Güvenli liman imajı zedelenir

Küresel finansal krizinin ülke ekonomilerini zorlamaya başlamasıyla, bir yandan IMF'den yardım isteyen ülkelerin sayısı artıyor, diğer yandan da iş çevrelerince Türkiye'ye “IMF ile anlaşma yap” baskısı oluşturuluyor. Dünyayı saran kriz nedeniyle etkilenen Ukrayna, Macaristan, İzlanda, Belarus ve Pakistan yardım için IMF'nin kapısını çaldı. Ukrayna, IMF ile stand-by anlaşması için uzlaşmaya vardı. Macaristan, ekonominin istikrara kavuşturulması için geniş çaplı bir paket üzerinde anlaştı. İzlanda, 2 milyar dolarlık yardım talep etti. Pakistan ve Belarus da, IMF'den resmi olarak yardım isteyenlerden.

Türkiye'nin bu ülkelerle kıyaslanamayacak kadar iyi durumda olduğunun altını çizen Eczacıbaşı Menkul Değerler Başekonomist Erkin Şahinöz, IMF ile bir anlaşmaya gidilmesi halinde dünyada, 'acaba Türkiye'de sorun mu var' sorusunun akıllara gelebileceğini söyledi. IMF'in çok muhteşem programları yok diyen Şahinöz, 'Türkiye'nin de çok yetenekli beyinleri var. Kriz dönemleri maliye politikalarının gevşetildiği dönemler. IMF ile bir anlaşma yapılsa bile maliye politikalarının nasıl gevşetileceği yönünde bir diretme yapamaz. Kamu harcamalarının hangi kalemlerde yapılacağı çok önemli. GAP gibi bir projeye veya bir miktar vergi indirimi şeklinde yapılırsa bu harcamalar o zaman piyasaları rahatlatacak faydalı bir hareket olur' dedi.

Başbakan Erdoğan, 'Kimse ümüğümüzü sıkmaya kalkmasın' sözünü hatırlatarak, IMF düşmanı bir iktidar olmadıklarını, ancak fonun anlayışla yaklaşmaması halinde, Türkiye'nin çıkarı etrafında yollarına devam edeceklerini söyledi. Başbakan Erdoğan, Başbakanlık Konutu'nda ağırladığı Pakistan Başbakanı Seyid Yusuf Rıza Gilani ile görüşmesinin ardından ortak bir basın toplantısı düzenledi. IMF ile anlaşma konusuna değinen Erdoğan, 'Geçenlerde de dedim, yani bizim öyle bir tabirimiz var, ümüğümüzü sıkmaya kalkmasınlar' şeklinde konuştu.

Yeni bir IMF anlaşmasına gerek olup olmadığına yönelik tartışmalar, IMF'nin kapısında bekleyen ülkeler göz önüne alındığında farklı endişelere sebep oluyor. Eczacıbaşı Menkul Değerler Başekonomist Erkin Şahinöz bununla ilgili şunları söylüyor: “IMF ile bir anlaşmaya gidilmesi halinde dünyada, 'Acaba Türkiye'de sorun mu var' sorusu akla gelebilir. İşin bu noktaya varmasını engellemek gerekiyor.”

İş çevreleri IMF anlaşmasına yönelik açıklamalarda bulunurken, işçi sendikalarından da konuya ilişkin sesler yükselmeye başladı. Harb-İş ve Türk-İş ayrı ayrı yaptıkları açıklamada IMF ile yeni bir anlaşmaya karşı olduklarını bildirdiler. Harb-İş Başkanlar Kurulu'nda yapılan açıklamada “IMF politikaları ısrarla ve inatla dışlanmalıdır" denildi. Türk-İş'te, ekonomide politika değişikliği ile "IMF'siz" bir Türkiye ekonomisi talepleri öne çıktı. Öte yandan yeni bir IMF anlaşmasının kendi ayağımıza kurşun sıkmakla eşdeğer olduğunu söyleyen Ekinciler Yatırım Menkul Değerler Stratejisti Uğur Ertürk şunları söyledi; “IMF anlaşması, durgun piyasaya müdahale etmemizi engelleyerek resesyonu hızlandırır” dedi

AB, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, küresel finansal krize yenik düşen Macaristan'ı ortaklaşa 20 milyar avro fonlama kararı aldılar. AB Komisyonu'ndan yapılan açıklamada, mali piyasalarında baskı artan Macaristan'ın ödemeler dengesinde sürdürülebilirliğini sağlamak için hazırlanan finansman paketine 6,5 milyar avro orta vadeli kredi katkısı yapılacağı belirtildi. Macaristan ile IMF arasında 17 aylık bir süreyi içeren 12,5 milyar avroluk stand-by anlaşması kapsamında, Dünya Bankası'nın da bu ülkeye 1 milyar avro yardımda bulunması öngörülüyor. Son yıllarda rekor cari ve bütçe açıklarıyla yaşayan Macaristan, küresel finansal krizde piyasalarda kontrolü kaybetmek tehlikesi yaşadığı bir dönemde 20 milyar avroluk finansman paketiyle döviz ihtiyacını önemli oranda karşılamış olacak. Macaristan Başbakanı Ferenc Gyurcsany, 1993 yılından bu yana ilk kez durgunluğa giren Macar ekonomisinin gelecek yıl yüzde 1 küçüleceğini açıklamıştı.

Krizle ilgili, İKEA'nın sahibinden çarpıcı yorumlar geldi. IKEA'nın sahibi Ingvar Kamprad, kriz hakkında bir mülakatında "Hoş geldi, sefalar getirdi" dedi. Kamprad, "Piyasaların temizlenmesi için böyle bir banyoya ihtiyaç vardı" yorumu yaptı. Böyle bir krizi önceden öngörmenin hiç de zor olmadığını belirten Kamprad, İsveç'in Aftonbladet gazetesine verdiği demeçte "Dünyanın bu şekilde de olsa kendine gelmeye ihtiyacı vardı" şeklinde konuştu. Krizden genel olarak kendilerinin etkilenmeden, başarılı bir şekilde çıktıklarını belirten Kamprad, 2009 için mağaza artış oranlarını yüzde 5 artırmayı düşünürlerken, bunun yüzde 1 ile sınırlı tutmayı düşündüklerini kaydetti. İlk olarak 1958'de küçük bir atölyede faaliyete başlayan IKEA'nın şu an dünya genelinde 285 mağazası bulunuyor ve IKEA'nın sahibi de dünyanın en zenginleri arasında.

Pakistan, IMF'den resmi olarak yardım istedi. Ekonomisini kurtarmak ve ödeme dengesindeki krizden kaçınmak için 10-15 milyar dolara ihtiyaç duyuyor.

Geniş çaplı bir ekonomik kurtarma paketi üzerinde anlaşmaya vardı.

2 milyar dolarlık yardım talep etti. İzlanda'nın istikrar programının onaylaması halinde bu para verilecek

Belarus, IMF'den mali yardım içeren bir anlaşma talebinde bulundu. 2 milyar $ kredi istiyor.

Ukrayna, IMF ile 16.5 milyar dolarlık bir stand-by anlaşması için prensip anlaşmasına vardı. İki yıl süreli olan anlaşma kredisi mali sektörü güçlendirmek için kullanılacak.