Mobius'la başlayan düşüşü FED durdurabilecek mi?

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda (İMKB) işlem gören hisse senetleri geçen hafta ortalama yüzde 3,16 oranında değer yitirdi. ABD Merkez Bankası'nın (FED) tahvil alımları ve bunun sonucunda parasal genişlemeyle ilgili beklentiler Ünlü Yatırımcı Mark Mobius'un açıklamaları ile düşüşe geçen İstanbul Menkul Kıymetleri (İMKB) canlı tutmaya devam ederken, bankanın yarın ve sonraki gün açıklayacağı kararlar dünya borsalarını üzerinde en fazla belirleyici olacak gelişme olarak görülüyor.

Çarşamba günü ünlü yatırımcı Mark Mobius'un İMKB'de yıl sonuna kadar yüzde 15 civarında bir düzeltme beklediğini açıklaması İMKB'deki satışları tetikleyen bir unsur oldu ve borsa günlük bazda yüzde 3'ü aşan kayıp yaşadı. İMKB Bileşik Endeksi 68 bin 100 puana kadar sert değer kaybından sonra perşembe günü yapılan tek seansta toparlandı ve 68 bin 760 seviyesinden kapandı.

Şimdi piyasalar açısından en önemli gelişme FED toplantısı. Bankanın 2-3 Kasım tarihlerinde beklenen gevşeme önlemlerini açıklaması merakla izlenecek. 1-2 trilyon dolarla başlayan beklenti son olarak 500 milyar dolara kadar indi. Uzmanlar, daha aşağısının piyasayı tatmin etmeyebileceğini, diğer taraftan son yükselişe destek olan ABD bilançolarının ise sona ereceğini vurguluyor. Yurt içinde enflasyon verileri açıklanacak. Ekim ayında TÜFE enflasyonunun yıllık bazda yüzde 8'li rakamlara gerilemesi olasılık dahilinde.

Avrupa piyasalarında ise küresel krizle birlikte bazı AB üyelerinde çift haneli rakamlara ulaşan bütçe açıklarına karşı alınacak önlemleri tartışmak için toplanan AB devlet ve hükümet başkanları mali kuralı gevşetti. Zirvede, bütçe disiplinden uzaklaşan Avro Bölgesi üyeleri için Avrupa Merkez Bankası ve Almanya'nın talep ettiği otomatik yaptırımlar yerine üye ülkelerin onay vermesi halinde yaptırımlara başvurulması benimsendi.

Asya tarafında da Japonya Merkez Bankası, yüzde 0 ile yüzde 0,1 aralığında olan faiz oranlarını sabit tutarken, ekonomiyi canlandırmayı amaçlayan 5 trilyon yenlik (61 milyar dolar) tahvil satın alma programının ayrıntılarını açıkladı. Buna göre, 3,5 trilyon yene kadar devlet bono ve tahvili alınacak, ayrılan paranın geri kalanıyla da ticari kağıtlar, şirket hisseleri ve kambiyo ticaretine konu fonlar satın alınacak. 'Kapsamlı Parasal Gevşeme Politikası' çerçevesinde, fiyatlar artana kadar faiz oranlarının neredeyse sıfır seviyesinde tutulmasına da karar verildi.

Önümüzdeki hafta FED toplantısı öncesinde küresel piyasalarda risk iştahındaki azalmanın sürmesinin beklenebileceğine işaret eden uzmanlar, bu nedenle özellikle dolardaki hafif yükselmenin devam edeceğini ve dolar/TL paritesinin de bundan etkileneceğini vurguluyor. Faiz oranlarında ise enflasyon verileri ve FED kararlarının etkili olacağı kaydediliyor. Uzmanlar, Endekste 70 bin seviyesinin, trend kırılma noktası olduğu için önem arz ettiğini belirterek, bu seviyenin altında kalındığı sürece endekste kısa vadeli düzeltme hareketinin etkisini sürdüreceğini ve önümüzdeki hafta, alt destek seviyesi olan 66 bine kadar düşüş yaşanabileceğini savunuyor. İMKB Tahvil ve Bono Piyasasındaki oranlarda düşüş ağırlıklı bir seyir izlendi. Türk Lirası karşısında haftalık bazda dolar yükselirken, avro düştü. Altın fiyatları haftayı artışla tamamladı. Mevduat faizlerinin ortalamalarında herhangi bir değişim olmadı. Hisse senetleri haftalık bazda ortalama yüzde 3,16 oranında değer yitirdi. 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı yüzde 1,07, Cumhuriyet altınının satış fiyatı yüzde 1,47 arttı.

Haftalık bazda uluslararası piyasalarda altının ons fiyatı 1359 dolara yükselirken, Kapalıçarşı'da alınıp satılan 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı ise yüzde 1,07, Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,47 arttı. Perşembe günü kapanış itibariyle külçe altının gram satış fiyatı 61,45 liraya, Cumhuriyet altınının satış fiyatı 414,00 liraya çıktı. İstanbul Altın Borsası'nda (İAB) 24 ayar altının gram fiyatı da yüzde 0,87 artarak 61,430 lira oldu.

Uluslararası piyasalarda petrol fiyatları haftayı düşüşle kapattı. Batı tipi ham petrolün Aralık teslimi fiyatı 75 sent azalarak varili 81,43 dolardan satılırken, Londra'da Brent tipi ham petrol de 44 sent düşüşle varili 83,15 dolardan işlem gördü.

FED'in bu hafta içinde açıklaması beklenen ikinci parasal genişleme pro§gramının faydalı olup olmayacağı konusunda ise görüş ayrılıkları yaşanıyor. Bu yıl ekonomi dalında Nobel Ödülü'ne layık görülen Christopher Pissarides, bankanın yeni tahvil alım programının ABD'nin istihdam piyasasına katkı sağlamayacağını ancak diğer merkez bankalarının da benzer hamleler yapmasını tetikleyeceğini belirtti. Ancak, 2006 yılında aynı dalda Nobel Ödülü'nü kazanan ABD'li ekonomist Ed Phelps sıradışı para politikası ve ABD dolarının kaderi konusunda Pissarides ile tamamen farklı düşündüğünü belirtiyor. Phelps, "Doları güçsüzleştirmesi için ABD'ye izin verilmeli. Bu sonuçta herkesin faydasına olacaktır. ABD'nin ihracatı artarken, diğer ekonomiler de bunun sonucunda ortaya çıkacak yenilikçilik adımlarından fayda sağlayacaktır" dedi.