Fatih, Avrupa ve Rusya pazarını da fethedecek

Boston ve Chicago'ya iki günlük ziyarette bulunan Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, Türkiye dönüşü uçakta gazetecilerin sorularını cevapladı. Yatırım fonu yetkilileri ve teknoloji yatırım yöneticileriyle biraraya geldiklerini belirten Babacan, Boston'un büyük Amerikan sermayesinin bulunduğu bir şehir olduğunun altını çizerken, 2002 seçimleri öncesi ekonomik programlarını tanıtma amaçlı Newyork, Londra, Boston ve İstanbul merkezli toplantılar yaptıklarını, bu temasların da bu çerçevede bir süreç olduğuna dikkat çekti.

Boston'da yüksek teknoloji şirketlerinin yeraldığını ve yöneticilerinin katıldığı toplantıları anlatan Babacan şunları söyledi: "TUFTS Üniversitesi'nin Flechir okulu ile Bilkent Üniversitesi'nin işbirliği var. Bu okulun öğrencileri ile görüşlerimizi paylaştık. Obama'nın yakın arkadaşı olan Mashaccusset Valisi ile biraraya geldik. Boston'da 100 üniversite var. Harward da bunlardan. Üniversitelerle temasımız sürerken, valiyi, Türkiye'ye ilgi gösterecek yüksek teknoloji şirketleriyle birlikte davet ettik. RAYTHEN gibi savunma teknolojilerin sahip şirketlerle de temas oldu. Boston Globe gazetesi ile mülakat yaptık. 1 trilyon dolarlık fon yönetimine sahip bu bölgenin ilgisini çekmek önemliydi."

Türk ve Avrupa ekonomisi ile birlikte politik açıdan Suriye, Tunus ve Mısır'daki durumun ABD'liler tarafından merak konusu olduğunu belirten Babacan, MGK toplantısı nedeniyle Los Angeles'daki Davos benzeri ABD'nin en zenginlerinin katıldığı ABD'li milyarder Michael Milken'in düzenlediği toplantılara katılamadığını söyledi. Babacan, 20'nci mezuniyet yılı dönemi okul arkadaşlarıyla biraraya gelerek, birikimlerini paylaştıklarını belirtti. SAP'ın CEO'sunun kendi okullarından, 'Fortune 500'den 120 tanesinin ise Chicago bazlı olduğunu belirtti.

Fatih Projesi'ndeki gelişmeleri aktaran Babacan, Salı günü (bugün) , 7 kişilik 'Fatih Projesi' komitesi'nin toplanacağını söyledi. Alt komiteyi kurduklarını vurgulayan Babacan, "Türkiye'de yatırım ayağı ile ilgili üretme ve satınalma ihalesini formüle edeceğiz diyerek devam etti: 'Türkiyede yüzde 25'lik satınalma ve yerli katkı oranını değerlendirip teklifleri şekillendireceğiz. Proje sadece Türkiye'de değil, bizi örnek alan coğrafyaya da açılmalı. Proje, sadece Türk piyasasına hitap etmeyecek. 'Romanya'ya, Rusya'ya hatta Avrupa pazarına tercüme edilip açılın' diyoruz. Açıklanan teşvik paketi de ihtiyaca cevap veriyor. Teknik heyet Japon, Avrupa ve ABD'lilerin de yeraldığı 52 firmayla görüştü.Teknik heyet, Singapur'a gitti. Proje yaklaşık 2014'e kadar 7-8 milyar dolara mal olacak."

"Toplantılarımızda enflasyon ve cari açık konusu çok gündeme geldi. Açıkladığımız tasarruf teşvik paketi ise önem arzetti" diyen Babacan, "Bireysel emeklilik çalışması da ses getirmiş. Bu çalışma sürecinde tasarruf ön plana çıkıyor. Gelişmekte olan ülkeler yüzde 30 oranında tasarruf yapmakta. Tasarrufla yatırım arasındaki fark açıldığında ise cari açık meydana geliyor. Durumumuza baktığımızda geçen sene yatırım oranımız yüzde 12, tasarrufumuz yüzde 12 idi. Denklem de yüzde 10 cari açığı veriyor. Devreye alınan Kıdem Tazminat ve bireysel emeklilik çalışması tasarrufumuza yardımcı olacak" şeklinde konuştu.

Enerji sektörü teşvikle ilgili hayal kırıklığına uğradığının belirtilmesi üzerine Babacan şunları söyledi: "Enerji sektörü kendisi teşvik. O kadar çok yatırım var ki Türkiye'de yüzlerce lisans aldılar. Yoğun şekilde yatırım yapıyorlar. Enerji ürettikten sonra hemen satılan bir ürün. Enerjiye şöyle teşvik verdik. Eğer stratejik bir sektörde yatırım yapılıyorsa onun yanına sadece o tesisisn ihtiyacını karşılayacak bir enerji tesisi kurmasına teşvik veriyoruz. Zaten olan bir şeye teşvik vermeye gerek yok. Bir mal iyi satıyorsa ticari hayatta ona iskonto yapmazsınız." Çin ve ABD bunu yapıyor sonuçta cari açığı en çok etkileyen kalem enerji Türkiye neden yapmıyor sorusuna Babacan, "Bazı ülkelerin kaynakları buna müsait olabilir. Türkiye'de enerji sektörü devlet bütçesinden çok para kazanmak istiyor. Ama bizim şu an için kaynağımız müsait değil. Gerçekçi olmak zorundayız. Ayağı yere basan şekilde hareket etmemiz lazım" şeklinde konuştu.

Bireysel emeklilik çalışmalarında, kıdem tazminatının emeklilik için düşünüldüğünü, emeklilikle birlikte tazminatın devreye gireceğini hatırlatan Babacan, bunu bireysel emeklilik üzerinden yaptıklarını yineledi. İşverenin, çalışan adına yatırdığını, kıdem tazminatı ve yüzde 25 devlet katkı payının az olmadığını belirten Babacan "Emeklilikte ciddi fırsat olacak" dedi. Devlet katkı payı kötüye kullanılmasın diye asgari ücretin yüzde 25'i olacağını ve tasarrufun tabana yayılmasının esas olduğuna atıf yapan Babacan, "Yüzde 25 az değil. Amacımız tasarrufları uzun vadeye yaymak. Cari açığımız 10 puan. Bireysel emeklilik şirketleri 5 ila 10 yıl arasında, uygulamanın tasarrufa 5-6 oranında katkı yapacağını hesap ediyor. Tasarruf oranını artırabilirsek yarı yarıya cari açığı azaltırız. Ama biz beklentiyi çok yükseltmek istemeyiz. Biz emniyetli yapalım hesabımızı kitabımızı" dedi.

Harcamaların artışıyla ilgili soruya cevap veren Bakan Babacan, 'Herkes ayağını yorganına göre uzatacak diyoruz ama söylemeyle olmuyor' şeklinde konuştu. Babacan, zorunluk karşılıkları artırarak kredi vermeyi biraz daha zor ve maliyetli hale getirdikleri, BDDK'nın tüketici kredileri üzerinden düzenleme yaptıklarını hatırlatırken, "2010'dan itibaren kredi kanalından Merkez Bankası ve BDDK ile kredi kanalına kontrol uygulamaları yaptık iyi sonuçlar verdi. Bu sene kredi büyümesi ancak yüzde 15 olacak. Tasarrufu teşvik içinde belli bir mekanizma aldık hem bireysel emeklilik hem kıdem tazminatı bunlar sonuç verir diye düşünüyoruz" dedi.

Güneşle ilgili hala beklenilen rakamlara gelinmediği hatırlatılması üzerine Babacan, "2009'da yenilenebilir enerjiye düzenleme yaptık. Güneşin fiyatlarını düşük tuttuk. Yeterli değil. Ama onu İspanya Almanya yaptı, 2009'da kendi yenilenebilir enerji yasasını komisyonda teklif olarak verilmiş. Genel kurulda düzelttirdik. Bize arkadaşlar İspanya'yı, Almanya'yı örnek verdi. İspanya 80 milyar euroluk taahhüde girmişmiş. Rüzgardan, güneşten enerji üretin ben alacağım diye. Son krizde bu taahhüdü yerine getiremedi. Yaptıkları gerçekçi değildi. Piyasada 15 cente sattığınız elektriği sırf güneş ve rüzgardan diye 50 cente alırsanız ve 35 centi devlet bütçesinden öderseniz bunun gideceği bir yer var. Çok peşimizde dolaştı yatırımcılar. Garantili para kazanmak istiyor"