'Off-shore'daki torpilli hesaplar

HÜSEYİN ÖZAY / ANKARA

Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı, batık bankaların bazı grup kredilerinin, TMSF tarafından takibe alınması gerekirken, off-shore bankalara aktarılarak canlı tutulduğu ve kredi sahiplerine kolaylıklar sağlandığına ilişkin iddiaları incelemek için Kıbrıs'ta bulunan Bank2000'in hesaplarını incelemeye aldı. Yapılan incelemede, off-shore bankalarda İmarbank'ı aratmayacak usulsüzler yapıldığı belirlendi.

Kasım 2000 krizi sırasında el konulan Demirbank'ın, Dynamicbank ve Bank2000 olmak üzere iki ayrı off-shore bankası bulunuyordu. Demirbank'a 6 Aralık 2000 tarihinde el konulmasının ardından, dönemin TMSF yönetimi, Demirbank Teftiş Kurulu'ndaki müfettişleri off-shore bankalardaki hesapları incelemekle görevlendirdi. Bank2000'e incelemeye giden banka müfettişleri, bankanın tüm bilgisayar kayıtlarının 26 Aralık 2000 tarihi itibariyle silindiğini tespit etti. Müfettişler, yine Demirbank'ın bir diğer off-shore bankası Dynamicbank'ın bilgisayar sisteminin de 12 Ocak 2001 tarihinde çöktüğünü kaydetti.

TMSF müfettişlerinin, 2001 yılında hazırladıkları her iki off-shore bankayla ilgili raporlarda, bilgisayar sisteminin çökmesiyle ilgili şu tespitler yapıldı: "Bank2000 personeli, bilgisayar sisteminde meydana gelen arızanın, elektrik kesintisinden kaynaklandığını ileri sürmüştür. Ancak, müfettişlik kanaatimiz bilgisayar sistemindeki tüm bilgilerin silinmesindeki amacın, geçmişe yönelik olarak yapılacak incelemeleri engellemek ve bu bilgileri gizlemek olduğu yönündedir. Her iki off-shore bankanın da benzer şekilde inceleme yapılmasından hemen önce sistem arızasına maruz kalması, her iki bankada da sistem yedek kayıtlarının tutulmamış olması, geçmişe yönelik olarak hiçbir sistem kaydına ulaşılamayacak şekilde onarım yapılmış olması, kağıt ortamında belge saklanmamış olması özellikle inceleme yapılmasını zorlaştırıcı ve engelleyici bir girişim olarak değerlendirilmiştir."

Demirbank'ın Malta ve Bahreyn Şubesi'nden önceki yıllarda kullandırılan, TMSF'nin bankaya el koymasının ardından Bank2000'e aktarılan kredilerin, yeniden yapılandırıldığı tespit edildi. Bazı kredilerin vadesinin uzatıldığı, bazı kredilerin ise faizlerinin düşürüldüğü anlaşıldı. Müfettişler, bazı grupların milyon dolarlık faizlerinin silindiğini saptadı. Raporun sonuç bölümünde, TMSF'den, Bank2000'deki usulsüz işlemler nedeniyle hem Türk vatandaşları, hem de KKTC vatandaşları hakkında cezai ve hukuki takibat yapması istendi.

Başbakanlık Teftiş Kurulu müfettişlerinin hazırladığı rapora göre, TMSF yönetimi, müfettişlerin incelemesinden önce tüm kayıtları silinen off-shore banka Bank2000'i, kendi işleri için kullanmaya başladı. BDDK eski Başkanı Engin Akçakoca döneminde, Bank2000 tasfiye edilmeyerek Bayındırbank'ın iştiraki haline getirildi. TMSF eski yönetimi, Demirbank'ın HSCB'ye satışı süresinde ise, Demirbank'ın Malta ve Bahreyn şubelerinden kullandırdığı tüm krediler, Bank2000'e aktarıldı. Bu operasyonda, Demirbank'ın Malta Şubesi'nden 22,8 milyon dolarlık, Bahreyn Şubesi'nden ise 306,5 milyon dolarlık kredi Bank2000 off-shore bankasına transfer edildi. TMSF eski yönetimi tarafından, Demirbank'ın Bahreyn ve Malta şubelerinden aktarılan kredilerin büyük kısmının bazı medya gruplarına, bir kısmının da Türkiye'nin önde gelen holdinglere ait olduğu tespit edildi. Söz konusu kredilerin Bank2000'e aktarılmasıyla birlikte, kredileri kullanan grupların takibi engellendi ve krediler canlı tutuldu.

----------------- imza------------------