Fiskobirlik üreticiyi perişan etti

Türkiye'nin milli çerezi fındıktan ekmek yiyen 8 milyon kişi zor günler yaşıyor. Fiskobirlik'in sezon başında arz-talep dengesini gözetmeden açıkladığı yüksek fiyat, piyasada karşılık bulamayınca, fındık neredeyse maliyetinin yarısına satılmaya başlandı. Fiskobirlik yüksek fiyattan topladığı fındığı satamadı; bankalarda güvensizlik yarattığı için kredi de alamadı ve üreticinin parasını ödeyemedi. Cebinde çay parası olmayan üretici ise bu sezon fındık bolluğu yaşanacak olması nedeniyle fiyatlar iyice düşeceği için kara kara düşünmeye başladı. Son çare hükümete seslenen çiftçiler, "Fiskoya rağmen" çözüm bulunmasını istedi.

230 bin üreticinin üye olduğu 49 kooperatiften oluşan Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (FİSKOBİRLİK) fındık konusunda söz sahibi olan en önemli kurum. Her yıl fındık fiyatlarını da Fiskobirlik belirliyor. Fındık Araştırma Enstitüsü'nün en son verilerine göre fındığın bir kilosu bu yıl yaklaşık 3.41 YTL'ye mal oldu. Fiskobirlik, 2005-2006 sezonu için de kilogram başına 7.45 YTL fiyat açıkladı. Bunun üzerine vatandaş, bu fiyatlara güvenerek fındığını Fiskobirlik'e verdi. Yüzlerce tüccar da Fiskobirlik'e güvenerek bu fiyattan fındık aldı. Ancak önceki yıllara göre yüksek olan bu fiyatın ürettiğimiz fındığın yüzde 90'nını satın alan yurtdışındaki alıcıları, fiyatın daha da yükseleceği korkusuyla kaçırması, fındığın elde kalmasına neden oldu. Yurtdışından gelen talep kadar üreticiden ve Fiskobirlik'ten fındık alan büyük ihracatçı firmalar da fiyatı yüksek bulunca hem Fiskobirlik hem de yüzlerce tüccar elinde binlerce ton stokla başbaşa kaldı.

Fiskobirlik, yaklaşık 10 ay önce üreticiden aldığı fındığı satamayınca, binlerce üreticiye para ödeyemedi. Fındığını bekleten üreticiler de 3.41 YTL'ye mal ettiği fındığını 2.3 YTL'ye ihracatçıya satmaya başladı. 1 ay sonra piyasaya çıkmaya başlayacak yeni sezonun fındığıyla birlikte fiyatların daha da aşağıya düşmesinden endişe edilirken, geçimini fındıktan sağlayan üretici de isyan etmeye başladı.

Fiskobirlik'in 1.5 katrilyon borcunu silen hükümet, fındıkta yaşanan problemin sorumlusunun Fiskobirlik yönetimi olduğunu belirterek, kredi vermedi. Birlik yönetiminin güven vermemesi nedeniyle kamu ve özel bankaları da kredi açmadı. Şimdi Fiskobirlik yönetimi CHP başta olmak üzere muhalefet partilerini arkasına alarak, fındık fiyatının düşmesinden kredi vermeyen hükümeti sorumlu tutuyor. Çiftçiler, tüccarlar ve bürokratlar ise Fiskobirlik'i suçluyor.

Rahmi Solak (Fındık Tüccarı): "Sezon başında fiyatın yüksek verilmesi büyük bir hataydı.Fisko yönetimi yeniden seçilmek ve kendini kurtarmak için 7 YTL gibi bir rakam açıklayınca alıcılara karşı açık duruma düştük. Böyle yüksek fiyat dünyaya fındık ektirir. Diğer ülkelerde fındık ekilmeye başlandı. Bunun suçlusu da direkt olarak Fisko'dur. Fiskobirlik, 6.30 YTL'den alıma başladı ama satamadı. Çünkü yalandan kabadayılık yaptılar ve kimse itibar etmedi. Fisko istifa ederse güvenilir bir yönetim gelirse çok şeyin değişeceğine inanıyonum.

Akçakoca Belediye Başkanı Nazmi Çiloğlu: Gemi karaya vurdu. Şimdi siyaset yapıyorlar. Hükümet '5,5 YTL'den fazla fiyat verme' dedi. Ancak birlik yönetimi genel kurulda yeniden seçilmek için 7,5 YTL verdi. Siyaset yapıyor ve seçiliyor ama satamıyor. Hem eskiye dönmek istiyorsun hem kabadayılık yapıyorsun. En büyük iyilik, istifalarını basacaklar. İstifa ederlerse, hükümet buna çözüm getirir. Fiskobirlik yöneticilerini ben şantiyede bekçi yapmam. .

Kenan Oltan (Oltan Fındık'ın Sahibi): Mevcut durum tümüyle Fiskobirlik'in hatalı oluşundan kaynaklanıyor. Fiskobirlik siyaset yapıyor. Milleti ayaklandırmak istiyor. Bunlar zannediyorlar ki eski iktidar gibi bu iktidar da taviz verecektir. Fiskobirlik'in selahiyeti yok. Vaktiyle hatalı işler yaptılar. Hükümete mal ediyorlar. Salih Erdem köylüyü ayaklandırıyor.

Hüsamettin Kaya (Düzce, Akçakoca Fisko Başkanı): Fiskobirlik yönetimi fiyat verirken kimseye danışmıyor. Basiretli bir tüccar gibi hareket edilmiyor. Hükümet el koymalı.