Değişiklik teklifi 18 maddeye indi

TBMM Anayasa Komisyonu'nda, AK Parti'nin partili cumhurbaşkanlığını içeren anayasa değişiklik teklifinin görüşmeleri devam

ediyor. Son olarak cumhurbaşkanına Meclis'i feshetme yetkisi veren 12. madde ile 13, 16 ve 17. maddeler komisyonda kalbul edildi. Böylece komisyondaki görüşmelerin 9. gününde kabul edilen madde sayısı 14'e yükseldi. Anayasa değişiklik teklifindeki metinde madde sayısı ise 18 indirildi. Yedek vekilliğin ardından dün de 14 ve 15. maddelerin çıkarılmasına karar verildi.

14 ve 15'inci madde bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilat yapılarının Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenmesini içeriyordu. Anayasadaki 14'üncü madde metinden tamamen çıkarılırken, 15'nci madde ise 11'nci maddeye eklendi. Dünkü yapılan görüşmelerde Cumhurbaşkanına ve Meclis'e karşılıklı fesih yetkisi veren 12'nci madde ile 13, 16 ve 17. maddeler kabul edildi.

Teklifin şu ana kadar kabul edilen maddeleri ve içerikleri şöyle: Anayasanın “yargı yetkisi” başlığında değişikliğe gidilecek. Yargı yetkisinin, Türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağına dair hüküm, “bağımsız ve tarafsız” mahkemelerce kullanılacağı şeklinde değişecek. Milletvekili sayısı 550'den 600'e çıkarılacak. Milletvekili seçilebilme yaşı 25'ten 18'e indirilecek.

Seçimler 4 yılda değil 5 yılda bir yapılacak. Cumhurbaşkanlığı seçimleri de 5 yılda bir olacak ve seçmenler, iki seçim için aynı gün sandığa gidecek. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilecek. Cumhurbaşkanı seçiminde birinci oylamada gerekli çoğunluğun sağlanamaması halinde, belirtilen usule göre ikinci oylama yapılacak.

Yeni sisteme göre TBMM'nin yasama ve denetleme yetkisi düzenlendi. Vekiller bakanlara ve Cumhurbaşkanı'na yazılı soru sorabilecek. “Cumhurbaşkanı seçilenin partisi ile ilişiği kesilir” ifadesi metinden çıkarıldı. Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçilecek.

Teklif, anayasanın “cumhurbaşkanının görev ve yetkilerine” ilişkin maddede de değişiklik öngörüyor. Buna göre, Cumhurbaşkanı devletin başı olacak, yürütme yetkisi Cumhurbaşkanında bulunacak. Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atama ve görevlerine son verme yetkisine sahip olacak. Sıkıyönetim uygulaması anayasadan çıkarılacak. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilat yapıları Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenecek.

Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilecek. Kararnamelerle, yürütmenin ihtiyacını karşılaması sağlanacak, temel hak ve hürriyetler ile siyasi hak ve hürriyetler düzenleme alanı dışında bırakılacak. Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamayacak. TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelecek. Cumhurbaşkanı, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecek.

AK Parti, anayasa değişiklik teklifini 3 Ocak 2017'de Genel Kurul'a getirmeyi planlıyor. Bu kapsamda Grup Başkanlığı, bakanlar dahil olmak üzere, genel başkan yardımcıları komisyon başkanları, yurt dışı komisyon başkanları ve milletvekillerine bir yazı gönderdi. Yazıda, 3 Ocak-31 Ocak arasında Genel Kurul'da Anayasa teklifinin görüşmelerine başlanacağını belirtildi. Yazı gönderilen isimlerin resmi ve özel programlarını TBMM Genel Kurulu'nda olacak şekilde yapmaları istendi.