Wikileaks: Etik ve gazetecilik tartışması

Wikileaks belgelerinin gürültüsü uzun süre devam edeceğe benziyor.

Şu ana kadar yayınlanan Türkiye''ye ilişkin belgeler içinde gazeteci için üç katman var.

İlk katman bazı politik tavırları ortaya çıkaran nitelikte… Nitekim bu çerçevede belgelerde karşımıza çıkan "Aliyev''in Türkiye''ye tavrı", "İsrail''in darbe beklentisi" gibi elçiliklerin birinci elden edindikleri açıklamalar ve sözler çıplak ve önemli haber değerinde…

İkinci katman Amerikalıların bakış açısına ve bu bakışın zaman içinde nasıl ve neden değiştiğini gösterme bakımından "değerli" bir alt bilgi katmanı…

Üçüncü katmanda ise genellikle dedikodu, olmasa bile ülkedeki iktidar kavgalarının taraflarından elde edilen yüzeysel ve desteksiz karalama bilgilerinin ham halinde belgelerde yer alması.

İşin gerek politik gerek etik olarak en sorunlu kısmı da burası.

Bu kara atmalar genellikle, kişilere, gazetecilere, siyasilere yönelik.

Ve birkaç gündür Türkiye''de en çok iştah kabartan, kullanılan da bunlar oldu.

Oldu zira bu iddialar, onları ortaya atanlar tarafından bu kez de gerçek kabul edilip, gerçek-haber ilişkisi şeklinde ele alındı, yorumlandı.

Başbakan''ın banka hesabı var iddialarına Sözcü Gazetesi''nin balıklama atlaması ya da CHP''lilerin bu iddiaları sakız edip, iç politika malzemesi haline çevirmeye çalışmaları buna açık örnek…

Ve sadece bir örnek…

Bazı belgelerin, özellikle kişilerle ilgili bazı suçlayıcı, tasnif edici bilgilerin, bir devletin arşivlerinde yer alıyor olması o belgeleri gerçek kılmaz, sorgulamadan kabul etme, buradan hareketle hesap sorma gereğini doğurmaz…

MİT''in binlerce böyle fişi yok mu? İstihbaratçıların biyografik istihbarat dedikleri raporlar, istihbaratçının kalitesi ve amacıyla iç içe geçmez mi?

Bu tür raporları ciddiye alacak olsak ya da yarının tarihçileri bunları veri kabul edecek olsa, dünün ve bugünün özgürlükçü demokratlarının pek çoğu anarşist, bölücü, ahlaksız, vs, vs olarak yer almaz mı o belgelerde?

Örneğin 1960''larda yazılmış, pek çok gazetelerde altı çizilmiş, hâlâ devlet arşivlerinde yer alan bir emniyet raporunda "Yaşar Kemal''in Nobel aldığı"nın belirtiliyor olması onu Nobel sahibi yapar mı?

Pek çok belge ve yayını Türkiye''de sivilleşme sürecinin önünü açtı, cesaretle yayınlandı. Ama kişiler söz konusu olduğunda, bilgiler iç çatışmaları yansıttığında gazetecinin işi "etik gömleği" giymek, okurun işi "etik gözlüğü" takmak olmalı…

Wikileaks belgeleri önemli bir tartışmanın derinleşmesini gölgeledi bu arada…

Bu tartışma üç generale görevden el çektirilmesinden sonra Askeri Yüksek İdare Mahkemesi''nin varlığını ve işlevlerini hedef alıyor.

Sık söylüyoruz. Sivilleşme süreçleri çatışma süreçleridir. Siyasi alanda, süreklilik içinde yaşanan değişimlerde adımlar koşulların ve çatışma anlarının gerektirdiği, mümkün kıldığı zamanlamalar içinde atılır, hatta bazen el kol yordamıyla ilerlenir.

Bugün itibariyle bakıldığında sıra AYİM''e gelmiş bulunuyor. Başbakan''ın bu işin yeni anayasada ele alınacağını açıklamasının ardından ilk direnç girişimleri belirmeye başladı.

Nitekim dün ilk kez bir AYİM Başkanı, Tuğgeneral Abdullah Arslan kurumunun emir-komuta zinciri altında çalışmadığını, iki başlı yargı sistemi bulunmadığını, yüksek yargıçların sicil sistemi dışında olduklarını, dokunulmazlıklarını anlatan uzun bir açıklama yapıyordu…

Tuğgeneral böyle dese de sular tersine akıyor.

12 Mart Muhtırası''nının ardından yapılan anayasaya değişiklileriyle hayatımıza giren, asker kişilere yönelik eylem ve işlemlerin denetiminin Danıştay''dan alınarak yeni kurulan Askerî Yüksek İdare Mahkemesi''ne verilmesi 12 Mart Muhtırası''nın işidir.

Yeni anayasanın tartışılma süreci bir bakıma başladı, katılım tartışmakla oluyor…

Wikileaks kadar bunlar da önemli…