İkinci el satışı hala devam ediyor: Efsanenin yollara çıkmasının üstünden 54 yıl geçti

Türkiye'nin kendi otomobilini üretme isteği, bugün olduğu gibi geçmiş yıllarda da hep canlı oldu. Bu kapsamda Nobel 200 ve Devrim girişimlerinin yanı sıra ilk kez seri üretime geçen Anadol markası da Türk otomotiv sanayisinde önemli bir konumda bulunuyor.

Yerli otomobil üretimi için ilk fikir 1963 yılında Rahmi Koç ve Bernar Nahum'un İzmir Fuarı'ndan alınmış,"fiberglas"tan yapılma bir pick-up'ı görmesiyle başladı. Rahmi Koç, Anadol kitabında otomobilin üretime başlama serüvenini şu cümlelerle anlatıyor:

"Bir perşembe akşamüstü vekaletler, bankalar dağılıyor. Mösyö Bernar Nahum ve ben aşağı inerdik, vitrine. Ne oluyor, kim geliyor, kim gidiyor? Bir pikap geldi. Yedek parça satın almaya gelmiş bizden. Bu pikap nedir dedik, ‘İzmir Fuarı’nda aldım’ dedi. Bir bakalım dedik, torpido gözünü indirdim, İsrailli bir firma. Plastik olduğunu anladık. Hemen bir fikir geldi, acaba biz bunu burada yapabilir miyiz? Ben Haifa’ya gittim, imalat yerini gördüm. Emek-yoğun bir iş. Sonra anladık ki bu teknolojiyi İngiltere’de Reliant Motor Company diye bir firmadan alıyorlar. Başkanı da Ray Wiggin, sonradan çok ahbap olduk. ‘Motoru, şanzımanı, diferansiyeli Ford’dan alıyorum, plastikten imal ediyor ve teknolojiyi İsrail’e satıyorum’ dedi. O zaman teknolojiyi direkt sahibinden almaya karar verdik."

Böylece, 19 Aralık 1966’da seri üretime geçen Anadol, Ford iş birliğinin sonucu olarak Otosan'ın İstanbul'daki fabrikasında üretilmeye başlandı. Tasarımı İngiliz Relliant'a ait olan Anadol'da Ford firmasından tedarik edilen şasi ve motorlar kullanıldı.

Anadol'un üretimi 1966'da başlamış olsa da satış ve trafik tescili için gerekli olan belgeler ve ilgili yönetmelik onayı Makina Mühendisleri Odası'ndan 28 Şubat 1967'de alındı. Anadol satışları da bu tarihten sonra 26 bin 800 liradan yapıldı.

Otomobilin ismini belirlemesi sürecinde de ilginç gelişmeler yaşandı. Nihai olarak otomobilin isminin halk tarafından belirlenmesi uygun görüldü. Bu çerçevede ödüllü anket ilanları hazırlanırken, anket sonuçları için İstanbul Teknik Üniversitesi Rektörü Ord. Prof. Bedri Karafakioğlu, Burhan Felek, Cevat Fehmi Başkut, o zamanki Ticaret ve Sanayi Odaları Birliği Genel Sekreteri Prof. Dr. Necmettin Erbakan ve Prof. Dr. Memduh Yasa’ın içinde olduğu bir komite oluşturuldu.

Anket başvurusu 150 bine ulaşırken, en çok tercih edilen isimler "Anadol", "Anadolu" ve "Koç" oldu. Komite "Anadol"u seçti ve ödülü bir öğretmen kazandı. Böylece Anadolu Uygarlıkları'nın sembolü olan Hitit Geyiği, Anadol’un da simgesi oldu.

Üretimin sona erdirildiği 1984 yılına kadar, 62 bin 923 adedi otomobil ve 30 bin 265 adedi pick-up olmak üzere toplam 93 bin 188 adet Anadol üretildi. Üretilen modeller arasında "A1, A2 A4 STC-16, A5 SV 1600, A6 Böcek, A8-16 / 16 SL ve P2 Pikap Otosan 500 ve 600D" yer alıyor.