Tam buraya bir ünlem!

Son yıllarda "kitlesel" olduğu özellikle vurgulanan her türlü "aktivite"ye temkinli yaklaşıyorum. Bu türden girişimlerin büyük kısmında muhteva harekete ve çokluğa kurban ediliyor çünkü. Başka türlü olabilir mi? Günümüz şartlarında o da pek mümkün değil! Farklı tiplerde, karakterlerde ve kültürlerde pek çok bireyi zorunlu olarak tek bir başlık altında toplamanın, hepsini aynı anda aynı anafikirde birleştirmenin gerektiği böyle oluşumlar için muhteva çoğu zaman kapalı tutulması gereken bir kapının ardında kalıyor. Muhtevaya odaklanmanın, bir sloganın içine tıkışması neredeyse kaçınılmaz olan bir kalabalık için beklenen/beklenmeyen pek çok pürüz ihtimali taşıdığını herhalde kabul etmemiz gerekiyor. Eğer dikkat çekici bir insan çokluğuna ulaşmak istiyorsanız, herkesin bir kerede anlayacağı, rahat taraf olunabilecek ve detaylarla zihinleri kaşımayacak, dolayısıyla tabiatı gereği sloganik konuşacak klişelere, söz kalıplarına, ezber cümlelere ihtiyacınız var.

Bu doğru mu? Elbette değil! Doğru değil ama gerçek!

Fikirlerin uzun uzun konuşulabildiği, fikirlerin hazmedilerek, demlenerek tekamül etmiş anlayışlara dönüştüğü, her şeyin başında söz söyleyenin liyakatinden hem kendisinin, hem muhataplarının emin olduğu, olabildiği zamanlarda değiliz. Daha ziyade vurkaç ya da verkaç taktikleriyle kamuoyu oluşturuluyor şimdilerde. Bunun ardında ideal anlamda fikirler yok çoğu zaman; yalan yanlış, kaba saba, yanar dönür çağrışımları var fikirlerin. Bir tarafta "ille de beyaz" diyen bir kalabalık, diğer tarafta "ille de siyah" diyen bir kalabalık. Üstelik siyah diyenler beyaz diyenleri, beyaz diyenler siyah diyenleri "gri"ye yüz vermemekle suçluyor. Bazen işler o kadar rayından çıkıyor ki sözler ortadan kalkıyor, renkler birbiriyle çatışır, adeta tokuşur hale geliyor.

İş sloganik tekerlemelerle yürüyor dedik ama çoğu zaman bu kendi başına yeterli olmuyor, ikincil malzemelerle cephaneleri tahkim etmek gerekiyor. O zaman etrafa el atılıyor, işe yarar malzeme toplamak için kıyı köşe kolaçan ediliyor, arama motorlarında tek ya da çift kelimelik taramalar yapılıyor, destek ve köstek cümleleri bulunuyor, sonra her ortama güruhlamasına servis ediliyor. Çoğu zaman cümlelerin ne için kurulduğuna, maksadının ve bağlamının ne olduğuna, yazarının böyle bir tartışmanın içinde bulunmak isteyip istemediğine bakılmıyor. Cümle alınıp bir vuruşmanın topu tüfeği kılınıyor, sanal meydan savaşlarının, toplu twitter vuruşmalarının cephanesi kılınıyor yazanının haberi dahi olmuyor. Daha önemlisi, mesela "iyilik-kötülük" gibi belli bir genelliğe sahip kavramlarda bile tarafların kendilerini otomatikman pozitif kefeye konumlayıp bir sıçrayışta karşıtına parmak sallama pozisyonu alıyor olmasıdır. Bizim hep haklı tarafta olduğumuz, ibret almanın da hep karşı tarafa düştüğü bir hacıyatmazlık kolaycılığı. Bunun kime, ne faydası var?

Bir tartışmanın neresinde durduğuma, o konuda ne düşündüğüme hiç bakmaksızın, böylesi toplu grup koşuşturmalarına, slogan tokuşturmalarına, tıklama kampanyalarına/kumpanyalarına malzeme olmaktan, cümlelerimin siyah ya da beyaza cephane kılınmasından, şuraya buraya sokuşturulmasından hazzetmediğimi bu vesileyle beyan etmek isterim. O fikre katılıp katılmadığımın bile esasen bir ehemmiyeti yok bu konuda; işin yolu, yöntemi, muhtevasızlığı, yüzeyselliği, giderek şuursuzluğudur asıl mesele.

Kimsenin bir başkasının hukukunu çok fazla kafasını takmadığı bir ortamda söylediğimin çok fazla duyulma şansı olmadığını biliyorum. Yine de ben buraya notumu düşeyim... Kim bir şey söylemek istiyorsa, kendi sözünü bulsun, kendi fikrini inşa etsin, kendi tavrını belirlesin. Şu cümleciği de itiraz ve ikaz eden bir ünlem olarak hatırının (sadece hatırının) göze batan bir köşesinde bulundursun: Cımbız yağmacılığı esastan hukuksuzdur!