DGM'ler 'susturma' aracı

ANKARA- İnsan Hakları İçin Hukukçular Komitesi (Lawyers Commitee for Human Rights), Türkiye ile ilgili olarak hazırladığı, "Reformun önündeki engeller" başlıklı raporunda, DGM'lerin şiddet yanlısı olmayan muhalif görüşü cezalandırmak üzere siyasal bir araç olarak kullanılmaya devam edildiğini kaydetti. Merkezi New York'ta bulunan ve insan hakları ile ilgili konularda çalışmalar yapan İnsan Hakları İçin Hukukçular Komitesi, Türkiye hakkında hazırladığı raporunda DGM'lere geniş yer verdi. Raporda, DGM'lerde yapılan son değişiklik de değerlendirildi. 18 Haziran 1999 tarihinde TBMM'nin Anayasa'nın 143. maddesinde değişikliğe giderek DGM'lerden askeri hakimi çekmesinin AİHM'nin hükümleri doğrultusunda olduğu belirtilirken, mahkemenin bu reformu memnuniyetle karşıladığı ifade edildi.

DGM'lerdeki duruşmaların adilliği açısından endişe verici konuların bulunduğu belirtilen raporda, "Ne yazık ki, DGM'ler şiddet yanlısı olmayan muhalif görüşü cezalandırmak üzere siyasal bir araç olarak kullanılmaya devam ediyor. Gazeteciler, yazarlar, aydınlar, insan hakları aktivitistleri ve siyasal İslam hareketinin mensupları Türkiye'nin uluslararası yasalara karşı yükümlülüğüne karşın şiddet içermeyen açıklamaları nedeniyle yargılanmaya ve hapse atılmaya devam ediyor" ifadelerine yer verildi. İki çözülmemiş siyasal çatışmanın Türkiye'nin uluslararası ilişkilerini zora sokan bir etmen olan insan hakları ihlalleri için bağlam oluşturduğu ifade edilen raporun giriş kısmında, bu konuların Kürt nüfusunun durumu ve İslam'ın siyasal hayattaki yeri olduğu belirtildi. Devlet yetkililerinin, İslamcı politikaları kaçınılmaz olarak antidemokratik, İslamcı programları da gerici ve engelleyici olarak niteledikleri belirtilen raporda, bu davranışın en aşırıdan ılımlıya kadar geniş bir yelpazede yer alan İslamcı görüşler arasındaki ayrımları muğlaklaştırdığı kaydedildi.

Süreç içerisinde temel özgürlüklerin ihlal edildiği belirtilirken, düşünceyi ifade özgürlüğünün de yara aldığının altı çizildi. Seçilmiş politikacıların zorla görevlerinden alındığı ve kadınların kamu binalarında başörtüsü takma hakkının olup olmadığının tartışıldığı kaydedilen raporda, "Hatta türbanlı kadınların üniversiteye gidip gidemeyeceği konusunda için için kaynayan bir çatışma gelişti. Kürt sorunu konusunda olduğu gibi, toplumda İslam'ın yeri konusunda muhalif görüşleri ve bu alanda resmi politikayı şiddet içermeyen şekilde eleştirenleri cezalandırmak için de mahkemeler kullanıldı" ifadelerine yer verildi.