Birinci derece örgüt üyelerine F, yöneticilerine C ve üyelerine de J serisi 1 dolarlık banknot dağıtan FETÖ’nün devlete verdiği hasarın boyutu 1 trilyon dolar olarak hesaplanıyor. FETÖ, 15 Temmuz’da ülkeyi ele geçirme hedefine ulaşamadı. Ancak gerek darbe gecesi, gerekse öncesi dönemdeki faaliyetleri ile ülkeye büyük ekonomik zarar verdi. Maliyeti 350 milyar doları bulan 15 Temmuz gecesiyle sorunlar bitmedi. FETÖ’nün sistem içerisine yerleştirdiği kriptolar nedeniyle devlet dairelerinden özel sektöre kadar birçok alanda bilinçli kayıplar verdirildi. Türkiye’nin yerli kaynakları Pensilvanya’da bulunan örgütün lideri Fetullah Gülen’e aktarıldı. Bank Asya ve farklı birçok banka ve finans şirketi aracılığıyla FETÖ, 15 Temmuz gecesinin hazırlıklarına para harcadı. Böylece toplam rakam tam olarak bilinmese de 1 trilyon dolara yaklaştığı yapılan hesaplamalarda görülüyor.
DARBENİN NEDEN OLDUĞU DALGALANMA
15 Temmuz hain darbe girişiminin ardından yaşanan belirsizlikler nedeniyle Türkiye’nin kredi notu düşürüldü. Bazı yabancı yatırımcılar Türkiye’de yaptığı yatırımları durdurma ve yeni yatırım yapmama kararı aldı. Bu kararlar Türkiye’ye para akışının azalmasına yol açarken bu da borçlanma maliyetlerinde yükselmeye neden oldu. Darbe girişiminin uzun etkileri ile birlikte kişi başına gelir 10 bin doların altına gerilerken, enflasyon ise o yıl yüzde 19’u aştı. Aynı yılda politika faizi yüzde 24 seviyelerine yükseltilmek zorunda kaldı. 15 Temmuz hain darbe gecesinin ilk olumsuz etkisi kurlar üzerinde oldu.
TÜRKİYE’YE BAKIŞ DEĞİŞTİ
Hain darbe girişimini gerçekleştiren FETÖ kredi derecelendirme kuruluşlarının objektif olmayan not indirimlerinin, yabancı yatırımcıların Türkiye’ye bakışını da değiştirdi. 15 Temmuz günü, 216 düzeyinde olan Türkiye’nin ülke risk primi (CDS) 5 gün içinde 277 seviyesine, 2016 yılı sonu itibarıyla ise 300 seviyelerine yükseldi. Ülke risk primlerinin yüksek olması doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde negatif etkiye sahip. 15 Temmuz sonrası süreç, genel yönetim borç stokunun GSYİH’ye oranını da artırdı. Avrupa Birliği ülkelerinin tamamına göre daha iyi durumda olan Türkiye’nin AB tanımlı borç stoku 15 Temmuz öncesi yüzde 28 seviyesinde iken izleyen süreçte yüzde 40’a kadar ulaştı. Darbe girişimi sonrasındaki küresel çaplı gelişmeler, ticaret savaşları ve salgın süreci de eklendiğinde Türkiye’nin makroekonomik verilerinde 15 Temmuz’un etkilerinin, aradan geçen 8 yıl sonrasında bile hain
darbe girişiminin etkisi görünür durumda.
PORTFÖY DENGESİNİ BOZDU
15 Temmuz ve sonrasında yaşanan süreçte ortaya çıkan doğrudan yabancı sermaye girişindeki ve portföy yatırımlarındaki azalma ekonominin dengesini bozarak kurların yükselmesine zemin hazırladı. Artan kurlar ithal ürünlerin maliyetinde ciddi artışlara neden olarak enflasyonun yüksek seyretmesine sebep oldu. Liradan kaçışı, yani dolarizasyonu kırmak için faiz artışına gidilince büyüme hızı olumsuz etkilenerek işsizliğin artmasına yol açtı. Diğer olumsuz etkinin Merkez Bankası döviz rezervleri üzerinde olduğu görüldü. Ayrıca dış borçların maliyetindeki artışlar bütçe ve borç stoku üzerinde de olumsuz etki yarattı.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.