"Tutuklu milletvekilleri" konusunda önemli açıklamalar

''Tutuklu milletvekilleri''ne ilişkin tartışmada iktidar kanadından en doğru yorumu ilk olarak eski TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin yapmıştı: ''Artık milletvekili adaylığını kabul etmişsiniz, bunu milletvekili seçebilirsiniz, buna oy verebilirsiniz diye müşterek oy pusulasında bu adamın ismini yazacaksınız, bu aşamadan sonra YSK''nın bu şahısla ilgili herhangi bir işlem yapmaması gerekirdi diye düşünüyorum. İşlem yapacak organın Meclis''in olacağı kanaatindeyim.''

Şahin''in bu sözleri -''bunu'', ''bu adamın'' gibi kaçınılması gereken sözcükler barındırmasına rağmen- ''parlamentonun bütünlüğünü'' savunan nitelikteydi. Gerçekten de konuyla ilgili işlemi yapacak organ TBMM olmalıydı. ''Kuvvetler ayrımı''nın gerekliliğinden ve erdemlerinden söz ederken amaç milletvekillerini ''Yargı''nın özel yetkilerine terk etmek değilse, düğümü çözecek olan Meclis''ti tabii ki...

''İşlem yapacak organın Meclis olacağı'', olması gerektiği zaten YSK''nın ''seçimden sonra oluşmuş yetersizlik''e ilişkin önceki kararlarında da açıkça belirtilmişti. YSK, ''kanuna tam uygunluk'' koşullarında milletvekili ilan ettiği Merve Kavakçı''nın, milletvekilinin Amerikan vatandaşı olduğunu ''ilgili yayınlar sebebiyle''(!) fark edince aldığı kararda şöyle diyordu: ''.... Seçimden sonra oluşan seçilme yetersizliğinin kaybı nedeniyle Merve Safa KAVAKÇI''nın milletvekilliğinin düşürülmesine karar verme yetkisi ve görevinin Türkiye Büyük millet Meclisi''ne ait olduğuna...'' Demek ki, seçilmiş bir milletvekili adayının ''seçimden sonra oluşan seçilme yetersizliğinin kaybı'' durumunda son sözü söyleyecek olan TBMM''den başka bir makam değildi.

Fakat burası öyle bir ülke ki, ''kuvvetler ayrımı'' konusu da son derece belirsiz. Nitekim bu belirsizliğin bir sonucu olarak ''Seçimlerin yargısal denetimini de sağlayan karma egemen üst yargı mercii'' olarak tanımlanan YSK –nedense- Anayasa''nın ''Yasama Bölümü'' içinde yer alabiliyor. Hadi diyelim ki açıklanması zor bu manzara anayasal bir hükme dönüştüğü için dışına çıkılmaması gereken kesin bir çerçeve çizmektedir. Ama bu çerçeve içinde belirlenmiş kurallar söz konusu olduğunda da yeni bir belirsizlik karşımıza çıkıyor. Anayasa''nın YSK''dan söz ettiği 79. maddesinde ''Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçim tutanaklarını ve Cumhurbaşkanlığı seçim tutanaklarını kabul etme görevi Yüksek Seçim Kurulu''nundur. Yüksek Seçim Kurulu''nun kararları aleyhine başka bir mercie başvurulamaz'' hükmü yer almasına rağmen, Merve Kavakçı ve Bahattin Şeker örneklerinde olduğu gibi ''tutuklu milletvekilleri'' konusunda da ''YSK''nın kararları aleyhine'' başka bir merciiler basbayağı araya girebiliyor... Kararlarına itiraz edilemez bir kurul olarak adaylık başvurularını kabul et, seçimden sonra seçilen adayların milletvekilliklerini ilan et, hatta içlerinden birisine mazbatasını teslim et, ama sonra işler karışınca kimi zaman TBMM''sini, kimi zaman da mahkeme kararlarına iltifat et. Bu sürece ilişkin orta halli bir tutarlılıktan bile söz edilebilir mi?

''Tutuklu milletvekilleri'' sorununa ilişkin akıl yürütmenin sağlam bir zincir oluşturmadığı son günlerde yapılan önemli açıklamalardan da anlaşılıyor. İktidar kanadından Mehmet Ali Şahin''in yazının başında aktardığım görüşünü destekleyen iki önemli açıklama daha geldi. Bunların ilki Cumhurbaşkanı''nın son derece açık-seçik biçimde yaptığı şu değerlendirmedir: ''Bütün seçilmiş vekilleri TBMM''de görmek isterim. Ümit ederim ki Meclis''te görevlerini yaparken mahkemeleri devam etsin.'' Görüyorsunuz, gerçekten soruna ilişkin son derece açık-seçik bir açıklama bu. Bu yönü ile sorunla ilgili görüşmeleri sürdüren TBMM Başkanı''nın açıklamalarından da çok farklı bir nitelik taşıyor. Cumhurbaşkanı, alnına ''Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir'' şiarının kazındığı Genel Kurul salonunun ''eksik temsil''le malul bırakılmasına -açıkça- taraftar değildir.

İkinci önemli açıklama ''tutuklu milletvekilleri''nin TBMM''de olmalarını -bir kere daha- talep eden Bülent Arınç''a ait. Hatırlıyorsunuzdur, Arınç, yakın bir zamanda bu soruna ilişkin düşüncesini ''Lamı cimi yok, Meclis''te olmalıdırlar'' diyerek açıklamıştı. Arınç yeni açıklamasında bu yöndeki düşüncesini şöyle ifade ediyor: ''Partiler sorumluluğu alıp aday gösterir, millet de sorumluluğu üzerine alarak oy verip seçtiyse o kişilerin yeri TBMM''dir. Hangi şart altında olursa olsun dışarıda olmaları, yasama faaliyetlerine katılmaları gerekir. Beğensinler beğenmesinler, kendi partimden de eleştiri aldığımı bilerek söylüyorum, çünkü millet iradesi onları milletvekili yapmıştır.''

''Temsil''e ilişkin bir büyük sorun bundan daha güzel nasıl anlatılır?

Peki bu durumda mevzuatın hangi noktalarına dokunmak gerekiyor. Anayasa''dan başlayarak tabii ki.. Yarınki yazıda da işin bu yönünü hatırlayalım.