Ne kışlar gördü ŞEHR-İ İSTANBUL

Son 4 gündür yaşadığımız 'kar macerası' şehr-i İstanbul'un tarih boyunca atlattığı çetin kışları hatırlattı. Öyle ki, birçok kez buz tutan İstanbul Boğazı ve Haliç üzerinde karşıdan karşıya bile yürümek mümkün olmuştu bu zor kışlarda. 24 Şubat 1954'te Boğaz'ın iki yakasındaki Poyrazköy-Rumelikavağı arasında deniz buz tuttu.

Tarih kitaplarına göre, İstanbul Boğazı ve Haliç sırasıyla, 401, 739, 755, 763, 928, 934, 1232, 9 Şubat 1621, 1823, 1878, 1929 yıllarında olmak üzere, tam 12 defa buz tuttu. İstanbul'da yaşanan dondurucu soğuklar, İstanbullular'a, Boğaz'ı yürüyerek geçme fırsatını da sundu. 763 kışında Karadeniz'deki buzlar çözülürken, ayrılan buz kütleleri Boğaziçi ve Haliç'i tıkadığı için insanlar Üsküdar'dan Galata'ya yürüyerek geçmişlerdi. 9 Şubat 1621'de, yine Boğaziçi ve Haliç donmuş, İstanbullular, Üsküdar'dan Galata'ya yürümüşlerdi. 24 Şubat 1954 tarihinde, Tuna'dan Karadeniz'e akan büyük buz blokları Boğaz'a akın etmiş, Büyükdere, Çengelköy, Kanlıca kıyıları ile Ortaköy önlerini buzlar kaplamıştı. 1928'deki soğuklar o kadar uzun sürmüştü ki, buzların erimesi tam 4 ay sürmüştü. 1823'te II. Mahmud dönemindeki dondurucu soğuklar nedeniyle, Haliç'in sularıyla birlikte şehrin çeşmeleri de donunca, İstanbul halkı, bugünküne benzer bir susuzluk yaşamıştı. 1878 yılında İstanbul'da ve Rumeli'de hüküm süren soğuklar nedeniyle, Sultan II. Abdülhamid, Plevne kahramanı Gazi Osman Paşa'ya yardım gönderememişti. Bunun üzerine, Ruslar Yeşilköy önlerine dayanmışlar, Osmanlılar'la Ruslar arasında 3 Mart 1878'de Yeşilköy Antlaşması imzalanmıştı.

Tarihte ve bugün, ağır kış koşullarına maruz kalan bazı İstanbullular'ı birleştiren diğer bir ortak özellik ise, hayatı felç eden soğukları uğursuzluk saymaları. Bu günlerde yaşadığımız aşırı soğukların 'deprem habercisi' olduğu söylentisini dillendirenlerle, Osmanlı döneminde, Haliç ve İstanbul Boğazı'nın buz tutmasını uğursuzluğa yorup, şehri büyük faciaların beklediğine inananların varlığı dikkat çekiyor.

ZEKERİYA GÜLÜN, İSTANBUL

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------