'AİHM, dini emir olup olmadığına bakmalıydı'

İnsan Hakları Gündemi Derneği Genel Başkanı Av. Cengiz, AİHM'in daha önce verdiği "Arrowsmith" davasında bir davranışın din özgürlüğü kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini test etmek için, bu davranışın "söz konusu dinin bir icabı" olup olmadığına, ardından da bu icabın kamu düzenine, kamu güvenliğine, başkalarının hak ve menfaatlerine bir zarar verip vermediğine bakılması gerektiğini belirttiğini hatırlattı. Cengiz, şunları söyledi: "Buradan hareketle, AİHM'nin örtünmenin İslam dininin bir gereği olup olmadığını belirlemesi ve eğer bunun dinin bir gereği olduğuna karar verirse, kural olarak serbest olması gerektiğine hükmetmesi ve ancak istisnai durumlarda bu özgürlüğün kısıtlanabileceğini karara bağlaması gerekirdi. Ancak ne yazık ki AİHM bir süreden beri din hürriyeti alanında oldukça kısıtlayıcı yorumlar yapıyor ve bu durum Türkiye'ye özgü değil. Kanımca bu kararla AİHM, kültürler ve uygarlıklar arasında barışı, uzlaşmayı ve hoş görüyü teşvik eden bir rol modeli olmak gibi, büyük bir imkanı bir kenara itmiş, farklı kültürlerin birbirlerine yabancılaşmasını körükleyen bir role soyunmuştur."

Leyla Şahin'in AİHM'de avukatlığını yapan Kazım Berzeg ise AİHM'in veya herhangi bir mahkemenin herhangi bir hareket için "bu dinin gereklerindendir" veya "değildir" diyemeyeceğini belirterek, "Bunu ancak kilise gibi, Diyanet İşleri Başkanlığı gibi dini merciler bilir. Kişinin inancıyla ilgili aslolanın kendi ifadesi olduğunu belirten Berzeg, kimsenin inancını bir vesikaya dayandırmak zorunda olmadığını söyledi. Berzeg, "Mahkemenin dinini yanlış anlıyorsun deme hakkı yok. Hiç bir müessesenin de yok. Ancak bunun araştırılması gerekiyorsa, Hıristiyansa kiliseye, Müslümansa Diyanet İşleri Başkanlığı'na veya başka ilgili kuruluşlara sorabilir" diye konuştu. Berzeg, Leyla Şahin dosyasında Diyanet İşleri Başkanlığı'nın başörtüsünün farz olduğuna ilişkin kararının da yeraldığını belirtti.