AİHM'e reform gerek

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Dönem Başkanı Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, İzmir Konferansı'nda işbirliği ve uzlaşı çerçevesinde adımlar atılacağını, herkes tarafından kabul edilebilir bir ortak zemin bulunmaya çalışılacağını bildirdi. Avrupa İnsan HaklarıMahkemesi'nin (AİHM) Geleceğine İlişkin Üst Düzeyli Konferans, İzmir Grand Efes Swiss Otelde başladı. Konferansın açılışında konuşan Davutoğlu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin AİHM için son derece önemli bir rol oynadığını kaydederek, 'AİHM'in 800 milyon Avrupalının şikayet merci olarak görev yapması, başlı başına bir başarıdır. Bu başarı beraberinde büyük beklentiler getirmektedir. Bu beklentilerin en üstünde mahkemenin başvuruları makul sürede ele alması bulunuyor. Mahkeme, hem bireyler hem de devletler için hukuki güvence getiriyor ve tutarlı bir içtihat oluşturuyor" dedi.

Gelişen şartlara uyum sağlanması ve kıtadaki ortak değerlerin evrensel değer haline gelmesi için AİHM'in ciddi reforma ihtiyacı olduğunu kaydeden Davutoğlu, 'Çünkü sadece bekleyen başvuru sayısı 140 bini aşmış durumdadır' diye konuştu. İsviçre'de daha önce mevcut sorunlara çözüm getirilmesi amacıyla konferans düzenlendiğini ifade eden Davutoğlu, 'Orada başlangıç yapıldı. Mevcut sorunlara çözüm konusunda ciddi adımlar atıldı' dedi. İzmir Konferansı kapsamında kabul edilecek deklarasyonda özellikle AİHM'in ikincillik ilkesinin güçlü bir şekilde vurgulandığını kaydeden Davutoğlu, 14. protokolle yürürlüğe giren yeni kabuledilebilirlik kıstasları konusunda da anlayış birliği sağlandığını ifade etti.

Davutoğlu, mutabık kalınan kıstasların biriken başvuruların çözüme kavuşturulması konusundaki engellerin aşılmasını sağlayacağını söyledi. AB'yi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne taraf kılacak bir süreci ileri aşamaya getirmeyi planladıklarını ifadene eden Davutoğlu şöyle dedi: “Diğer konularda da özellikle birlikte yaşama ve çok kültürlülükle ilgili oluşturduğumuz akil adamlar heyetinin raporunun sunulması gibi önemli bir olayı da İstanbul'da Mayıs ayındaki toplantıda nihayete erdirmeyi düşünüyoruz. Türkiye'de devam eden bir hukuk reform süreci bulunuyor. İnsan hakları konusunda Avrupa standartlarının yakalanması ve eskiden bu yana benimsediğimiz tutumdur.”

Avrupa Konseyi AİHM Başkanı Jean-Paul Costa ise İzmir toplantısının AİHM'nin reform sürecini kuvvetlendireceğini belirterek, 'Reform gerekli ve kaçınılmaz. AİHM, Avrupa'da yaşayan 800 milyon kişi için her geçen gün daha çekici hale geliyor. Giderek artan şekilde başvurular var. Bu da mahkemenin iş yükünü çok artırıyor' diye konuştu. Costa, AİHM'de net bir çoğunluğun harç sistemine sıcak bakmadığını dile getirdi. Costa, “Harç sistemine sıcak bakmayanlar öncelikle ilkesel olarak bu yaklaşıma karşı çıkıyor. İnsan hakları konusunda mağdur olduğunu belirten bir kişinin mahkemeye başvuru sırasında yıldırılmaması gerekir. İnsanların iyi bilgilenmeleri lazım. AİHM'in insan hayatının tüm sorunlarına sihirli çözümler getiremeyeceğinin bilinmesi gerekiyor' dedi.

Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjorn Jagland, yalnızca AİHM'nin reformunun söz konusu olmadığını, Avrupa Konseyi'nin tüm organlarıyla daha iyi ve etkin çalışması için bir reform süreci içinde olduklarını söyledi. Jagland, 'Türkiye'nin dönem başkanlığında verilen sözlerin yerine getirilmesinden ve AİHM'nin gelişmesi için atılan adımlardan son derece memnunuz' dedi. AİHM'nin kuruluş amacının üye devletlerin sorunlarını üstlenmek olmadığını, üye devletlerin kendi mevzuatlarını Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile uyumlu hale getirmelerine destek vermek olduğunu ifade eden Jagland, üye devletlerin, Mahkeme'nin temel kuruluş amacını unutmayarak kendi mevzuatlarında reform yapmaları gerektiğini söyledi.