Tunuslu sosyolog Ali el-Falihi de ülkedeki geleneksel zanaatlar arasında yer alan çömlekçiliğin, milattan önce yaklaşık 10 bin yıl öncesinde son bulunan ve Yontma Taş Devri olarak tanımlanan çağın sonları ile Orta Taş Devri ve Cilalı Taş Devrine kadar uzanan bir geçmişinin olduğunu anlattı.
13:26, 15/05/2016, PazarG: Güncelleme: 13:36, 15/05/2016, Pazar
Tunus'ta çömlekçilik
Tunus'un güneyindeki Kafsa ilinde yer alan Er-Ravaşde köyünde kadınlar, ileri yaşlarına rağmen el yapımı toprak çömlekler ve çeşitli gereçler üretiyor.
Ravaşde köyündeki kadınlar, çömlekçilik için uygun toprağı bulmadan işlemesine kadar tüm aşamalarını kendi el emekleriyle gerçekleştiriyor.
60 yaşındaki Zeyna Mevlidi, 12 yaşından beri çömlekçilik yaptığını söyledi. Mevlidi, ilerlemiş yaşının getirdiği bazı zorluklara rağmen bu işle uğraşmaktan büyük zevk aldığını belirterek, “Köyün yakınında çömlek yapımına uygun kile sahip bir dağa giderek buradan toprağı getiriyoruz. Sonra bunu eleyerek inceltiyoruz. Toprağı ıslatarak 1 gün dinlendiriyoruz. Bir gün sonra da daha yapışkan ve şekillenebilir hale gelen kili ev araç-gereçlerine dönüştürüyoruz.” dedi.
Mevlidi, şekillendirdikleri kili kuruttuklarını, ardından da yemek yapımında ve farklı amaçlarla kullanılabilmesi için fırınladıklarını söyleyerek, bu şekilde geleneksel yöntemlerle çay hazırlamada kullanılan mangal, yemek pişirmede kullanılan tencere biçimindeki tacin, çömlek gibi çeşitli eşyaları tamamen el emekleriyle ürettiklerini anlatıyor.
Zeyna Mevlidi'yle beraber çalışan akrabası ve iş arkadaşı İddiyye Busaid (50) İse “Okumayanlar veya eğitimini yarıda bırakanların bu mirası ninelerinden alma sorumluluğu var. Ancak bugün çalışan ve okuyan kızlar bu zanaatı sürdürmek istemiyor.” diye konuştu.
Busaid, çömlekçiliğin zor bir zanaat olduğunu en ağır kısmının ise dağdan kilin getirilmesi olduğunu ifade etti. Busaid, doğal malzemeden yapıldığı için toprak ev gereçlerine ilgi olduğunu dile getirdi.
Tunus'taki Ravaşde köyünde çömlekçilik zanaatına gönül veren kadınlar genel olarak,yetkililerin kendileriyle ilgilenmemesinden, tüm bu zorluklarına ve ürünün organikliğine rağmen hak ettiği değerin altında alıcı bulmasından şikayet ediyor. Çömlek ustası kadınlar tek parçanın yarım dolara satıldığını ve geçimlerini temin etmek için güçlerini aşacak şekilde çalışmak zorunda kaldıklarını belirtiyor.
Falihi, söz konusu dönemde yaşayan, Tunus, Cezayir, Fas ve Kuzey Afrika'nın iç bölgelerinde varlığını sürdüren "El-Kabsa" medeniyetinden itibaren devam eden çömlekçiliğin, aynı bölgeye yerleşen Tunuslu Kafsa halkına nesiller aracılığıyla aktarıldığını ifade etti.
