Senaryoyu zorlamak

Bağlı olduğu grubun kanalında yayınlanan dizilerin reytingi düşünce yeni reyting sistemini tekrar ve tekrar eleştirmekte sakınca görmeyenler; reklam veren bu neticeye bakarak niye reklam versin, hayatında hiç dişini fırçalamamış bir kişiye diş macunu/fırçası reklamı yapsan ne olacak diyerek yeni bir tartışmanın fitilini ateşlemeye çalışıyor. Diş fırçalamayı sınıfsal bir bakış açısına hapsetmekle kalmıyor aşağılayıcı bir dil kullanmakta da sakınca görmüyor. Bir taraftan reklam verene reyting düşük olsa da hedef kitleniz bizi takip edenler mesajı veriliyor, diğer taraftan memnun değilseniz reyting panelinin değişmesi için girişimde bulunabilirsiniz gizli önerisinde bulunuluyor.

Son yılların çok seyredilen dizilerine imza atan ve reklam pastasından büyük dilimi kapan kanal, reyting yarışında geride kalınca yapılan yorumlar bir anekdotu hatırlattı. Bir ayakkabı firması Afrika"ya bir uzman gönderir, pazar durumunu tespit etmek üzere. Uzman oldukça umutsuz bir ruh haliyle döner, gerekçesi basittir; burada kimse ayakkabı giymiyor kime satacağız ki ayakkabıyı. Bir süre sonra patron farklı bir kişiyi gönderir pazar araştırması için. Bu sefer giden uzman büyük heyecanla döner: inanılmaz bir pazar var burada kimsenin ayakkabısı yok. Herkese bir çift satsak satışlarımız tavan yapar. Pazarlama ve reklam sektöründe başarılı olmak bakış açısından geçer. Farklı bakmak ve gördüğünü yorumlamak.

Reyting panelinin değiştiği doğru, bu değişimle birlikte reyting listesinde değişim yaşandığı da doğru. Bir önceki ölçüm sisteminde hiçbir şekilde listede yer almayan kanallar o zaman da seyrediliyordu hem de ciddi bir kitle tarafından. Sadece reyting sistemi o kitleyi görmeyi reddediyordu ısrarlı bir şekilde. Reyting uğruna kırmızı çizgiler aşıla aşıla yok oldu, sonraki bir öncekini mumla aratır hale geldi. Verilen tepkiler yapılan tartışmalar bir şekilde tartışılan programın hanesine yazıldı.

Aile ve toplum yapısına ne kadar uygun diye tartışılan, bir kesimin ciddi tepkisini çeken diziler aslında seyircinin bazı kanallarla arasına mesafe koymasına sebep.

Düşen izlenme oranlarının sebeplerini sadece değişen reyting paneline mal etmek yerine; bizim hikayelerimiz neden böyle, neden senaryo konusunda bir adım ileri gidemiyoruz, hikaye anlatmakta neden bu kadar zorlanıyoruz soruları sorulsa dizi sektörü adına çözüm bulmak mümkün olabilecek.

Daha önce defalarca yazdım bir kez daha yazayım dizi sektöründe ciddi bir senaryo krizi yaşanıyor. Seyircinin ilgisine mazhar olmadığından yayından kalkan diziler kimsede yarım kalmış hissi yaşatmıyor. Sadece varsa fanları üzülüyor, o da sevdikleri oyuncuyu bir süre ekranda görememe endişesinden dolayı.

Çekilmesine karar verilen senaryolarda hep aynı temaların kullanılması yetmedi, döngüsel hikayeler tercih ediliyor. Tesadüfün sınırlarını zorlarcasına birbirleriyle ilişkilendirilen karakterlerin kedi fare oyunu üzerine inşa ediliyor senaryolar. Döngüsel bir akışta aslında ilerlemiyor senaryolar.

Okumak gibi seyretmek de bir yolculuktur okuduğunuz ya da seyrettiğiniz şey sizi alır bir yerden bir yere götürür. Fiziki bir yolculuk değil; zihinsel, düşünme bazlı bir yolculuk. Seyrettiğiniz okuduğunuz şeyin içeriğiyle bağlantılı bir yolculuk.

Bakıyorum ekrandaki dizilere hikayeler kendi içine kapanmış, kapalı devre bir hayat sunulan. İlgi çekmek adına kurulan bağlantılar sürpriz ilişkilerle senaryo zorlanıyor. Tek hamlede tüm karakterler birbiriyle ilişkilendirilip çatışma havuzu oluşturuluyor ve seyretmesi bekleniyor izleyiciden.

Kurtlar Vadisi"nin kolaj bölümle ekrana geldiği bir günde galasını yaparak reyting listesinin zirvesini zorlayan İnadına Yaşamak bahsettiğim türün en son örneği hem de tesadüfün bağlantıların sınırlarını zorlayan en son örneği. İlk bölümde iyi bir reyting alması herkesi bakarkör yaptı diziye karşı. Sanırsınız karşımızda bir başyapıt var. İlk bölümlerin reytingi genelde merak duygusuna bağlı olarak yüksektir. Eğer seyredilen şey doyurucu olursa yeni seyirci gelir ekran karşısına, hayal kırıklığı ise ekranın önünü siler süpürür.

Televizyon yazarlığını meslek edinenler gördüklerini yazmalı reyting listesinin gördüğünü değil. Eğer yorumlar yapılan kritikler reyting listesine paralel yazılacaksa o zaman neden reyting paneli suçlanıyor ki!