AB 'diyalog' da dahil yeni bir tavır istedi!..

Duygu Güvenç

AB Daimi Temsilcileri'nin 6 Haziran'da yaptığı toplantıda ele aldığı Türkiye AB Ortaklık Konseyi 45. Toplantısı için AB'nin Pozisyon Belgesi Taslağı'nda, Türkiye ile ilgili son gelişmelere de yer veriliyor. Genelkurmay Başkanı Orgenaral Hilmi Özkök'ün Danıştay'daki saldırı sonrası yaptığı çağrı üstü kapalı eleştiriliyor ve ordunun açıklamalarının sadece askeri konularla sınırlı olması isteniyor. Taslakta, Güneydoğu sorununun çözümü için diyalog da dahil yeni bir tutum takınılması isteniyor. AB'nin sonbaharda yayınlanacak İlerleme Raporu'nun özeti olarak görülen taslakta müzakerelerin askıya alınmasına yönelik bir ifade ise yer almıyor. Tarama sürecinin 'akıcı' olarak devam ettiği belirtilirken, reformların yavaşladığı ve uygulama alanında daha çok reformun gerekli olduğu belirtiliyor. Taslağın ayrıntıları şöyle:

KIBRIS: Türkiye'nin Ortaklık Anlaşması'nı tüm üyelere genişletmesi isteniyor. Rumlar Kıbrıs sorununda BM'nin yanısıra AB müktesebatına da vurgu yapılmasını ve Rumların OECD, Karadeniz İşbirliği ve Wassenaar Düzenlemesi'ne Türkiye'nin vetosunu hâlâ kaldırmadığının hatırlatılmasını, bu politikanın değiştirilmesini istiyor.

ASKER: Sivillerin asker üzerinde tam kontrolünü sağlamak için, yeni adımların atılması gerektiği belirtiliyor. 'Asker tarafından yapılan açıklamalar sadece askeri meseleleri ilgilendirmeli ve sadece hükümetin otoritesi altında yapılmalı' deniyor. Sivil otoritelerin de ulusal stratejik konseptin oluşturulmasında ve uygulanmasında tam otorite sahibi olması gerektiği belirtiliyor. Askeri harcamaların yanısıra parlamentonun askeri ve savunma konularında gözden kaçırılmaması gerektiği kaydediliyor. Sivillerin askeri mahkemelerde yargılanmasına tamamen son verilmesi de isteniyor.

ŞEMDİNLİ: AB'nin halen sürmekte olan Şemdinli'deki yargı sürecinin "hukukun üstünlüğü ve yargının bağımsızlığı" prensibiyle sonlandırılacağına inanç vurgulanıyor. Belgenin bu bölümüne, Avrupa Konseyi'nin İnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Konvansiyonu hatırlatılarak AİHM'nin "zamanında ve tam yargılama" prensibinin uygulanmasına yer verilmesinin eklenmesi de tartışılıyor.

İFADE VE DİN ÖZGÜRLÜĞÜ: 301. madde ile ilgili endişeler yinelenirken, Anti-Terör Kanunu'nun temel özgürlüklere zarar vermesinden kaygı duyulduğu kaydediliyor. Gayri müslümlerin hakları konusunda ilerleme sağlanmadığı belirtiliyor. Heybeliada Ruhban Okulu'nun açılması isteniyor. Alevilerin ibadet hakları konusunda sorunlarının devam ettiği ve eğitim gibi bazı devlet kurumlarında temsil sorunun yaşandığı belirtiliyor.

KÜLTÜREL HAKLAR: Kürtçe televizyon yayınına başlanması memnuniyetle karşılanırken, diğer engellerin de kaldırılması isteniyor. Türkiye'nin dil ve kültürel haklar konusunda AB'deki en iyi örnekler çerçevesinde uyması isteniyor. İlk defa bir AB belgesinde Bozcaada ve Gökçeada'daki Rumların sorunlarının çözülmesi isteniyor.

GÜNEYDOĞU: Güneydoğu'da artan tansiyondan AB'nin endişe duyduğu belirtilirken Diyarbakır'daki olaylar sırasında sivillerin ve çocukların ölmesinden duyduğu endişe dile getirildi. PKK'nın eylemleri kınanıyor ve tüm provokasyonlardan ve şiddetten vazgeçmesi isteniyor. Güvenlik güçleri tarafından alınan tedbirlerin duruma göre sınırlanması gerektiği belirtilirken, "Birlik, bölgesel farklılıkların azaltılması ve özellikle Güneydoğu'daki durumun, ekonomik, sosyal ve kültürel imkanlar açısından düzeltilmesi için, Türkiye'yi -diyaloğun da yer aldığı- kapsamlı bir yaklaşım geliştirmeye çağırır" deniyor.

YUNANİSTAN: Dönem Başkanlığı'nın konuşma metninde Ege'deki F-16 kazası ve Yunan pilotun ölmesinden duyulan üzüntü yer alıyor.

DIŞ POLİTİKA: Türkiye-Ermenistan sınırının hâlâ kapalı olduğu ifade ediliyor. AB-NATO işbirliğinde, Rumları veto eden Türkiye birkez daha tutumunu değerlendirmeye davet ediliyor.

Gül, 2.5 ay sonra Bakoyanni için uçacak