AKLA gelmedik vergi kaynakları arayan devlet herşeyi vergiye bağlarken bir tek nefes alma vergisini unuttuTASARIYLA 726 trilyon liralık ek vergi hedefleyen hükümet, 500 trilyon liralık daha ek vergi getirdi.
ANKARA- ANASOL-M hükümeti, deprem gerekçesiyle Uluslararası Para Fonu'nun istediği ek vergileri gece yarısı operasyonu ile Meclis'ten geçirdi. Ortaklar, gece yarısında verdikleri önergelerle, ek vergi tasarısını ağırlaştırdılar. Tasarıyı iktidar partisine mensup milletvekilleri bile savunamadı. TBMM Genel Kurulu, Marmara depreminden sonra Meclis'e sunulan, ancak tepkiler üzerine askıya alınan deprem vergi tasarısını gece geç saatlere kadar görüşerek kabul etti.
Muhalefet sonuna kadar direndi
FP ve DYP, hükümetin ek vergi tasarısının askıya alınması için, büyük bir mücadele verdi. Muhalefet partilerine mensup milletvekilleri, Meclis'in kendilerine tanıdığı tüm yetkileri kullanarak, tasarıyı engelmeye çalıştılar. Ancak, Meclis'te büyük bir çoğunluğa sahip iktidar partileri, dışarda ticaret ve sanayi odaların, Meclis'te de muhalefetin engellemesine rağmen ek vergi tasarısını Meclis'ten çıkardılar.
Ek vergi tasarısının Genel Kurul'da görüşülmesi sırasında, ek vergilerin deprem için değil, IMF ile yapılacak olan stand-by anlaşması için çıkarıldığı ortaya çıktı. Hükümetin, Marmara depremi için uluslararası kuruluşlardan 3.7 milyar dolar kredi bulurken, yurt içinden de yaklaşık 78 trilyon liralık yardım topladığı belirtildi. Sözkonusu kaynaklar, 3.5-4 milyar dolarlık hasarın olduğu tahmin edilen Marmara depreminin yaralarını sarmaya yetiyor. Ek vergi tasarısından ise son yapılan değişikliklerle, 1.3 katrilyon liralık gelir elde edilecek.
Ek vergi tasarısı, Genel Kurul'da kabul edildi. Yasa, Resmi Gazete'de yayınlanmasından sonra yürürlüğe girecek. Ardından da iğneden ipliğe, ek vergi zammı yapılacak. Yasanın yürürlüğe girmesiyle, cep telefon faturaları yüzde 25 zamlı gelecek, cep telefonu alırken, taşıt alırken, ev alırken, sayısal loto oynarken, uçak bileti alırken ve bir çok işlemde 8 yıla katkı paylarının yanında özel işlem vergisi alınacak. Esnaf, tüccar gibi serbest meslek sahipleri 1998 yılı kazançlarından ek vergi verirken, vergiyi ödemek için verilen beyannamelerden de özel işlem vergisi ödeyecek.
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen ek vergi tasarısında yer alan deprem bölgesindeki, Kocaeli, Bolu, Sakarya ve Yalova il ve ilçelerinin tamamı ek vergilerden muaf tutuldu.
Ek vergi tasarısının TBMM Genel Kurulu'nda görüşmeleri, Cuma gününün sabah saatlerine kadar sürdü. Hükümet ortaklarının önergelerle, yeni ek vergiler getirmesi üzerine, iktidar partilerine mensup bir çok milletvekili Genel Kurul salonanu terketti. Genel Kurul'da gerekli çoğunluğunun sağlanaması üzerine, Başbakanlık Merkez Binası'nda toplanan Bakanlar Kurulu, toplantıyı yarıda keserek Meclis'e geldi. Başbakan Bülent Ecevit'in makamında toplantısını devam eden Bakanlar Kurulu üyeleri, Genel Kurul'daki çalışmalara katılarak ek vergi tasarının Meclis'ten çıkmasını sağladılar. ANAP Lideri Mesut Yılmaz ile MHP Genel Başkanı Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli, görüşmelere sürekli takip etti.
Özel işlem vergisi: 500 trilyon lira
Yüzde 5'lik ek gelir vergisi: 125 trilyon lira
Yüzde 5'lik ek kurumlar vergisi: 150 trilyon lira
Ek emlak vergisi: 40 trilyon lira
Ek taşıt vergisi: 85 trilyon lira
Değerli kağıtlar: 28 trilyon lira
RTÜK, Rekabet Kurumu ve İMKB: 150 trilyon lira
Cep telefonları: 320 trilyon lira
Toplam: 1.398 katrilyon lira
Vergi beyannameleri: 1 milyon lira
Gümrük Beyannameleri: 4 milyon lira
SSK bildirgeleri: 1 milyon lira
Taşıt kayıt tescil ve devri: 10 milyon lira
Talih oyunları: Kolon başına 20 bin lira
At yarışları: Kolon başına 1 milyon lira
Silah ruhsatı: 30 milyon lira
Avcılık ruhsatı: 15 milyon lira
Uçak biletleri: 1.5 milyon lira
Cep aboneliği: 5 milyon lira
Tapu İşlemleri: 5 milyon lira
SPK ve İMKB işlemleri: Yüzde 25
Ek gelir ve kurumlar vergisi: ilk taksit beyanla birlikte, diğerleri 2,4, 6,8 ve 10'uncu aylarda.
Ücretlilerin ek gelir vergisi: İlk taksit kanunun yürlüğe girdikten sonraki ayda, diğerleri 3., 5.,7.,9. ve 11. aylarda.
Ek götürü vergi: İlk taksit beyanla birlikte, diğerleri Haziran ve Ekim aylarında
Ek taşıt ve emlak vergisi: İlk taksit kanunun yürürlüğe girdiği ayı izleyen ayda, diğeri de Mart ayında ödenecek.
1 Ocak 2000 tarihinden itibaren uygulanmak üzere, 1 Aralık 1999 tarihinden önce ihraç edilmiş olan devlet iç borçlanma senetlerinden, özel tertip devlet tahvilleri ve döviz cinsinden tahviller hariç, vergi alınacak. 1 Aralık 1999 tarihinden sonra ihraç edilecek devlet iç borçlanma senet faiz tutarları, bu vergiye tabi olmayacak. Buna göre, İskontolu tahvil ve bonolara ödenen faizlerden 1 Aralık 1999 tarihinden itibaren; vadesine 1-91 gün kalanlara yüzde 4, vadesine 92-183 gün kalanlara yüzde 9, vadesine 183 günden fazla kalanlara yüzde 14, 3 yıl vadeli değişken faizli 3 ayda bir kupon ödemeli tahvil faizlerinden yüzde 4, 2 yıl vadeli sabit faizli, kupon ödemeli faizlerinden yüzde 19 oranında faiz vergisi uygulanacak.
