2.5 milyar doların sırrı

İSTANBUL- Gerek Ulaştırma Bakanlığı'nın hedeflerini gerekse ihaleye katılan diğer büyük şirketlerin tekliflerini çok geride bırakan ve İş Bankası'nın verdiği 2.5 milyar dolarlık teklif herkesi şaşırtırken, böyle bir teklifin perde arkasıyla ilgili ilginç değerlendirmeler yapılıyor. İş Bankası'nın POAŞ ihalesinden sonra GSM ihalesini de kazanmasıyla birlikte kamu kesiminden bankacılık sektörüne doğru yönelen kaynak aktarımı ilk defa yön değiştirmiş oldu.

İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Onur Özbilen'in ihale sonrası, "Ülke menfaatini düşünerek en yüksek fiyatı verdik. Ancak bu teklifle bankanın sermayesi arasında bir karşılaştırma yapmak yanlış olur. İhale bedelini yurtdışından kredilerle sağlayacağız" şeklindeki açıklamasının yanısıra, ihaleye giren büyük holdinglerin kendilerinden en az 1 milyar dolar daha fazla olan teklifi açıklayamamaları "İş Bankası böyle bir teklifi nasıl verdi?" sorusunu gündeme getirdi.

Ekonomist Dr. Cahit Deniz, İş Bankası'nın verdiği teklifin açıklanmasıyla ilgili bir çok varsayımın ortaya konabileceğini söyledi. Deniz'in ortaya koyduğu varsayımlar şöyle:

Ulaştırma Bakanlığı iki GSM ihalesi için 3 milyar dolar gelir hedefledi. Ancak ilk ihalede bu hedefin üzerine çıkıldı. Bu durum mal ve hizmet fiyatları arasındaki dengeleri dahi bozuyor.

Bu teklif, Türkiye'nin 10 yıllık, kamuoyunun güvenini kaybetmiş ve şaibelerle dolu, özelleştirme sürecini aklama operasyonu olabilir.

İş Bankası son dönemlerde belgeleriyle ve tanıklarıyla ortaya konan yolsuzluk olaylarına karıştı. Zeytin kralı Erol Evcil olayı gibi. Yüzde 50'ye yakın bir kısmı kamuya ait olan bir bankanın kendisini aklama operasyonu olabilir.

Diğer bir varsayım da, önümüzdeki günlerde gündeme gelecek önemli özelleştirme uygulamalarına psikolojik bir ortam sağlama endişesi.

Dünya Bankası destekli operasyon

Ekonomist Cahit Deniz, İş Bankası'nın verdiği yüksek fiyatların Dünya Bankası destekli bir operasyon olma ihtimali üzerinde de duruyor. Deniz'in bu konuyla ilgili görüşü şöyle: "Hükümetin istikrar programının enflasyon ve gelir dağılımındaki bozuklukların giderilmesi ayağı Dünya Bankası'nın bankacılık sisteminin rehabilitasyonu programına endekslendi. Bu durumda İş Bankası'nın verdiği şok fiyatın arkasında sistemi aklama operasyonu olabileceği, bunun arkasında da Dünya Bankası'nın desteği bulunabileceği akla geliyor. Dünya Bankası'nın bu kredilerin bulunmasında yardımcı olabileceği varsayımını akla getiriyor."