Mekke'den Avrupa'ya hızlı tren

Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, küresel krizde de talep sorunu olmayan, yatırım yapılması gereken yegane sektörün, ulaştırma sektörü olduğunu bildirdi.

Yıldırım, Ulaştırma Bakanlığınca Haliç Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen 10. Ulaştırma Şurası'nın Bakanlar Oturumu'nda yaptığı konuşmada, oturumun, özellikle küresel krizin, ulaştırma alanındaki yansımalarını değerlendirmek, çözüm önerilerini ele almak, bölgesel ve uluslar arası stratejik hedefleri gözden geçirmek ve görüş alışverişinde bulunmak için çok önemli bir fırsat teşkil edeceğini umduğunu söyledi.

Çağın en belirleyici özelliğinin her alanda hakim olan küreselleşme olduğunu dile getiren Yıldırım, kriz ortamlarında ulaştırmanın, tüm dünyada üretim, tüketim ve ticaret ağlarının bel kemiğini teşkil ettiğini kaydetti.

Yıldırım, 'Bu bakımdan, ulaştırma altyapı ve hizmetlerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması, biz Ulaştırma Bakanlarının öncelikli hedefleri arasında yer almaktadır' dedi.

Ekonomik kriz sonucunda küresel ekonominin, önceki canlılığını yitirdiğini, kredi imkanlarının daraldığını ve işletme maliyetlerinin arttığını anlatan Yıldırım, şöyle konuştu:

'Bu durum, bir çok sektörde olduğu gibi ulaştırma sektöründe de sorunlara ve iş kayıplarına yol açmıştır. Daralan küresel ekonomi gerçeği karşısında sınırlı imkanlarla hayatta kalma mücadelesi veren şirketleri desteklemek, doğal olarak hükümetlerin birinci görevi olmuştur.

Biz de ülke olarak krizin derinleşmemesi için çözümün, iç pazarı canlı tutmak ve desteklemekten geçtiğine inandık. Bu noktada ulaştırma ve iletişim yatırımlarını hız kesmeden sürdürmenin gerekli olduğunu düşündük. Bu alanda piyasanın canlandırılması ve istihdama katkısının devam etmesini önemsedik.'

Ulaştırma yatırımlarının, olumlu sonuçlarının orta ve uzun vadede gözlemlenebileceğini belirten Yıldırım, 'Uzun vadeli yatırımlarla stratejik kararlarımızı hemen bir çırpıda uygulamamız ya da halka bunu göstermemiz, dolayısıyla pek mümkün değildir. Burada, uzun vadeli yatırımlarla kısa vadeli stratejik hedeflerin hayata geçirilmesi arasındaki dengenin kurulmasının son derece önemli olduğunu düşünüyoruz' dedi.

Ulaştırma sektörünün, ülkeler arasındaki ticareti geliştirmek için çok önemli bir araç olduğunu vurgulayan Yıldırım, 'Küresel krizde de talep sorunu olmayan, yatırım yapılması gereken yegane sektör, ulaştırma sektörüdür. Onun için biz, 'Küresel krizin ilacı ulaştırma ve alt yapıya yatırımdır' sloganıyla yola çıktık' ifadesini kullandı.

10. Ulaştırma Şurası'nda gerçekleştirilen Bakanlar Oturumu'nun moderatörlüğünü yapan Yıldırım, orta ve uzun vadede Suudi Arabistan demir yollarının Ürdün'e, Suriye'ye oradan da Türkiye'ye bağlanmasının mümkün hale geleceğini ve böylece Arap Yarımadası'nın da Türkiye'den Avrupa'ya, Kafkasya üzerinden de Uzak Doğu'ya bağlanmış olacağını bildirdi.

'Beni heyecanlandıran proje, Mekke-Medine arasında başlamakta olan hızlı tren projesi' diyen Yıldırım, kuzeybatıya doğru yapılan demir yolu projelerinin de Arap Yarımadası ve Orta Doğu'da oluşturulacak alt yapı çalışmaları için önem taşıdığını ifade etti.

Yıldırım, ulaşım ve alt yapı projelerinde mutlaka genel bütçe imkanlarının yanı sıra özel sektörün, küresel sermayenin ve alternatif finans kaynaklarının da devreye girmesi gerektiğini belirterek, temel alt yapı projesi niteliğindeki ulaştırma projelerinin genel bütçe kaynaklarıyla istenilen hızda ve zamanda tamamlamanın mümkün gözükmediğini söyledi.

Ülkelerin birbirine ihtiyacı olduğunu dile getiren Yıldırım, 'Eğer ulaşamıyorsak, gelişmeden, büyümeden sosyal refahı sağlamayı düşünemeyiz' dedi.

Yıldırım, istikrarın, ülke yönetimlerinde çok önemli olduğuna dikkati çekerek, beraberinde güveni de getirdiğinin altını çizdi.

Küresel sermayenin, istikrar ve güvenin olduğu ülkelere daha rahat gidebileceğini ifade eden Yıldırım, Küresel ticaretin, krize girince önce taşımacılık sektörünün etkileneceğini kaydetti.

Yıldırım, böyle dönemlerde ülkelerin birbirleriyle işbirliği içinde ve destek olmaları gerektiğini belirterek, şöyle konuştu:

'Taşımacılığın önündeki engelleri kaldırmamız lazım. Engelsiz bir taşımacılık, krizin etkilerini daha kolay ve daha kısa bir sürede atlatmamıza katkı sağlayacak. 'Krize inat, yatırıma devam et. Krize inat, ulaştırma yatırımlarına devam et' diyoruz. Artık krizin sona erdiği, tekrar kalkınmanın başlayacağı dönemin yakın olduğunun ayak seslerini de duymaya başlıyoruz. 2010 yılı, bir dönüm noktası olacak diye düşünüyorum.

Doğudan batıya ulaşım, enerji ve iletişim koridorlarında Kafkas bölgesi çok önemli rol oynuyor. Kafkas bölgesinde bugün bilinen enerji kaynaklarının büyük bir kısmı bu bölgede yer alıyor. Dolayısıyla gerek doğal gaz, gerek petrolün bu bölgelerden Avrupa'ya taşınması söz konusu. Bu da Türkiye ile bölge ülkeleri arasındaki işbirliklerinin geliştirilmesi anlamına geliyor. Bir aydan kısa bir süre içerisinde İtalya Napoli'de ulaştırma alanındaki krizin etkileriyle birlikte gelişmeler ve alınacak tedbirler, ulaşım ağlarının entegrasyonu gibi projelerde yapılacak toplantıyla değerlendirilecek. İtalya ile Türkiye arasında doğrudan kara sınırı olmamakla birlikte yıllardır başarıyla hizmet eden düzenli bir ro-ro feri hattı var. Özellikle Trieste-Çeşme, Trieste-İstanbul hattında bugün Avrupa'yla Türkiye'nin ticaretine konu olan malların yüzde 60'ı taşınıyor. Böylece, hem ekonomik hemde çevreci olan bir deniz otoyoluyla ticaretimizi gerçekleştirmekteyiz. Bu da iki ülkenin arasındaki en önemli işbirliklerinden birisi.'

Yıldırım, geçen yıl mayıs ayında 'Küresel Kriz ve Ulaşıma Etkileri' ana temasıyla uluslar arası bir toplantı yaptıklarını ve orada şu sonuçların ortaya çıktığını anlattı:

'Öne çıkanlar, mevcut krizden ders çıkarılması, yaşanılan zorluklara karşı alınacak önlemlerde yol gösterici olmak, olumlu sonuçlarından ancak uzun vadede yararlanabilse de ulaşım altyapı yatırımlarına odaklanmaya hız vermek, maliyet paylaşımında kamu-özel sektör işbirliğini artırmak ve krizde rekabeti bırakıp, bölgesel ikili ve çoklu işbirliklerini artırmak, taşımanın önündeki engelleri kaldırmak.'

Konuşmasının ardından soruları da yanıtlayan Yıldırım, Ar-Ge yatırımlarına bu şurada özel vurgu yapıldığını belirterek, 'Bu şuradan beklediğimiz sonuçların başında ulaşım alt ve üst yapısı düzenleme konularında Ar-Ge faaliyetleri bakımından önemli sonuçlar bekliyoruz. 2023 hedefimiz, Milli gelirin yüzde 2'sini Ar-Ge faaliyetlerine ayırmak ve buna yönelik olarak enstitüler kurmak' diye konuştu.

Başka bir soru üzerine de İran Ulaştırma Bakanı Hamid Behbahani, Nabucco Projesi başlatıldığında İran'ın dahil edilmediğini hatırlatarak, 'Umarım biz de gelecekte bu proje içerisinde yerimizi alırız' dedi.

Binali Yıldırım da 'Nabucco Projesi, herkesin projesidir. Bir insanlık, bir evrensel barış projesidir. O bakımdan şüphesiz ki bölgenin en büyük gaz üreticilerinden İran'ın bu proje dışında olması beklenemez. Nabucco Projesi'ne hoşgeldiniz Sayın Bakan' dedi.

Suudi Arabistan Ulaştırma Bakanı Dr. Jobarah Al-Suraisry, 450 kilometreden fazla uzaklığı kapsayan bir elektrikli demiri yolu hattı ile Cidde yoluyla Mekke ve Medine'nin bağlantılandırılmasının söz konusu olduğunu ve bu yeni hattan hacca gelen ziyaretçilerin ve yolcuların da yararlanacağını söyledi.

Al-Suraisry, 10. Ulaştırma Şurası'nın Bakanlar Oturumu'nda yaptığı konuşmada, geleceğe yönelik ciddi politikalar oluşturulması gerektiğini belirterek, ulaştırma sektörünün tarım, sanayi ve madencilik gibi sektörlerin gelişmesine katkıda bulunduğunu ifade etti.

Geleceğe yönelik vizyonlarının, entegre bir ulaştırma sisteminin hayata geçirilmesi olduğunu vurgulayan Al-Suraisry, iki ana stratejik hedeflerinin olduğunu bunların da kesintisiz artan talep için uluslararası ve ulusal ağların geliştirilmesi ve ulaştırma sektöründe özelleştirmelere ağırlık verilmesi olduğunu kaydetti.

Suudi Arabistan'da haleh 54 bin kilometrelik yol inşaatının tamamlandığını, 30 bin kilometrelik yol inşasının da devam ettiğini ifade eden Al-Suraisry, 4 uluslararası ve 6 bölgesel hava limanı yapılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Al-Suraisry, ülkesinin demir yolu stratejisine ilişkin şunları söyledi:

'Demir yolu sektöründe tarihi bir büyümeden geçmekteyiz. Milyon dolarlık proje sayesinde 4 bin kilometrelik demir yolu hatları döşenecek. Kral Abdullah da bu projeyi onaylamış, 3 projenin yapılmasına onay vermiştir. Kuzey-güney demiryolu projesi, Riyad ile Arabistan'ın kuzey bölgesini bağlayacak ve bu sayede ham maddelerin Arap körfezi bölgesine aktarılmasına olanak sağlayacaktır. İkinci projemiz, 'Suudi köprü' projesi ve 'Kral Abdülazizport' var. Buraya demir yolu hattının bağlanması söz konusu. 950 kilometrelik bir uzunluğa sahip. Üçüncü proje ise otobanla bağlantılandırılacak bir elektrikli demir yolu hattı. 450 kilometreden fazla bir mesafeyle, Cidde yoluyla, Mekke ve Medine'nin bağlantılandırılması söz konusu. Bu yeni hattan hacca gelen ziyaretçiler ve yolcular da yararlanacak. Bu hattın 2013 yılında tamamlanması öngörülmektedir.'

Bulgaristan Ulaştırma Bakanı Alexandar Tsvetkov ise ulaştırma konusunda hedeflerinin gerçekleşmesinde bütün Balkan ülkelerinin ve Türkiye'nin desteğine ihtiyaçları olduğunu belirterek, şeffaf ve rekabetçi bir iş ortamı oluşmasının ulaştırma sektörüne çok büyük teşvik olacağını bildirdi.

Dış maliyetlerin içselleştirilmesinin şart olduğunu dile getiren Tsvetkov, 'Ulaştırma sektörlerinin desteklenmesi için büyük yatırımlara ihtiyaç var. Kamu fonları az olduğu için özel operatörlerin teşvik edilerek alt yapıya yatırım yapmalarını sağlamak gerek' diye konuştu.

Tsvetkov, ulaşımdan kaynaklanan emisyonların insan sağlığına ve çevreye zarar vermeyecek düzeye indirilmesi gerektiğini vurguladı.

Bulgaristan'da planlanan 'Bulgaristan Ulaştırma Entegre Projesi'nin Türkiye için de çok önemli olduğunu ifade eden Tsvetkov, Avrupa'ya giden 10 ulaştırma koridorunun 5'nin Bulgar topraklarından geçtiğini kaydetti.

Tsvetkov, ulusal ulaştırma ağlarının AB ulaştırma ağına entegrasyonunun kısa ve uzun vadede ekonomik ve finansal anlamda da bir bağlantı kuracağını dile getirerek, Sofya'da yapılacak olan intermodel terminal istasyonunun ihalesinin 2010 yılında yapılmasının beklendiğini ve Tuna nehri üzerindeki ulaştırma hatlarının da yenilenmesi ihalelerinin Eylül 2010'da gerçekleştirileceğini söyledi.

Şuranın Bakanlar Oturumu'nda konuşan İran Ulaştırma Bakanı Hamid Behbahani, İran olarak her yıl bin kilometreden fazla uzunlukta demir yolunun inşa edilmesine karar verdiklerini bildirdi.

Behbahani, halen ana demir yolu hatlarının ikinci demir yolları hatlarıyla bağlantılarının yapılmasının en önemli projelerinden biri olduğunu dile getirdi.

Çok modlu transit seferleri yapılmasının gerektiğini ifade eden Behbahani, Uluslararası kargo taşımacılığında vergi muafiyetinin çok önemli kolaylıklar sağlayacağına dikkati çekti.

Bosna Hersek Ulaştırma Bakanı Bozo Liubic ise Bosna Hersek'teki savaşın 7 milyar avro civarında bir zarara yol açtığını belirterek, demir yolu altyapısının tekrar inşa edilmesi ve yenilenmesi yönünde planları olduğunu söyledi.

Liubic, Modernizasyon projeleri için 210 kilometre demir yolu gerektiğini ifade eden, 'Bosna Hersek önümüzdeki yıllarda büyük bir şantiye alanına dönecek' dedi.

Bozo Liubic, kamu olarak ulaştırma sektörüne yatırım imkanlarının çok düşük olduğunu, ulaştırma sisteminin yenilenme çalışmaları için AB fonlarını kullanmaları gerektiğini kaydetti.

Irak Ulaştırma Bakanı Abdulcabbar İsmail konuşmasında, Irak'ın bir saldırıya maruz kaldığını belirterek, ulaştırma altyapısının tahrip edildiğini söyledi.

Ekonomide ilerlemenin sağlanması için ulaştırma altyapısının geliştirilmesi gerektiğine dikkati çeken İsmail, Musul ve Necef hava alanlarında gerçekleşen 7 adet sefer sayısını 16'ya çıkardıklarını bildirdi.

İsmail, Irak'ta kara yolu ulaşım şebekesinin büyük ölçüde zarar gördüğüne değinerek, iller arası taşımacılık ve TIR faaliyetlerinin devam ettiğini bildirdi.

Hedeflerinin Musul-Türkiye arasındaki 500 kilometreden fazla uzunluğa sahip demir yolu projesini tamamlamak olduğunu ifade eden Abdulcabbar İsmail, 'Gaziantep'ten, Bağdat'a demir yoluyla bağlantı kurmak istiyoruz' dedi.

Danimarka Ulaştırma Bakanı Lars Barfoed, Fehmarn Boğazı'nda kurulacak kara ve demir yolu hattı projesinin, Avrupa'daki en büyük inşaat projelerinden biri olacağını ve yaklaşık 10 bin işçi ve mühendise istihdam sağlayacağını bildirdi.

Barfoed, Ulaştırma Bakanlığınca Haliç Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen 10. Ulaştırma Şurası'nın Bakanlar Oturumu'nda yaptığı konuşmada, Avrupa'nın şu anda ekonomik ve iklim değişikliği zorluklarından geçtiğini belirtti.

Bütün Avrupa'da trafiğin arttığını dile getiren Barfoed, Danimarka'da da trafiğin son 20 yıl içinde yüzde 50 arttığını ve gelecekte de aynı oranda artacağının öngörüldüğünü ifade etti.

Şurada bulunan tüm Bakanların önemli bir sorumluluğu olduğuna dikkati çeken Barfoed, karbondioksit salınımlarının azaltılması gerektiğini söyledi.

Danimarka Hükümeti'nin, Danimarka'nın ulaştırma politikasını 'Yeşil'e doğru çevirmek istediğini anlatan Barfoed, şunları kaydetti:

'Tabii ki, dünya çapındaki alt yapımızı bu süreçte feda etmeyeceğiz. Bu, çok önemli ve zorunlu bir girişim. Ulaştırma politikamızı ve stratejimizi tekrar gözden geçirmemiz gerekiyor. Danimarka Hükümeti, uzun vadeli bir yeşil plan sundu yakınlarda. Bunun adı, 'Sürdürülebilir ulaştırma ve daha iyi altyapı' idi. 2020 yılına uygulanılması düşünülen bu politika, Danimarka'da ortaya çıkmış olan en hırslı politika sayılabilir.

7 Danimarkalı partiden 6'sı bu politikayı onayladı ve 20 milyar Avro'dan daha fazla yatırım yapılacak yeşil ulaştırmaya önümüzdeki 10 yıl içinde. Yollarımızı iyileştireceğiz ve böylelikle karbondioksit salınımını azaltmış olacağız.

Danimarka hükümeti, aynı zamanda 'yeşil vergi'yi de başlatmak istiyor. Böylece Danimarkalılar enerjiyi verimli kullanan arabalar aldıklarında daha az vergi ödeyecekler. Yolları paralı yapmak da düşünülebilir. Böylelikle arabayı nerede kullanacağımız konusunda belki bizi 2 kere düşündürür.'

Barfoed, Fehmarn Boğazı'nda kurulacak kara ve demir yolu hattıyla Danimarka'yı Avrupa kıtasına daha iyi bağlayacaklarını belirterek, 'Almanya ve Danimarka arasındaki bu köprünün inşaatı, 2012 yılında başlayacak. Bu, Avrupa'daki en büyük inşaat projelerinden biri olacak ve neredeyse 10 bin işçi ve mühendise istihdam sağlanacak' diye konuştu.

Makedonya Ulaştırma ve İletişim Bakanı Mile Janakieski de bütün ülkelerin amaçlarının aynı olduğunu, ulaştırma konusunda alt yapı inşa etmek istediklerini bildirdi.

Ekonomik krizin etkilerini azaltmak için Makedonya Hükümeti'nin mart ayında bir program benimsediğini hatırlatan Janakieski, programın, ekonomik büyümeyi hızlandıracak alt yapı projelerini kapsadığını söyledi.

Ulaştırma sektörünün, ekonomik büyümeyi artırmakta çok kilit bir rol oynadığını dile getiren Janakieski, Makedonya Hükümeti'nin başlattığı stratejik alt yapı projeleriyle seyahat maliyetlerini yüzde 20-30 oranında azalttıklarını belirtti.

Janakieski, 'Bu dönemde de uygulamalarımıza devam edeceğiz' dedi.

Bölgesel ve yerel yollara da yatırım yapacaklarını anlatan Janakieski, 'Stratejik planları benimsemek ve Makedonya'nın 2015 yılında nerelerde olacağını düşünmek daha önemli. O zamana kadar kriz geçmiş olacak. Şimdi alt yapılarını iyileştirmek için çalışan ülkeler, rekabetçiliklerini artırmış olacaklar ve kriz bittiğinde daha iyi bir noktada olacaklar. Gerçek zaman, bu zaman' şeklinde konuştu.

Ukrayna Ulaştırma Bakan Yardımcısı Kateryna Fomenko ise krizin Ukrayna'da ağır sanayiyi ve ulaştırma projelerini etkilediğini söyledi.

Ağır sanayide verimliliğin krizde yüzde 40 oranında azaldığını dile getiren Fomenko, Hükümet olarak krizin etkilerini azaltmak amacıyla bir program hazırladıklarını ve hazırladıkları bu programla demir yolu taşımacılığında geçen yıla göre yüzde 40 artış beklediklerini ifade etti.