HES projeleri tam gaz

Ankara- Mevcut su potansiyelini elektrik enerjisine dönüştürerek, ekonomiye trilyonlarca liralık katma değer sağlayacak yeni hidroelektrik santrallarının (HES) sayısı giderek artıyor.

Türkiye'nin 2000'li yılların başındaki nüfusu ve gelişen sanayileşmesine paralel doğabilecek enerji talebini karşılamaya yönelik çalımaları hızlandıran Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, doğalgaz ve termik santral projelerinin yapımının yansıra, su kaynaklı HES projelerinin yapımını da hız verdi. Bu doğrultuda, onlarca yerli ve yabancı firma grubunun hazırladığı projeler sonrasında, bugüne kadar ilgili firma gruplarınca, "Yap-İşlet-Devret" modeli ile işletmeye açılan 8 adet hidroelektrik santralinin (HES) toplam kurulu gücü 170.4 mw'a ulaştı.

Bakanlığın yaptığı uzun vadeli projeksiyonlara göre, 2005 yılına kadar HES projelerine yaklaşık 10 milyar dolarlık bir yatırım yapılırken, bu santrallerden yaklaşık 9 milyar kwh'nin üzerinde de enerji elde edilmesi öngörüldü. Aralarında Birecik Barajı ve HES projesinin de bulunduğu toplam kurulu gücü 892.5 mw olan 7 adet santralın inşaasının ise sürdürüldüğü bildirildi.

Sözkonusu model çerçevesinde başvuran 9 adet proje için de işleme hakkı devri başvuruları değerlendirme çalışmaları ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca sürdürülüyor. Türkiye'nin her geçen gün enerji açığını yerli kaynaklardan karşılama amacı ile yapımı öngörülen ve bugüne kadar işletmeye alınan HES projeleri arasında, Aksu-Çayköy, Hasanlar, Kısık, Berdan, Gönen Hes projeleri yer alıyor. Ayrıca yine, Sütçüler HES, Çamlıca 1 HES ve Tohma Medik HES projeleri de işletmeye alınan diğer HES'ler.

Bu arada, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca "Yap-İşlet-Devret" izni çerçevesinde ilgili firmalar tarafından yapımı sürdürülen 7 adet HES projesinin de önümüzdeki yıllarda tamamlanarak enerji üretimine aktif olarak katılması bekleniyor.

Aralarında GAP kapsamında inşa edilmesi öngörülen ve yıllık 2 milyar 460 milyon kwh enerji üretim kapasitesine sahip olan Birecik Barajı'nın da bulunduğu söz konusu HES'ler için yaklaşık 400 milyon dolarlık kredi kullanılacak.

Önümüzdeki yıllarda kademeli olarak işletmeye alınması planlanan santrallardan, yılda 3.5 milyar kwh enerji elde edilecek. Söz konusu bu santrallar için yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım yapılacak.

Öte yandan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca projeleri kabul görerek yapım sözleşmeleri imzalanan, ancak inşaatına başlanmayan 18 HES projesinden ise yılda yaklaşık 5 milyar kwh enerji üretilmesi planlanıyor.

Söz konusu santrallara ilgili yapımcı firma konsorsiyumları tarafından bugünkü yatırım tutarları ile tümü kredilerden karşılanmak üzere toplam 3.4 milyar dolarlık bir harcama yapılması öngörülüyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın özel söktöre açtığı söz konusu HES projeleri, "Yap-İşlet-Devret" sistemi uyarınca belirli bir süre ilgili firma grubu tarafından işletildikten sonra TEAŞ'a devredilecek. Santrallarda işletme süresince üretilecek enerji ise firma grubu ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında yapılan Elektrik Satış Anlaşması çerçevesinde belirlenecek bir bedel karşılığında TEAŞ'a satılacak.