Krizin altın yılı

Yılbaşından bu yana dolardaki TL bazında değer kaybına rağmen altındaki artışın yüzde 19'a çıktı. Yılbaşında bin 10 dolar civarında olan altının ons fiyatı, son aylardaki yükselişle birlikte geçtiğimiz ay bin 424 dolar seviyelerine dayandı. Bu artışla birlikte yılbaşında 53 lira olan altının gramı, bugünlerde 63 liraya kadar ulaştı. Yılbaşından bu yana dolardaki kayıp ise yaklaşık yüzde 4,8'i bularak 1,47 liradan 1,40 seviyelerine geriledi. Konya Sarraflar ve Kuyumcular Odası Başkanı Ziya Özboyacı, son iki yıldır sürekli artış gösteren, çeyrek altın satış fiyatı 111 lirayı bulan altında fiyatların yükselmesinde biraz da spekülatif hareketlerin etkisinin olduğunu düşündüğünü söyledi.

Son haftalarda görülen Avrupa ülkeleri borç krizi güvenli limanlara aşırı yüklenmesine yol açtı ve dolarda olduğu gibi altındaki yükselişlerde de en büyük etkiye sahip oldu. Özboyacı, uluslararası piyasalarda altın fiyatlarının halen yükselme eğiliminde olduğunu ifade ederek, 'Avrupa'da bazı ülkelerde küresel krizin neden olduğu ekonomik sıkıntılar başta olmak üzere İrlanda, İspanya, Portekiz gibi ülkelerin borçları ve insanların mevsimsel olarak altına yönelmesi gibi nedenlerle altın fiyatlarındaki artış sürüyor' dedi.

Uluslararası piyasalarda finans sektörünün de altına yatırım yaptığını, birçok merkez bankasının portföylerini altına yönelttiğini dile getiren Özboyacı, 'Bankalar birbirleriyle yarışırcasına altın hesapları açmaya başladı. Halkın fiziki olarak altına yoğun bir talebi yok. Dönemsel talepler olabiliyor. Örneğin Hindistan'da güz döneminde, Ortadoğu'da, Türkiye'de yaz dönemlerinde düğünler nedeniyle altına talep artıyor ancak bunlar piyasalarda genel anlamda fiyatları çok fazla etkilemez” dedi.

Fiyatların yükselmesinde biraz da spekülatif hareketlerin etkili olduğunu savunan Özboyacı, “Petrol fiyatları 160 dolara kadar çıkmıştı, sonra 80-85 dolar seviyesine kadar geriledi. Altınla ilgili de fiziki bir talep olmadığına göre, bu yükseliş finans kurumlarının spekülatif hareketlerinden kaynaklanıyor gibi...' diye konuştu. Cumhuriyet altınına da fiziki talebin azalması, Darphane ve Damga Matbaası'nın Cumhuriyet altını üretimini de etkiledi. Darphane'nin son iki yıldaki Cumhuriyet altını üretimi, bir önceki seneye oranla yüzde 36,1 azaldı.

Küresel ekonomik krizin etkisiyle alım gücünün daralması ve altın fiyatlarının son 2 yılda rekor düzeyde artması, Cumhuriyet altınına ilgiyi azaltırken, Darphane ve Damga Matbaası'nın, Cumhuriyet altını üretimi geçen sene, bir önceki seneye göre yüzde 36,1 düştü. Cumhuriyet altını, fiyatlarının aşırı yükselmesiyle vatandaşın alım gücünü zorlamaya başladı. Çeyrek altınının fiyatı 111, yarım altınının fiyatı 222, tam altınının fiyatı da 451 liraya ulaştı. Asgari ücretin 600 lira olduğu Türkiye'de çeyrek cumhuriyet altınının fiyatı, asgari ücretin yaklaşık 5'te biri kadar oldu. Bu nedenle düğünlerin vazgeçilmez takısı Cumhuriyet altını, yerini yavaş yavaş başka seçeneklere bırakmaya başladı. Vatandaşlar, doğum, düğün, nişan, sünnet düğünü gibi törenlere, hediye olarak Cumhuriyet altını yerine, fiyatı daha uygun olduğu için, özel şirketler tarafından çıkarılan 1 gramlık altınları götürmeye başladı.