Eskitemediğimiz bir konu: "Alkol tüketimi"

Bildiğiniz gibi, ''alkol tüketimi'' başlığı altında ifade edebileceğimiz ve bir türlü eskitemediğimiz bir tartışma konumuz var. Bu konunun yıllardır neredeyse muntazam aralıklarla gündeme geldiğini de biliyorsunuz.

Bu konuya ilişkin son tartışma Afyonkarahisar Valiliği''nin şehirde bazı alanlarda alkol tüketimini yasaklaması ile başladı. Valiliğin konuyla ilgili genelgesinde, ''kamunun istifadesine açık park, bahçe ve üzerinde tesis bulunmayan açık alanlarda, il ve ilçe sınırları içerisinde veya meskun mahallerde, karayollarında, umuma mahsus yerlerde, umuma mahsus park ve bahçelerde, umumun istifadesine sunulan piknik ve ören yeri gibi alanlarda ve her çeşit taşıma araçlarının içinde, gar, meydan, cadde, sokak, tarihi ve kültürel mekanlar, ibadethane, terk edilen yapılar, inşaatlar, banka ATM''leri, köprü altları, mezarlıklar, gezinti yerleri, içerisinde çeşitli işyerleri olan 24 saat açık İşhanı merdiven boşlukları ve boş alanlarda'' alkollü içecek içilmesinin yasaklandığı kaydediliyor.

Bu genelgenin yasak kapsamına ''piknik alanları''nı dahil etmesi tepkilere neden oldu. Gelen tepkiler üzerine de Valilik, genelgeden piknik alanlarının çıkarıldığını duyurdu.

Evet, söz konusu genelge ''alkol tüketimi''ne izin vermeyen alanları bu şekilde sıralıyor. Vali bey, genelgenin içeriğine ilişkin şu açıklamayı da yapıyor: ''Ruhsatlı yerlerde, kapalı mekanlarda alkol tüketmek yasak değil. Eskiden nerelerde serbestse yine serbest. Eskiden nerelerde yasaksa, yine yasak.''

Doğrusu benim kafam bu genelgenin sıraladığı ''yasak alanlar'' içinden sadece ''tarihi ve kültürel mekanlar'' olarak söz edilen alanlara takıldı. O ''takılma'' da şöyle bir şey: İl ve ilçe sınırları içinde bulunan ''tarihi ve kültürel'' mekanlarda düzenlenen bir davette alkollü içki servisi niçin yapılmasın? Ancak önümüzdeki genelgenin bu itirazımı çürütecek bir ifade içerdiğini de hatırlatmayı unutmayayım. Çünkü genelge ''umumun istifadesine sunulan'' diyor. Demek ki, bu alanlara ilişkin ''umumun istifadesine kapalı'' olan ''özel davetler''de söz konusu servisin yapılmasına ilişkin bir yasak söz konusu değil.

Genelgede sıralanan diğer alanlarda-mekanlarda ''alkol tüketimi''nin yasaklanmasına gelince: Bu sınırlamaya bir itirazımızın olmaması gerekmiyor mu? Açık park, bahçe, karayolları, otogar, meydan, cadde, sokak, inşaatlar, İşhanlarının merdivenleri, banka ATM''leri (...) gibi alan ve mekanların da bu tüketime açık olmasını mı savunuyoruz yoksa?

Geçen gün baktım, Radikal gazetesinin bu fikirde olduğunu gördüm. Gazete söz konusu genelgenin uygulanmaya başlanmasını ''Afyon''da 4. Murat yasakları başladı''(!) manşetiyle veriyordu... Görüyorsunuz,. Gerçekten de inanılır gibi değil... ''Batı''daki uygulamalardan haberdar (olması gereken) bir gazetenin bu haber başlığını seçmesi çok şaşırtıcı değil mi? Ne yani, ''karayolları''ndan başlayarak ''açık park ve bahçeler'', ''inşaatlar'', ''banka ATM''leri'' gibi halkın kullanımına açık alan ve mekanlarda da mı ''alkollü içki servisi'' yapılabilmesini talep ediyoruz? Eğer niyet bu ise, bu gazeteye bir Avrupa ülkesinde (ABD''yi hatırlatmıyorum bile!) eline şarap şişesini alarak ''umumun istifadesine'' sunulmuş bu ve benzer mekanlarda kafayı çekmeyi denemesini öneririm. Gör bakalım neler gelir başına!

Biliyorsunuz, ''alkol tüketimi'' çoktandır ülkedeki siyasi farklılaşmanın başa güreşen nedenleri arasına girmiş durumda. Hatırlarsanız, biz benzer bir tartışmayı geçmişte İstanbul büyükşehir Belediyesi''nin elinde bulunan mekanlara ilişkin de yapmıştık. Belediye''nin bu mekanları ''alkollü içecek tüketimine'' kapatma kararı alması bizi ''demokrasi ve özgürlük'' teması etrafındaki bu tartışmada saf tutmaya sevk etmişti... Ben o tarihte konuya ilişkin yayımladığım bir yazımda şöyle demiştim: ''Alkollü içecek tüketmek bu zamanda tabii ki herkesin kendi bileceği bir iş. İsteyen istediği sıklıkla tüketir, isteyen de dini ya da sağlığa ilişkin nedenlerden dolayı ondan uzak durur. Bir toplumda bu konuda gözetilecek tek kural, hiç şüphesiz, çocukları-gençleri ondan uzak tutacak önlemleri almaktır. Yetişkinlere yönelik politika da, herhalde, başta yüksek fiyat uygulamaları olmak üzere bir takım caydırıcı önlemler almaktan ibarettir. Aynen tütün tüketiminde olduğu gibi. Peki bir kimse alkollü içecek tüketme alışkanlığı olduğu için, bu ''hak''ı ''demokrasi ve özgürlük'' anlayışının ölçütü haline sokabilir mi? ''Ne münasebet!'' diyeceğinizden eminim. Bir kimse alkollü içecek tükettiği için takibata uğruyorsa ya da bu tüketim kendisine formel olarak yasaklanmışsa (hekimin yasaklamasından söz etmiyoruz) bu uygulamayı bir hak ihlali olarak görüp ilan etme hakkına tabii ki sahiptir. Ama eğer alkol tüketimine belli yerlerde belli sebeplerden dolayı bir sınırlanma getirilmişse bu uygulamayı ''demokrasi ve özgürlük'' adına protesto etmenin de bir anlamı olmasa gerek.''

Belediyenin işlettiği mekanlarla ilgili olarak şu notu da düşmüşüm: ''Hem şunu da unutmamak lâzım ki, bu ''içkisiz'' yerlerin de farklı müşterileri var; onlar da ''içkili'' yerlere gitmiyorlar. İstanbul Belediyesi yaygın olarak ''içki ruhsatı'' iptaline başlasaydı, tabii ki mesele farklı olurdu.''

Bu satırları yazarken aklımdaki öneri de, Belediye''nin işlettiği bu mekanların yarısını alkollü içki tüketen umumun bir bölümüne, diğer yarısına da bu içeceğin tüketildiği mekanlara ayak basmayan umumun diğer bölümüne tahsis etmesiydi.

Oldu olacak, ''alkol tüketimi'' konusunun toplumun hemen her cenahının aklını nasıl meşgul ettiğine örnek olarak sözünü ettiğim bu yazının altına düştüğüm bir notu ve bu notun yol açtığı ''ifşa kampanyası''nı da hatırlatayım:

10 yıldan fazla bir zaman önce yayımladığım yazımı şöyle noktalamıştım:

''Yanlış anlaşılmaktan korktuğum için şu gereksiz notu da eklemek isterim: Bir yetişkin olarak J&B''nin tadını ben de seviyorum; bu yazının üzerine de iki parmak içeceğim. ''Demokrasi ve Özgürlük'' için değil, canım öyle istediği için!)

Vay ben miyim bu satırları yazan! O dönem de çok ''hararetli'' olan bir gazetemizde ertesi gün şöyle ''ifşa'' edildim: ''Yeni Şafak Gazetesi yazarı viski içtiğini yazdı''.

Bu memleket böyle işte...

Görüyorsunuz, Radikal''in ''Afyon''da 4. Murat yasakları başladı'' manşeti bizi nerelere götürdü...