Küresel kalkınma işbirliğinde önemli bir aktör haline gelme yolunda kayda değer adımlar atan Türkiye, son 4 yılda, gelişmekte olan ülkelere toplam 5 milyar 227 milyon dolarlık kalkınma yardımı yaptı. Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresinden (TİKA) alınan bilgiye göre, kalkınma yardımları konusunda deneyimi çok eskiye dayanan Türkiye, son yıllarda bu alanda gerek yurt içinde gerekse yurt dışında önemli ilerlemeler kaydetti. Devletler arası işbirliğini geliştirmede en önemli enstrümanlardan biri olarak değerlendirilen kalkınma yardımları, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma süreçlerine destek olmak ve acil problemlerine çözüm bulmak amacıyla yapılan ayni ve nakdi yardımlarla yatırımları kapsıyor. Kalkınma yardımlarıyla, dünya üzerindeki problemli coğrafyalarda kalkınma tabanlı çözümler üretmek suretiyle dünyanın barış ve refahına da önemli katkılar sağlanıyor. Siyasi koordinasyonu Dışişleri Bakanlığınca sağlanan, teknik ve uygulama koordinasyonu ise 2004 yılından beri TİKA tarafından yürütülen kalkınma yardımlarıyla Türkiye, yurt içinde tüm kamu kurum ve kuruluşları, üniversitelerve sivil toplum kuruluşlarının katkılarıyla, yararlanıcı ülkelerdeki benzer aktörlerle de işbirliği yaparak gelişmekte olan ülkelerin kalkınma çabalarınıdestekliyor.
Planlı olarak 1990'lardan itibaren kalkınma yardımı vermeye başlayanTürkiye, başlangıçta sadece kültürel ve coğrafi yakınlığının bulunduğu bölge ülkelerine yardım yaparken, son yıllarda dünyanın hemen hemen her bölgesinde yardım faaliyetlerinde bulunmaya başladı. Türkiye'nin kalkınma yardımı verdiği ülke sayısı 2004'te 72 iken bu sayı 2005'te 88'e, 2006'da 127'ye, 2007'de ise 131'e çıktı. Son yıllarda değişen konjonktüre ve doğal afetlere bağlı olarak uluslararası yardım camiasıyla birlikte yeni açılımlar sağlayan Türkiye, Afrika ve Orta Doğu ülkelerini çalışmalara dahil etti.Afrika ülkelerine yönelik olarak geçmiş yıllara kıyasla daha sistemli ve planlı bir yardım stratejisi izlenmeye başlandı. Böylece Türkiye, küresel kalkınma işbirliğinde önemli bir aktör haline gelme yolunda kayda değer adımlar attı. Türkiye'nin, 2004 yılında Afrika ülkelerine olan 1,56 milyon dolarlık resmi kalkınma yardımı, 2007 yılında 30,97 milyon dolara yükseldi. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) bünyesinde 23 üyesi bulunan Kalkınma Yardımları Komitesindeki (DAC) gözlemci statüsü devam eden Türkiye, Afganistan, Gürcistan, Irak, Lübnan ve Filistin gibi ülkeler başta olmak üzere bir çok kriz bölgesinde yaşanan sorunların çözümüne ve kalkınma çabalarına da destek verdi. Türkiye, Doğu Avrupa ve Balkanlardaki 10 ülkeden 7'sinde, Kafkaslar ve Merkez Asya'daki 11 ülkeden 8'inde, Orta Doğu'daki 8 ülkeden 4'ünde yardım veren ilk 10 ülke arasında yer aldı.
Türkiye 2007 yılında toplam 1 milyar 336,64 milyon dolarlık kalkınma yardımı yaptı. Söz konusu yardımların 602,24 milyon doları resmi kalkınma yardımları olarak gerçekleşti. 2006 yılında 1 milyar 709,7 milyon dolar, 2005'te 1 milyar 51,94 milyon dolar, 2004'te ise 1 milyar 128,23 milyon dolar kalkınma yardımı yapan Türkiye'nin son 4 yıldaki kalkınma yardımlarının miktarı toplam 5 milyar 226,51 milyon dolar oldu. Geçen yıl Türkiye'nin kalkınma yardımlarından en çok payı 71,61 milyon dolarla Afganistan aldı. Afganistan'ı 69,56 milyon dolarla Kırgızistan, 42,81milyon dolarla Kazakistan, 36,22 milyon dolarla Azerbaycan, 33,47 milyon dolarla Pakistan, 25,54 milyon dolarla Kosova, 19,84 milyon dolarla Türkmenistan, 15,86 milyon dolarla Bosna Hersek izledi. Aynı yıl Türkiye'den Gürcistan 7,84 milyon dolar, Moldova 7,56 milyondolar, Ukrayna 7,56 milyon dolar, Özbekistan 7,25 milyon dolar, Tacikistan 6,90 milyon dolar, Arnavutluk 4,30 milyon dolar, Bangladeş 2,14 milyon dolar,Sırbistan 1,88 milyon dolar, Myanmar 1,37 milyon dolar, Karadağ 1,19 milyon dolar yardım aldı.
Türkiye 2007 yılında, kalkınma yardımı alan ülkeler listesinde yer alan103 ülkeye resmi kalkınma yardımı sağladı. Toplam kalkınma yardımları içinde yüzde 45 oranında yer tutan resmikalkınma yardımları 2007 yılında 602,24 milyon dolar, 2006'da 714,5 milyon dolar, 2005'te 601,04 milyon dolar, 2004'te ise 339,15 milyon dolar olmak üzere toplam 2 milyar 256,93 milyon dolarlık tutara ulaştı.Teknik işbirliği, program-proje yardımları, barışı yapılandırma çalışmaları, acil yardımlar ve çok taraflı yardımlar başlıklarını kapsayan resmi kalkınma yardımlarında, 2004-2007 yılları arasında proje ve program yardımlarındaki artış dikkat çekti. 2004 yılında neredeyse sıfır olan program-proje yardımı, 2005'te 109,92 milyon dolar, 2006'da 151,95 milyon dolar, 2007'de ise 204 milyon dolara çıktı.Teknik yardımlar da 2004'te 184,71 milyon dolar, 2005'te 162,59 milyon dolar, 2006'da 174,83 milyon dolar, 2007'de ise 138,01 milyon dolar olarak gerçekleşti.
2004-2006 yılları arasında Güney Asya'da meydana gelen depremler vetsunami gibi dünyanın en büyük felaketlerinde yaraların sarılması ve geçen yıl benzer büyüklükte faciaların yaşanmaması, 2007'de, acil ve insani yardım yerine teknik işbirliği projelerine ağırlık verilmesine imkan tanıdı.Türkiye'nin 2004 yılında 44,96 milyon dolar, 2005'te 178,99 milyon dolar, 2006'da 115,67 milyon dolar olan acil yardımları, 2007'de ise 46,12 milyon dolar olarak gerçekleşti.Türkiye'nin acil yardımlarında 23,55 milyon dolarla Irak ön plana çıkarken, geçen yıl Irak'a yapılan acil yardımların toplam acil yardımları içerisindeki payı yüzde 51'e ulaştı.Türkiye geçen yıl, Sudan'a 8,99, Lübnan'a 2,26, Filistin'e 2,25,Afganistan'a 1,39, Suriye'ye 1,26, Bangladeş'e 1,14, diğer ülkelere de 5,28milyon dolar acil yardım yaptı.
Gelişmekte olan ülkelerde özel sektör tarafından gerçekleştirilen ve sözkonusu yatırımlarla ilgili sermaye ihracını ifade eden doğrudan yatırımlar (özel akımlar) da toplam kalkınma yardımlarının yüzde 55'lik bölümünü oluşturdu.İlk kez 2006 yılında raporlamalara dahil edilen ve 994,47 milyon dolarolan özel akımlar, 2007'de toplam 730,33 milyon dolara olarak gerçekleşti. Azerbaycan, 2007 yılında Türkiye'den 390,68 milyon dolarla en çok doğrudan yatırım alan ülke oldu. Türk sivil toplum kuruluşlarının kendi öz kaynaklarıyla gerçekleştirdiği yatırımlar da geçen yıl Türkiye'nin kalkınma yardımlarına 45,66 milyon dolarlık katkı yaptı.Türkiye geçen yıl, barışı yapılandırma çalışmaları kapsamında da Afganistan'a 24,72, Kosova'ya 11,24, Lübnan'a 9,93, Bosna Hersek'e de 8,11 milyondolar verdi.
