Hasılat paylaşımıyla TOKİ'nin geliri katlandı

Konut sektöründe, önceki dönemde yapılan "maliyet kar" esasına dayalı ihalelerle kamu önemli zararlarla karşı karşıya bırakılırken, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) ve Emlak Konut GYO, son 5,5 yılda 13 milyar YTL'lik "gelir paylaşımı" ihalesine imza attı.

TOKİ yetkililerinden edinilen bilgiye göre, TOKİ ve Emlak Konut GYO, 2003 yılı sonundan itibaren bugüne kadar toplam 58 adet gelir paylaşımı ihalesi sonuçlandırdı. Toplam sözleşme tutarı 13 milyar YTL olarak belirlenen bu ihalelerin 23'ü Emlak Konut GYO tarafından gerçekleştirildi. Sözleşmelerde, bu ihalelerden Emlak GYO ve TOKİ'ye taahhüt edilen gelir tutarı, 4 milyar YTL düzeyinde görünmesine karşın, projelerdeki değer artışları ile birlikte bu rakam 7 milyar YTL'ye ulaştı.

Gelir paylaşımı modeli ile 50 bin 97 konutun yapımı sağlanırken, bu kapsamda tahsil edilen gelir şimdiye kadar 3,5 milyar YTL oldu.

TOKİ Başkanı Erdoğan Bayraktar, hasılat paylaşım ihalelerinin kat karşılığı ihalelerle karıştırılmaması gerektiğini belirtirken, kat karşılığı işlerde kamunun elinde kalan konutların satılamayıp elde kalma riski bulunduğuna dikkat çekti.

Ayrıca elde kalan konutların emlak vergileri, aidatları, tadilat ve bakım masrafları gibi pek çok harcama kaleminin bulunduğuna işaret eden Bayraktar, şöyle devam etti:

"Bir tür arsa satışı niteliğinde olan gelir paylaşımı ve satışı işlerinde TOKİ'nin zarar riski bulunmuyor. Yüklenici, satış yapamasa dahi, sözleşme şartları çerçevesinde TOKİ'nin payını ödemek zorundadır."

Verilen bilgiye göre, bu yöntem ile gerçekleştirilmesi planlanan projelerin finansmanını, tamamıyla kazanan firma karşılıyor.

Ayrıca, her türlü altyapı, çevre düzenleme, sosyal donatı imalatları, imar, ruhsat ve tapu aşamalarındaki her türlü işlem ve yapım masrafları ile riskler, tüm vergiler, satış ve pazarlama masrafları ile tüm inşaat imalatlarının yapım masraflarını yüklenici üstleniyor.

Projenin uygulanması aşamasında da TOKİ'nin önemli yetkileri bulunuyor. Uygulanacak proje, satılacak konutlarla ilgili satış bedeli, satış takvimi, satış yöntemi konularında yetkili olan TOKİ, onay vermedikçe yüklenici tarafından herhangi bir işlem yapılamıyor.

Emlakbank döneminde, özellikle Bahçeşehir'de yapılan "maliyet kâr" esasına dayalı sözleşmeler nedeniyle kamunun uğradığı zarar, kamuoyunda yoğun bir şekilde tartışılmış, 2004 yılı başı itibariyle bu zararın 400 milyon dolara ulaştığı ifade edilmişti. TOKİ, 2004 yılında projede ortak arsa sahibi firmalar ile uzlaşma sağlayarak, ortaklığı bitirmiş ve bölgede yeni projelerin başlamasının yolunu açmıştı. TOKİ Başkanı Bayraktar, Emlak Bankası tarafından geçmiş dönemde konut-inşaat yapımı konusunda imzalanan "maliyet kâr" esasına dayalı sözleşmelerin dünyada hiç kullanılmadığına işaret ederken, uygulamanın kamuoyu vicdanını derinden yaraladığını söylemişti.

Emlak Konut GYO'nun imza attığı önemli gelir paylaşımı projeleri arasında ise Ataşehir Batı Bölgesi 3. Bölge inşaatı önemli yer tutuyor. 2006 yılında 810 milyon YTL'ye ihale edilen projeden, Emlak GYO, en az 311,8 milyon YTL gelir payı alacak. Emlak Konut GYO'nun imza attığı gelir paylaşımlı projeler arasında, İstanbul'un prestijli konut yatırım projeleri bulunuyor.TOKİ tarafından "gelir paylaşımı" modeli uygulanan önemli projeler arasında, 777,7 milyon YTL tutarındaki İstanbul Seyrantepe Spor Kompleksi, 638 milyon YTL tutarındaki eski TBMM lojmanları inşaatı, 364,4 milyon avro tutarındaki Ataköy 6. mahalle inşaatı, 547 milyon YTL'lik Bahçeşehir T2 bölgesi inşaatları bulunuyor. TOKİ, Seyranpe ihalesinden 234,5 milyon YTL, TBMM lojmanları ihalesinden 304,5 milyon YTL gelir payı alacak.