Dinozorların keyfi kaçtı

Yargıtay Başkanı Dr. Sami Selçuk'un tarihi konuşmasını, önce "Enkaz altından yeni bir Türkiye" çıkıyor diye alkışlayan kimi çevreler, daha sonraki günlerde demokrasi karşıtı malum cepheyi hemen kuruverdiler. Anayasa Mahkemesi Eski Başkanı ve ADD Genel Başkanı Yekta Güngör Özden, Barolar Birliği Genel Başkanı Eralp Özgen, Anayasa Mahkemesi Başkan vekili Güven Dinçer, İşçi Partisi, İstanbul Kadın Kuruluşları Birliği adına Necla Arat ve Mustafa Kemal Derneği yaptığı açıklamalarda Selçuk'u eleştirdiler. Arat'ın, "Cumhuriyetçi kuşaklar 28 Şubat sürecinde dile getirilen aksaklıkların giderilmesi doğrultusunda alınması istenen önlemleri içtenlikle desteklemektedirler." şeklindeki cümlesi bu kuruluşların yaklaşımını özetliyor.

Köşe yazarlarından bazı marjinal dernek temsilcilerine, sözde hukukçulardan bir takım emekli ama her daim zinde isimlere kadar uzanan bu derme çatma demokrasi karşıtı ittifak, işi, Sami Selçuk'un yargılanmasını talep etmeye kadar götürdü. Selçuk'un 55 sayfalık konuşmasının "laiklik" konusuna ayrılmış 6 sayfalık bölümüne itiraz eden dinozorlar cephesinin elindeki tek silah, "Türkiye'nin kendine özgü şartları". Tarihi konuşmanın evrensel doğrularına güya katılan bu zümre, iş Türkiye'ye geldiğinden "irtica" ve "bölücülük" tehlikesinden dem vurarak, demokrasi talebinin önünü tıkamaya çalışıyor.

17 Ağustos depremiyle devletin acziyeti ve hantallığını eleştiren, sivil toplum kuruluşlarına övgü yağdıran bazı köşe yazarları Selçuk'un konuşmasından sonra aniden tavır değiştirdiler. Depremin arkasından sivil toplumun güçlendirilmesine ve devletin yeniden yapılandırılmasına vurgu yapan yazarların, Selçuk'un konuşmasından sonra keskin bir viraj aldıkları dikkatlerden kaçmadı. Selçuk'un konuşmasını yorumlamak yerine bazı sempozyumlarda yaptığı konuşmaları ve bazı dergilerde yazdığı yazıları gündeme getiren yazarların, devletin eleştirilmesinden rahatsız olan güçler tarafından kulaklarının çekildiği şeklindeki kanaati güçlendiriyor.

Demokrasiyi ve çoğulculuğu 'öteki' için lüks ve yanlış bulan 28 Şubatçı, brifingci ve icazetli anti-demokratik zihniyetin, laik /demokrat kimliği ile bilinen Selçuk'un mevcut sisteme ilişkin öz-eleştiri karşısında şaşkına döndükleri gözlendi. Sivil toplumun ve bireyin, devlet aygıtı karşısında güçlendirilmesinden rahatsızlık duyan kesimlerin Selçuk'a karşı başlattıkları güdük kampanya etkisiz kalırken, toplumun geniş kesimleri Türkiye'nin büyümesi için demokratikleşme girişimlerinin somut çabalara dönüştürülmesini bekliyorlar. 17 Ağustos Depremi ile acziyeti iyice ortaya çıkan bürokratik-devletçi zihniyetin yarattığı şok dalgasının demokratikleşme dalgasına dönüşmesinden ürken güçlerin ise, köklü değişim taleplerini kısır laik-anti-laiklik cepheleşmesiyle durdurmaya çalıştıkları belirtiliyor.

Öte yandan Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Selçuk'un konuşması hakkında net yorumlar yerine yuvarlak cümleler tercih ederken, Anayasa değişikliği işin yeşil ışık yakan Başbakan Bülent Ecevit'in kafasının ise hayli karışık olduğu gözlendi. Selçuk'un konuşmasında sivil bir anayasa ile demokrasinin kökleştirilmesi eksen alınırken, Ecevit'in 28 Şubat sendromunun etkisinden kurtulamadığı anlaşılıyor. Yıllardır anayasa değişikliğini dile getirdiklerini söyleyen Ecevit, Anayasa'nın 100, 82 ve 83.maddelerini, öncelikli değişmesi gereken maddeler olarak vurguladı.

Bu maddelerin demokratikleşme ve sivil bir Anayasa talebi ile doğrudan ilgisinin bulunmadığı, sadece milletvekillerinin dokunulmazlık hakları ve sendikalarda görev alabilmelerine ilişkin olması dikkat çekti. Ecevit'in Anayasa değişikliğinden beklediği bir diğer yenilik ise, demokrasinin vazgeçilmez unsurları olarak nitelenen siyasal partiler hakkında kapatma davası açan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının yetkilerinin artırılması.

Köşeye sıkıştıkça azgınlaşan "dinozorlar", açılış konuşmasının hemen ertesinde belden aşağı vurmaya başladılar. Sami Selçuk'un tarikatlerle bağlantısı olduğunu ima eden anti-demokrat cephe, Abant Toplantısı'na katılmasını ve Türkiye Günlüğü dergisinde yazı yazmasını delil olarak göstermeye çalışıyor. Sami Selçuk'un Cumhuriyet, Milliyet ve Akşam gazeteleri ile Varlık, Türk Dili, Adam Sanat, Karşı gibi dergilerde yazdığın yazıların üstünü örtmeye çalışan dinozor cephenin merkez yayın organı Cumhuriyet gazetesi de, acil bir açıklama yapmak ihtiyacıyla, Yargıtay başkanının yazılarını 4 yıldır yayınlamadıklarını duyuruyor. Oysa ki, Entelektüel bir hukukçuya uyguladıkları sansürle övünen Cumhuriyet gazetesi tarihi konuşmayı, ilk günü "Anayasa meşru değil" manşetiyle alkışlamıştı. Bir gün içinde çarkeden gazete, 8 Eylül tarihli birinci sayfasında "Selçuk eleştiriliyor" manşetini kullandı. "Yargıtay Başkanı'nın konuşmasına toplumun her kesiminden tepki" geldiğini iddia eden Cumhuriyet, haberde, Emekli Anayasa Mahkemesi Başkanı ve Atatürkçü Düşünce Derneği Genel Başkanı Yekta Güngör Özden, Türkiye Barolar Birliği Başkanı Eralp Özgen, Prof. Dr. Şener Akyol ve Mümtaz Soysal görüşlerine yer veriyordu. "Yekta Güngör Özden sert çıktı" diye böbürlenen Cumhuriyet Gazetesi, Eralp Özgen'in "Devlet şeriatçılara karışmalı" ifadesine özel ilgi gösterdi. Mümtaz Soysal'ın Sami Selçuk'a tepkisi ise "Karşıdevrime yakın düşünceler" biçiminde özetleninken, Şener Akyol'a da "Yargıtay Başkanı tutarsız konuştu" lafları ettirildi.

Dinozor gazetenin dinozor yazarı

Cumhuriyet gazetesi bu haberlerle "dinozor cephe"yi ayağa kaldırırken, bir yandan da başyazıda "...bu uzun konuşmanın temelindeki demokrasi fikrini yürekten destekliyoruz" ifadesini kullandı. Yargıtay Başkanı'nın demokrasi yolundaki uyarılarına kulak verilmesi gerektiğini söyleyen gazetenin birinci sayfa yazarlarından Cüneyt Arcayürek ise, aynı gün, "İkinci cumhuriyetçilerin, Fazilet Partisi'nin, köktendinci gazetelerin alkışlarıyla Yargıtay Başkanı Sami Selçuk, Türkiye Cumhuriyeti'nde varolan ne kadar değer varsa hepsini yadsıdı" türünden bir tespit yaptı. Konuşmayı, "A'dan Z'ye cumhuriyetin temellerine saldırı nitelikli konuşma; eleştirilerin en azından alt düzeye nasıl indirileceğini gösteren çözüm yollarından da yoksun" diye aşağılamaya çalışan Arcayürek, Selçuk'u ihbar etmeyi ve bazı çevreleri göreve çağırmayı da ihmal etmiyordu: "Hazin bir manzara: 1982 Anayasası ile Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık görevlerine gelenler, bakanlar, yüksek bürokratlar; 1982 Anayasası'nı gayrı meşru ilan eden Yargıtay Başkanı'nın saldırgan ifadeleri karşısında suspus! O kadar ki; kimileri Sami Selçuk'un ifadelerine hayran".

9 Eylül'de cephenin taşlarını iyice yerine yerleştirmeye çalışan Cumhuriyet, Başbakan Ecevit'ten özel demeç alarak, iyice bayatlamış olan "Türkiye koşulları farklı" kandırmacasını manşete taşıdı. Ecevit özel demecinde, Sami Selçuk'un konuşmasını, "Türkiye'nin gerçeklerinden soyut bakıldığında makul bir konuşma" olarak nitelendirirken, "Ancak şunu kabul etmek gerekir ki, her ülkenin kendine özgü koşulları vardır. Bu koşullar atılabilecek adımları belirler" türünden bir ek yapmayı da ihmal etmiyor. Başbakan'ın yaptığı bu eki manşete çıkartan Cumhuriyet, Selçuk'a ve demokrasi talep eden güçlere gözdağı veriyor.

Aynı gün konuya değinen yazarlarsa ibretlik. Aralarında bir işbölümü yapmış gibi görünen yazarlardan İlhan Selçuk "Gayrı Meşru?" başlıklı bir yazısında Selçuk'un konuşmasını, "Eklektik bir yapıya sahip!.. Doğrularla yanlışların sarmallaştığı bir içerikte!.. Öne sürülen savların çoğu daha önce yanıtlanmış!.." diye küçümseyerek, 1982 Anayasası'nı gayrı meşru bulan Yargıtay Başkanı'nın ahlaksız olduğuna yönelik göndermeler yaptı. Asıl darbeyi ise Hikmet Çetinkaya vurmaya çalıştı aynı gün. "Selçuk ve Nurcular" başlıklı bir yazı yazan Çetinkaya, Yargıtay Başkanı'nın Abant Toplantısı'na katılmasından bahsederek, Nurcularla arasında ilişki kurmaya yeltendi. "Selçuk, tarikatlerin okul açmasını savunuyor; demokrasinin temeline dinamit koyanlara göz kırpıyor" diyen Çetinkaya, "Yargıtay Birinci Başkanı kimlere hizmet ediyor? Hala koltuğunda oturmayı düşünüyor mu?" diye de sordu.

Yargıtay Başkanı Sami Selçuk'a karşı en net ve karakteristik çıkış Hürriyet Gazetesi'nin Genel Yayın Yönetmeni Ertuğrul Özkök'ten geldi. Tarihi konuşmayı "Şaşırtan Çıkış" diye sürmanşetten duyuran gazetenin yayın yönetmeni, bir gün sonra yani 8 Eylül 1999'da yayınlanan yazısında "İyi ki 24 saat bekledim" başlığını kullandı. İsmet İnönü'nün tavsiyesini dinlediğini söyleyen Özkök, "Çünkü ilk deyişte, altına imzamı basacağım o kadar çok şey söyledi ki, bu 'güneş tutulması'na isli camla bakarken, önemli bazı ayrıntıları kaçırmaktan çekindim' diye girdi söze. Sami Selçuk'un Türkiye Günlüğü dergisinde yazdığı "Laiklik ve Demokrasi" başlıklı bir yazıyı hatırlatan Özkök, dikkatleri derginin o sayısının giriş yazısına çekti. "Türkiye'de bazı kesimlerin muhayyel bir irtica tehlikesini gündemde tuttuğu" belirtilen sözkonusu giriş yazısını diline dolayan Özkök, "Evet bir Yargıtay Başkanı'nın yazı yazmak için seçtiği 'medyanın' başyazarının üslubu budur" diyerek Sami Selçuk'un irtica ile işbirliği yaptığını ima etmeye çalıştı.

1982 Anayasası için "Her açıdan gayrı meşrudur" diyen Yargıtay Başkanı'nı karalamaya çalışan Özkök, "Benim gözümde 1982 Anayasası meşrudur. Hem de sapına kadar meşrudur" diyerek demokrasi karşıtlığından yana tavrını net olarak koydu.

9 Eylül tarihli yazısında ise Yargıtay Başkanı Sami Selçuk'un Cumhurbaşkanı Demirel'e "Cumhurbaşkanım" diye değil de, "Sayın Cumhurbaşkanı" şeklinde hitap etmesine takan Özkök, tarihi konuşmayı yararlı olması için "entelektüel fantezilerin ayıklanması" gerektiğini söyleyerek küçümsemeye kalktı. Ağzındaki baklayı bir süre sonra çıkartan Özkök, "Türkiye'de dini eğitim cemaatlere bırakılabilir mi?" sorusunu şu şekilde cevaplandırdı: "Bütün ülkeyi acıya boğan depremin bile azgınca istismar edildiği bir fanatizm hüküm sürdüğü müddetçe, bu tür çevrelere dini eğitim imkanı verilebilir mi? Türkiye'nin bu tür fantezileri tartışabilir hale gelmesi için önce, her an, her hareketi ile ülkenin gündemine hakim olabilen dini fanatizmi defterden silmesi gerekir".

Yargıtay Başkanı Dr. Sami Selçuk'un deprem etkisi yapan konuşmasına sivil toplum kuruluşlarından Selçuk'a destek yağıyor. Aralarında DİSK, KESK'in de bulunduğu yüzlerce kuruluş

12 Eylül Anayasası'nın kaldırılmasını, sivil ve demokratik bir Anayasa yapılmasını ve demokratikleşmeye yönelik yasaların ivedilikle çıkarılmasını istediler. Selçuk'un cesur çıkışı, sivil ve demokratik bir Anayasa talebinde bulunan herkesi yüreklendirirken, somut adımlar atması beklenen Koalisyon partilerini ise kara kara düşündürüyor. Millet ile demokrasi dışı güçler arasında sıkışan partilerin ileriki günlerde nasıl bir yaklaşım belirleyecekleri ise merakla bekleniyor.