Meclis 'vize' vermedi

ANKARA- Cumhurbaşkanı'nın iki kez seçilebilmesini, parti kapatılmasının zorlaştırılmasını ve milletvekillerinin özlük haklarını düzenleyen "üçlü Anayasa değişikliği paketi"nin TBMM'deki ilk oylaması hükümet kanadını hayal kırıklığına uğrattı. Tartışmalı bir şekilde Paket'in tümünden maddelerine geçilmesine rağmen, hiçbir madde kabul edilmedi. Paket'in tüm oylamalarda, Meclis tamsayısının beşte üç çoğunluğunun 'evet' oyunu alamaması, Cumhurbaşkanı Demirel'in, Başbakan Ecevit'in tüm çabalarına rağmen bir dönem daha Köşk'te kalamayacağını gösterdi.

Anayasa'nın 69, 86 ve 101. maddelerinin Genel Kurul'daki görüşmelerine maddelere geçilmesi için yapılan oylamada 303 'kabul' oyu çıkmasıyla birlikte Cumhurbaşkanı Demirel'in yeniden seçilmesi tehlikeye girdi. 202 red oyunun çıktığı oylamada 11 çekimser, 9 oy boş çıktı. 6 Oy da geçersiz sayıldı. Sabah saat 11:00'da toplanan Meclis Genel kurulu'nda partiler Anayasa değişikliği paketi üzerindeki görüşlerini açıkladı. Önerinin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasından sonra yapılan oylamada DSP fazla fire vermezken ANAP, DYP ve MHP önemli sayıda fire verdi. FP'den ise Demirel'e oy çıkmadı. Anayasa değişikliğinin maddelerine geçilmesi konusunda yapılan oylamada kabul oyunun 303'te kalması ortakların moralini bozdu.

Oylamada alınan sonuç üzerine Meclis Başkanı Yıldırım Akbulut, Paket'in maddelerine geçilebilmesi için milletvekillerinin 5'te 3'ünün mü, yoksa salt çoğunluğunun bu aranacağına dair görüşmek üzere TBMM'de temsil edilen partilerin Grup Başkanvekilleri ile bir toplantı yaptı. Daha sonra yeniden toplanan TBMM Genel Kurulu'nda Akbulut, FP ve ANAP'ın itirazlarına rağmen, oylama sonucuna göre salt çoğunluğun 'evet' oyunun alındığını ve paketin maddelerine geçileceğini açıkladı. Bu arada, ANAP'lı Anayasa Komisyonu Başkanı Ertuğrul Yalçınbayır'ın buna itiraz etmesi üzerine, Demirel'e yakınlığı ile bilinen ANAP Sinop Milletvekili Yaşar Topçu'nun "Sen hangi partidensin" diye bağırdığı duyuldu.

Parti kapatılmasını sağlayan Anayasa'nın 69. maddesi üzerindeki görüşmelerde FP'lilerin 4 değişiklik önergesi, DYP'lilerin 'kabul' oylarına rağmen iktidar partilerinin oylarıyla reddedildi. Daha sonra yapılan oylamada, 260 "kabul" oyuna karşılık 238 "ret" oyu çıktı. TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut, "Bu sonuca göre madde reddedilmiştir" dedi. Akbulut, oturuma saat 20.00'ye kadar ara verdi. 523 milletvekilinin katıldığı oylamada 260 milletvekili "kabul", 238 milletvekili "ret" oyu kullanırken, 10 milletvekili de çekimser kaldı. Gecenin üçüncü oturumunda Akbulut, "reddedildiğini" açıkladığı 69. madde değişikliğinin "TBMM içtüzüğü gereği" ikinci turda yeniden oylanacağını bildirdi.

Daha sonra, milletvekili emekliliğini düzenleyen Anayasa'nın 86. maddesinin değiştirilmesine ilişkin görüşmeler başladı. DYP Tunceli Milletvekili Kamer Genç kişisel görüşlerini açıklarken, 69 ve 86. madde değişikliklerinin 101. maddeyi kabul ettirmek için milletvekillerine "Rüşvet" olarak verildiğini savundu. "Alacaksak bari bir küçük maaşla yetinmeyelim" diyen Genç, kendilerine Paris, Londra ve Miami'de villa ve bir helikopter alınmasını istedi. "Çorbayla götürmek de bir, torbayla götürmek de bir" şeklindeki sözü anımsatan Genç, "Bari torbayla götürelim" diye espri yaptı. Daha sonra yapılan gizli oylamada, 86. madde değişikliğinde de beşte üç çoğunluk sağlanamadı. 494 milletvekilinin katıldığı oylamada, 265 milletvekili kabul, 207 milletvekili ret, 9 milletvekili de çekinser oy kullandı. 86. madde, ikinci turda da oylanacak ve yine 5'te 3 çoğunlukla kabil edilmezse, reddedilmiş olacak.

Cumhurbaşkanlığı seçimlerini düzenleyen Anayasa'nın 101. maddesi üzerinde yapılan oylamada da ret sonucu çıktı. TBMM Genel Kurulu'nda yapıla gizli oylamada kabul için gerekli olan 376 sayısına ulaşılamadı. Oylamaya 514 milletvekili katılırken, sayımdan 236 ret, 253 kabul, 4 çekinser, 4 geçersiz, 17 boş oy çıktı. Bu maddenin de rededilmiş olmasıyla üçlü paketin tümü rededilmiş oldu. İkinci tur oylamasında da bu maddelerin rededilmesi durumunda Anayasa değişiklik paketi tümden tarihe karşımış olacak.