Hırs iyidir ama kontrolsüz hırs...

Yeni Şafak Gazetesi Sema Karabıyık, bugünkü köşe yazısında Rekabete hüküm giymek/Yüz nakli savaşları diyor...

Hastaların, hasta yakınlarının, etik değerlerin geri plana itilerek; şampiyon belli ikinci kim kıvamında, tıp sektöründe yaşanan organ nakli rekabetine şahitlik ediyoruz medya aracılığıyla.

Hiç beklemediğimiz bir anda hayatımıza girerek merakımızı canlandıran yüz nakli ameliyatında her geçen gün yeni gelişmeler yaşanıyor. İlk yüz nakli yapılan Uğur Acar'ın hayat hikayesini, yeni yüzüyle beraber sahip olduğu yara izinin hikayesini ezber ettik. Meraklı bakışlar altında geçen 19 yıldan sonra bir gün herkes gibi bir yüze sahip olma hayali gerçekleşti sonunda Uğur Acar'ın. İlk traşı, ilk yemeği, ilk mimiği şeklinde hiç bitmeyecek bir hikaye etme enerjisi ile apar topar basın karşısına çıkartıldı. Yüz ifadesinden ne hissettiği anlaşılamadı tarzında yaratıcı cümleler sarf edildi!

İlk defa yapılan yüz nakli ameliyatı; 19 yaşında genç bir insan 36 yaşında birinin yüzünü taşırken ne hissedecek, travma yaşayacak mı düşünmeden; ilk biz yaptık tantanaları eşliğinde servis edildi medyaya. Farkındalık yaratarak organ bağışına dikkat çekmek özellikle de yüz bağışı konusunda dikkat çekmekti amaç. Nitekim iki ay geçmeden Hacettepe ikinci yüz nakliyle girdi yarışa.

Medyada en çok haber olan dizi, köşe yazarı, iş adamı, sporcu sıralaması her ay yapılır ve sunulur biz fanilere. En çok haber olan hastane/doktor kategorisi açılır yakında diye düşünürken; düştü mailime Ajans Pres'in bülteni. Yüz naklinde yüzümüz güldü sunumuyla yapılan bilgilendirmeye göre 3 ayda yazılı basında 1401 haber; görsel basında 1746 haber yansıması yer almış. İkinci yüz naklinin apar topar yapılmasında medya reytinginin etkisi çok büyük. İlk yüz naklini kim önce yapacak rekabetinde bir adım geride kalan doktor/hastane, ilk dört uzuv nakli gerçekleştirerek yarışta bir adım öne geçmeye çalıştı.

İkinci yüz nakli yapılırken ilk yüz naklinin faturası gönderildi SGK'ya. Hacettepeli doktor faturayı yüksek buldu. İlk nakli yapan doktor, ikinci yüz nakli için eğer fotoğrafta göründüğü gibiyse devlet imkanı boşa harcanmış dedi. İkinci yüz naklini yapan doktor bu iş tek adam şovu değil; bizim hastanın başında 54 doktor 128 yardımcı sağlık personeli vardı diyerek; yüz naklini yaptığı günden bu yana gazete sayfalarından eksik olmayan doktora göndermede bulundu.

Üniversite yıllarında başlayan akademik yarış Tıp literatürüne geçebilmek, Nobel almak uğruna hırsa dönüşmüş durumda. Hırs iyidir ama kontrolsüz hırs felaketi içinde taşır.

İlk yüz naklinde iki kol bir bacak nakli yapılmış, dolaşım sorunu sebebiyle bacak geri alınmıştı. Yüz nakli o kadar baskındı ki geri alınan bacak haberleri çok cılız kaldı. Organ nakline ket vurmasın diye başarısız olan nakillere yok hükmünde muamele ediliyor. Riskler yeterinde izah edilmiyor, umut ticareti yapılıyor bir bakıma. Nitekim ikinci nakilde dört uzvun geri alınması yetmedi, hasta hayatıyla ödedi umutlanmanın bedelini. Birinci nakilde bacağın geri alınmasının sebepleri üzerinde durulsa; doktor beceriksizliği olarak değerlendirilmese; literatüre geçme hırsına yenik düşülmese ölümle sonuçlanmayabilirdi netice. İyi niyetli de olsa zorlanmış bir nakil bir hayata mal oldu.

Uzuv naklinin başarısız olması yüz naklini bir adım daha öne çıkartacak önümüzdeki günlerde, organ bağışına sekte vurulmasın diye.

Normal bir yüze sahip olmak için yıllarca umutla bekleyen hastaları, ilgiden başını döndürecek kıvama getirip, her türlü habere malzeme edip, bizim yüz daha başarılı oldu rekabeti yaşattıktan sonra gerçek hayatlarına nasıl döneceklerini düşünüyor mu doktorlar? Eşime benziyor, aynı babam diyen donör yakınlarına bu hassas dönemi atlatmaları için destek veriliyor mu?

Bir yabancının yüzünü, yüzünde taşımak ağır bir tecrübe. Uğur Acar'ı herkes ısrarla donöre benzetmesine rağmen; onun, ne kendime ne donöre benziyorum, yeni bir insan olacağım demesi çok manidar değil mi? Neden yeni bir insan olmasına izin vermiyoruz da her gün medya ateşinde yakıyoruz Uğur Acar'ı. O ateş sönüp ortalık sessizliğe büründüğünde tüten dumanın Uğur'a huzur vermeyeceğini anlamak bu kadar zor mu?