan aşağı doğru sarkacak. Ne zaman? Pazartesi günü. Pazartesi günü Edirne'den bize girecek bu sıcaklar."
Hissedilen sıcaklık Ege'de 45 dereceyi aşacak, güneşte 55 derece tehlikesi
Sistemin etkili olacağı üç günlük periyodun altını çizen uzman isim, sıcaklık artışlarının bölgesel yansımalarına dikkat çekti. Özellikle Ege ve Marmara'da yaşanacak rekor artışların güneşte çok daha tehlikeli boyutlara ulaşabileceği uyarısında bulunan Şen, şunları kaydetti:
"Edirne'de bu üç gün içerisinde sıcaklık 38-39 dereceye çıkacak. Edirne ile birlikte Kırklareli de bundan nasibini alacak. Pazartesi, salı ve çarşamba... Bakın üç günü söylüyorum. Türkiye'de bir sıcak hava dalgası meydana getirecek. Avrupa'daki o kuzeye gidip de kuzeyden aşağı inen sistem enerjisini bıraktı ama yine de bizde sıcaklıkları 6-7 derece yükseltecek. Perşembe günü zayıflıyor. Avrupa bu sıcak hava dalgasından pazartesi günü kurtuluyor, bize ise pazartesiden itibaren geliyor. Bizde de perşembeye kadar devam edecek. Nereler etkilenecek? Edirne ve Kırklareli'nden başlıyor. İstanbul'u da işin içine katıyor ama İstanbul'da 35 dereceyi geçmeyecek. 35 dereceye yaklaşacak bir sıcaklık var. Çanakkale, Bursa, Balıkesir, Kocaeli, Sakarya, Bartın ve Batı Karadeniz de etkilenecek. Batı Karadeniz'de normalde bu kadar sıcak olmaz ama bu sefer olacak. Daha güneye indiğimizde Aydın, Manisa, İzmir ve Denizli'de aşırı sıcaklar var. Aydın'da pazartesiden çarşambaya kadar sıcaklık 40-42 dereceye kadar ulaşacak gibi görünüyor. Hissedilen sıcaklık ise Aydın civarında 45 dereceyi geçebilir. Ama bu söylediğim sıcaklıklar gölgede ölçülen değerler. Güneşte ise 55 dereceye kadar çıkabilir."
Bu günler asıl sıcakların sadece habercisi
Yaşanacak bu üç günlük dalganın yaz aylarındaki genel tabloya kıyasla sadece bir fragman niteliği taşıdığına işaret eden Prof. Dr. Şen, asıl kavurucu sıcakların temmuz ve ağustos aylarında beklendiğini belirtti. Küresel iklim sistemindeki anormalliklerin bu yaza damga vuracağını belirten Şen, durumu şöyle açıkladı:
"Yok, o kadar gitmez. Bizim beklediğimiz sıcaklar daha gelmedi. Biz temmuz ve ağustosta bekliyoruz. Bu sene Süper El Nino yılı. CNN TÜRK ekranlarında baharın sonlarına doğru da söylemiştik. Bu yıl Süper El Nino yılı. 1996 yılında da görülmüştü. O zaman etkisi 2 katsayısındaydı, şimdi ise 6. Yani dünya bu yıl çok güçlü bir El Nino yaşıyor. Dolayısıyla bunun etkisi sıcak hava dalgaları şeklinde olacak demiştik. Avrupa bunun iki tanesini yaşadı."
Jet akımları yön değiştirdi
Süper El Nino'nun yalnızca bölgesel değil, küresel hava sistemlerini nasıl kökten değiştirdiğini detaylandıran Şen, ısınan deniz sularının atmosferik akımlara etkisini vurgulayarak Türkiye'nin bu büyük sistemin neresinde yer aldığını şu ifadelerle aktardı:
" Avrupa'da İspanya üzerinden Fransa'ya ulaşan Afrika sıcaklarını da bu jet akımları taşıdı. Şimdi jet akımları kuzeye doğru gitti, ardından kuzeyden aşağı doğru kıvrıldı. Bir yılan gibi düşünün. Şimdi bizi etkiliyor. Biz aslında bu sıcak hava dalgasını temmuz ve ağustos aylarında bekliyorduk. Pazartesi, salı ve çarşamba günü Türkiye'de göreceğimiz bu sıcak hava dalgası aslında bir uyarıdır."
Risk grubundakilere "sokağa çıkmayın" çağrısı
Sıcak hava dalgasının tıpkı deprem veya sel gibi can kayıplarına yol açabilen ölümcül bir doğal afet kategorisinde değerlendirilmesi gerektiğinin altını kalın çizgilerle çizen Prof. Dr. Orhan Şen, yaşlılar, çocuklar ve kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşlar için kritik ve hayati bir uyarıda bulundu:
"Şu önümüzdeki üç gün var ya... Özellikle salı günü ve çarşamba günü sıcaklıklar biraz daha yüksek görünüyor. Yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olanlar dışarı çıkmasın. Bu önemli. Sıcak hava dalgası önemli bir doğal afettir. Deprem gibi, su baskını gibi diğer meteorolojik doğal afetler gibi değerlendirilmelidir. Hatta dünyada en önemli doğal afetler arasında ikinci ya da üçüncü sıraya gelmiş durumda. 2003 yılında Avrupa'da 70 bin kişi öldü. 2006 yılında 30 bin kişi hayatını kaybetti. Bu sene ise büyük bir ihtimalle Avrupa'da yeni bir rekor kırılacak."
